nauka (strona 122 z 214)

Zespół naukowców z Politechniki Warszawskiej odegrał rolę w przełomowym eksperymencie, dotyczącym badań nad antymaterią. Zmodernizowali oni bowiem system sterowania tym eksperymentem, który przeprowadzono w szwajcarskim CERN.

W ramach przeglądu PHANGS zebrano obserwacje 19 galaktyk spiralnych w bliskiej i średniej podczerwieni wykonanych za pomocą Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba. Dane te ujawniają wiele ciekawych szczegółów.

Starożytne wirusy, które w zamierzchłej przeszłości infekowały kręgowce, mogły odegrać kluczową rolę w ewolucji naszych zaawansowanych mózgów. Do takiego wniosku doszedł zespół naukowców badający pochodzenie mieliny – izolacyjnej warstwy, która tworzy się wokół nerwów i umożliwia szybsze przewodzenie impulsów elektrycznych.

Inżynierowie z Polski są zaangażowani w tworzenie specjalistycznego sprzętu, który ma na celu wspieranie oraz nadzorowanie misji kosmicznych. Ich praca rozpoczyna się już na etapie przygotowań na Ziemi i trwa aż do zakończenia działań w przestrzeni kosmicznej. Urządzenia, które powstają w Polsce, nad Wisłą, mają kluczowe znaczenie dla realizacji misji kosmicznych, takich jak wysłanie w kosmos sondy Comet Interceptor i satelity FORUM.

Mają zaledwie kilka centymetrów, a ich mózgi mają mniej niż milion neuronów i stosunkowo prostą strukturę. Niemniej jednak mrówki z rodzaju Cataglyphis posiadają wyjątkowe zdolności. Potrafią chociażby nawigować korzystając z ziemskiego pola magnetycznego.

Elon Musk pochwalił się kolejnym sukcesem interfejsu mózg-komputer, który opracowała jedna z należących do niego firm - Neuralink. Jak donosi IFL Science, miliarder podczas wirtualnego wydarzenia transmitowanego na platformie społecznościowej X przekazał, że pierwszy człowiek z wszczepionym do mózgu chipem był w stanie sterować myszką komputerową wyłącznie za pomocą swoich myśli.

W chińskim regionie odnotowano rekordowe, najniższe od ponad 60 lat temperatury, przekraczające minus 50 stopni Celsjusza. Takie doniesienia to woda na młyn denialistów, próbujących zanegować wpływ człowieka na katastrofę klimatyczną. Rekordy zimna stanowią jednak – niestety – potwierdzenie, że planeta się ogrzewa. Jak to możliwe i dlaczego ma znaczenie także dla Polski?

Polska firma PIAP Space, która od 2017 roku specjalizuje się w robotyce kosmicznej, jest odpowiedzialna za konstrukcję ramienia robotycznego dla księżycowej misji Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Lądownik wyposażony w to urządzenie będzie dostarczał ładunki dla astronautów pracujących na Księżycu, znanym również jako Srebrny Glob.

Wieloryby, rekiny, żółwie, goryle, anrtylopy... Połowa gatunków, które migrują, traci populację, a aż jedna piąta jest zagrożona wyginięciem. To główny wniosek z pierwszego globalnego raportu na ten temat, jaki opracowała ONZ. Dlaczego sytuacja miliardów zwierząt staje się coraz trudniejsza?

Grupa naukowców z Osaka Metropolitan University w Japonii opracowała innowacyjny system katalityczny, który wykorzystuje energię słoneczną do produkcji kluczowego składnika bioplastiku - kwasu fumarowego. Proces ten odbywa się poprzez przekształcanie dwutlenku węgla i innego składnika pochodzącego z biomasy. Badacze są przekonani, że ich wynalazek stanowi istotny krok w kierunku bardziej ekologicznej przyszłości.

Teriak, lek o długiej historii, znany już w starożytności i stosowany aż do końca XVIII wieku, był powszechnie uważany za antidotum na zatrucia i środek ochronny przed zarazą. Jednakże, jak wynika z badań naukowców z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, teriak nie posiadał przypisywanych mu właściwości leczniczych. Okazało się, że był to placebo.

Naukowcy odkryli, co może mieć kluczowy wpływ na skuteczność nauki. Dzięki przeprowadzonej serii eksperymentów badacze doszli do wniosku, że uczymy się lepiej, jeśli wiedzę przekazują nam osoby, z którymi sympatyzujemy.

MiniTouch to urządzenie, które pozwala osobie korzystającej z protezy kończyny na odczuwanie temperatury. Urządzenie łatwo można zintegrować z istniejącymi protezami i nie wymaga dodatkowych operacji. Dzięki niemu, osoby po amputacji mogą nie tylko wykryć zmiany temperatury przedmiotów, ale także lepiej odczuwać kontakt cielesny z innymi ludźmi.

Na łamach czasopisma naukowego "Nature Microbiology" ukazały się nowe badania mówiące o tym, co dzieje się z naszymi ciałami po śmierci. Naukowcy wykazali w nich istotną rolę grzybów i bakterii, które pojawiają się w zwłokach. Ich zdaniem kryją one cenne wskazówki na temat czasu śmierci.

Skamielina skóry starożytnej jaszczurki była uznawana przez naukowców za wyjątkowo cenne odkrycie dokonane w 1931 r. Ostatnie badania pokazują jednak, że licząca sobie 280 mln lat "skamielina" to podróbka.

W 2021 r. na dnie Zatoki Meklemburskiej na głębokości 21 m odkryto rząd równo ustawionych kamieni wydających się tworzyć mur o długości blisko 1 km. Tak regularne ułożenie kamieni trudno uznać za naturalne. Naukowcy z różnych dziedzin doszli do wniosku, że konstrukcja ta ma prawdopodobnie ok. 11 tys. lat i powstała do polowań na renifery.

Największa góra lodowa świata A23a, która w listopadzie 2023 r. ruszyła z miejsca po 30 latach względnego spokoju, została pokazana na niezwykłym nagraniu, opublikowanym przez British Antarctic Survey (BAS). Góra, która obecnie przemierza tzw. "Aleję Gór Lodowych", wykonała obrót o 360°. Co ciekawe, naukowcy jako podkład muzyczny wykorzystali popularną piosenkę australijskiej piosenkarki Kylie Minogue "Spinning Around".

Nie od dziś dążymy do zbadania i finalnie skolonizowania bliskiej przestrzeni kosmicznej. Nowe misje satelitów badawczych nikogo już nie dziwią. Przyzwyczailiśmy się też do doniesień o komercyjnych lotach na niską orbitę Ziemi. Idea windy kosmicznej wciąż jednak dziwi i wydaje się domeną science fiction.

"Jeszcze nam oddychać zakażą" - śmieją się Ci, którzy wyśmiewają ochronę klimatu. Badacze z Wielkiej Brytanii temat potraktowali jednak poważnie. I obliczyli, czy wydychane przez ludzi powietrze w jakikolwiek sposób wpływa na zmianę klimatu. Co ustalili?

Wilki żyjące w Czarnobylu w zamkniętej strefie wokół zniszczonej elektrowni jądrowej różnią się od swoich kuzynów spoza strefy. Naukowcy ustalili, że zmiany te dotyczą przede wszystkim ich układu odpornościowego i wydają się zwiększać odporność wilków na nowotwory.

Mieszkańcy Wyspy Wielkanocnej opracowali pismo zwane rongorongo. Do naszych czasów zachowało się zaledwie kilkadziesiąt zabytków, na których znajdują się teksty w nim wyryte. Pismo nie zostało do tej pory rozszyfrowane, jego pochodzenie jest również niejasne, ale w nowych badaniach naukowcy ustalili, że rongorongo może być znacznie starsze, niż dotąd uważano.

Ośrodek Przetwarzania Informacji (OPI) poinformował w czwartek, że wprowadził nową funkcję do Jednolitego Systemu Antyplagiatowego (JSA). Ta innowacyjna funkcja umożliwia każdej jednostce prowadzącej studia wyższe lub szkołę doktorską bezpłatne sprawdzenie, czy prace dyplomowe zostały napisane przy użyciu sztucznej inteligencji.

W samym sercu naszej galaktyki, Drogi Mlecznej, znajduje się supermasywna czarna dziura o nazwie Sagittarius A* (Sgr A*), oddzielona od naszej planety Ziemi dystansem wynoszącym 26 tysięcy lat świetlnych. Ta czarna dziura obraca się z prędkością stanowiącą 60 procent teoretycznego maksimum, co powoduje intensywne zakrzywienie czasoprzestrzeni. Efekt ten sprawia, że kształt czasoprzestrzeni przypomina piłkę do futbolu amerykańskiego.

Dr hab. Karol Kacprzak, chemik z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, podczas rozmowy z PAP wyjaśnił, że miłość, a szczególnie jej początkowy etap, czyli zakochanie, jest skomplikowanym procesem biochemicznym. W jego trakcie w naszym organizmie zachodzą różne reakcje chemiczne, które są sterowane przez różne hormony, neuroprzekaźniki i inne związki chemiczne.

Woda występuje nie tylko na planetach i księżycach. Naukowcy z Southwest Research Institute odkryli ją także na powierzchni asteroid. W planach są dokładniejsze badania, które mogą pomóc zrozumieć rozmieszczenie wody w naszym Układzie Słonecznym i oszacować prawdopodobieństwo istnienia życia pozaziemskiego.