nauka

Naukowcy z Uniwersytetu Stanforda ostrzegają, że chatboty potrafią bezkrytycznie zgadzać się z użytkownikami, także w sprawach szkodliwych. Analiza rozmów pokazała m.in. istotną skłonność do zachęcania do przemocy i nie zawsze odpowiednie reakcje na wątki samobójcze.

W 2020 r., po ponad siedmiu dekadach pod wodą odnaleziono wrak pancernika USS Nevada. Okręt z czasów II wojny światowej leży 65 mil morskich na południowy zachód od Pearl Harbor, na głębokości ok. 4650 m.

Chińscy naukowcy wytworzyli w laboratorium czysty heksagonalny diament, znany jako lonsdaleit. Badania pokazują, że ten rzadki materiał może być twardszy i bardziej odporny na wysoką temperaturę niż klasyczny diament. Ma też lepiej znosić utlenianie.

Wilgotność wierzchniej warstwy gleby jest obecnie w normie, ale dłuższy brak opadów może szybko zmienić obraz sytuacji. Prof. Paweł Rowiński w rozmowie z serwisem PAP "Nauka w Polsce", zwraca uwagę, że ryzyko suszy w Polsce wciąż pozostaje realne.

Saszetki z żelem krzemionkowym (silica gel) z opakowań po butach czy torebkach nie muszą trafiać do kosza. Te pochłaniacze wilgoci pomagają osuszać elektronikę, ograniczać zaparowane szyby i neutralizować zapachy.

O jakości snu często decyduje nie rutyna, a warunki w sypialni. Eksperci The Sleep Charity wyjaśniają, że zarówno temperatura, światło, hałas i porządek wpływają na zasypianie i regenerację.

W jaskini siarkowej na pograniczu Grecji i Albanii naukowcy znaleźli konstrukcję, która jest największą pajęczyną na świecie. W sieci o powierzchni 106 m kw. może żyć liczna kolonia pająków dwóch gatunków.

Santa Cruz del Islote, niewielka wyspa na Morzu Karaibskim u wybrzeży Kolumbii, uchodzi za najbardziej zatłoczone miejsce na Ziemi. Na ok. 12 tys. m kw. żyje tu ok. 1200 osób.

Góra Kajlas w Tybecie jest jednym z najważniejszych miejsc duchowych na świecie. To jedyny sześciotysięcznik, którego człowiek nigdy nie zdobył, a dopiero od niedawna władze zakazały wejścia na szczyt.

Wiosenne trele, które słychać o świcie w parkach i ogrodach, to przede wszystkim narzędzie komunikacji ptaków, ale nie tylko. Jak tłumaczy ornitolog prof. Cezary Mitrus, śpiew pomaga samcom bronić terytorium i przyciągać samice.

Albert Einstein i Mileva Marić mieli córkę, której istnienie przez dekady pozostawało nieznane biografom. Lieserl urodziła się w 1902 r., a po 1903 r. niemal całkowicie znika z historycznych śladów. O jej losie wiadomo dziś z kilku listów pary odnalezionych dopiero w 1986 r.

Na głębokości niemal 1,5 km w Morzu Południowochińskim naukowcy opisali dwa stanowiska wrakowe z epoki dynastii Ming: pole porcelany i osobny ładunek bali.

Od wielu lat badacze dyskutują o tym, w jaki sposób monumentalne posągi trafiły do miejsc, w których dziś stoją na Wyspie Wielkanocnej. Niedawne badania sugerują, że mogły one "dotrzeć" tam dzięki pomysłowym metodom stosowanym przez dawnych mieszkańców wyspy - swoje wnioski naukowcy opublikowali w "Journal of Archaeological Science".

Pod środkowo-zachodnimi USA dolna część kontynentu stopniowo opada w głąb planety, tworząc nowe zjawisko geologiczne. Naukowcy z USA i Chin ustalili, że proces ten może być skutkiem zanurzania się płyty tektonicznej w płaszczu Ziemi. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie "Nature Geoscience".

Nowe badanie opisuje, że kruki potrafią wykorzystywać nawigację i pamięć przestrzenną, by wracać do rejonów, gdzie wilki często zabijają zdobycz. Naukowcy śledzili ptaki i drapieżniki w Yellowstone, analizując ich trasy przez ponad dwa i pół roku.

Najnowsze badania sugerują, że gwałtowny zwrot Prądu Zatokowego na w kierunku północnym to tak naprawdę sygnał ostrzegawczy. Według badaczy wskazuje on na zbliżające się załamanie cyrkulacji AMOC.

W 2022 r. zespół chińskich naukowców natrafił na ogromne zapadlisko o głębokości 192 m, na dnie którego rośnie gęsty las. O odkryciu w regionie Guangxi informowała agencja Xinhua.

Nowe trójwymiarowe rekonstrukcje narządu w żebropławach sugerują, że u jednych z najstarszych zwierząt mógł działać prosty, scentralizowany układ sterowania zachowaniem.

W Brandenburgii odnaleziono fragmenty niewielkiej broni prochowej, które mogą pochodzić z najstarszego znanego w Europie pistoletu przenośnego. Badacze wiążą je z oblężeniem zamku Kletzke w 1390 r., a datowanie sugeruje, że to obiekt starszy niż słynny karabin z Tannenbergu.

20 grudnia 1987 r. filipiński prom Doña Paz zderzył się z tankowcem MT Vector, a pożar błyskawicznie objął oba statki. W katastrofie, nazywanej "azjatyckim Titaniciem", zginęły tysiące osób.

Gangkhar Puensum wznosi się na wysokości 7570 metrów na granicy Bhutanu i Chin. Jest najwyższym niezdobytym szczytem świata. Pomimo licznych zdobyczy w Himalajach, ten nieuchwytny szczyt pozostaje niezdobyty.

Norylsk w Rosji to ponad 170-tysięczne miasto za kołem podbiegunowym, gdzie praca w górnictwie miesza się z ekstremalnym mrozem i silnym zanieczyszczeniem powietrza.

Na dziedzińcu Zamku Królewskiego w Sanoku zakończyła się rewitalizacja XVI-wiecznej studni. Podczas prac wydobyto z niej tysiące monet nie tylko z różnych okresów w Polsce, ale także z całego świata. Po opisaniu mają wrócić na dno w specjalnej kapsule czasu.

Najnowsze badania wskazują, że chemikalia używane w ekranach telewizorów, laptopów i smartfonów trafiły do organizmów zagrożonych delfinów i morświnów w Morzu Południowochińskim. Naukowcy alarmują, że u ssaków wywołały zmiany genetyczne. Mogły też trafić do naszego łańcucha pokarmowego.

W 1954 r. w Sylacauga w Alabamie meteoryt wpadł do domu i uderzył Ann Hodges, zostawiając duży siniak. To jedyny znany przypadek trafienia człowieka takim odłamkiem.