nauka

Naukowcy znaleźli najstarsze jak dotąd bezpośrednie dowody na używanie odurzających właściwości konopi. Ślady substancji związanych z marihuaną wykryto we włosach ludzi pochowanych około 2800 lat temu w syberyjskim grobowcu – dowodzi najnowsze badanie opublikowane w czasopiśmie "Science".

Energetyki mogą mieć poważniejsze konsekwencje, niż się wydaje. Analiza zgłoszeń do amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA) wykazała, że zawały serca odnotowywano 4,5 razy częściej w przypadku produktów pobudzających. Niepokojąco dużo przypadków dotyczyło młodych dorosłych. Nauka w Polsce opisuje wyniki badania.

Trzy czwarte obywateli Unii Europejskiej uważa, że odejście od paliw kopalnych jest pilne, a niemal dziewięciu na 10 chce, by politycy stawiali przede wszystkim na odnawialne źródła energii. Takie wnioski płyną z badania Europejskiego Banku Inwestycyjnego, o którym informuje Reuters.

Jezioro Natron w Tanzanii rozsławiły zdjęcia martwych zwierząt wyglądających jak kamienne figury. Jak podaje IFL Science, człowiek, który wpadłby do tego silnie zasadowego jeziora, nie skamieniałby od razu, ale mógłby doznać bolesnych podrażnień skóry i oczu. Jeśli ciało pozostałoby w wodzie, duże zasolenie mogłoby za to mocno spowolnić rozkład.

Jak podaje Euronews, badanie opublikowane w "Nature Communications" wskazuje, że Europa może mieć nawet 42 dodatkowe dni letniej pogody do 2100 r. Naukowcy powiązali ten scenariusz z szybkim ocieplaniem Arktyki i mechanizmem, który występował już ok. 6 tys. lat temu.

Jeden z najbardziej charakterystycznych fragmentów polskiego wybrzeża zostanie dokładnie przebadany. Jak informuje Państwowy Instytut Geologiczny-PIB, na Klifie Orłowskim ruszają prace geologiczne, które mają pomóc lepiej poznać jego budowę i ocenić stabilność zbocza. Eksperci wykonają trzy odwierty, sięgające nawet 30 metrów w głąb ziemi.

La Rinconada w Peru, położona na wysokości ok. 5100 metrów n.p.m., uchodzi za najwyżej stale zamieszkane miasto świata. Mieszka tam ok. 50 tys. osób, choć rozrzedzone powietrze, niskie temperatury i braki w podstawowej infrastrukturze sprawiają, że codzienność jest wyjątkowo trudna. Mimo to do miasta wciąż napływają nowi mieszkańcy, kuszeni złotem z okolicznych gór.

Papierowy paragon nie zawsze jest obojętny dla organizmu. Eksperci, w tym dr Leonardo Trasande z NYU Langone w Nowym Jorku, zwracają uwagę na papier termiczny z bisfenolami, które mogą przenikać przez skórę. Dlatego coraz częściej rekomendują wybór paragonu elektronicznego.

Badacze związani z projektem Noah's Ark Scans twierdzą, że w formacji Durupınar we wschodniej Turcji znaleźli zwęglone i niezniszczone fragmenty drewna. Według stanowiska badaczy materiał miał leżeć blisko 9 metrów pod ziemią i może wzmacniać hipotezę, że charakterystyczna struktura koło góry Ararat nie powstała naturalnie.

Władze przyrodnicze w Szkocji wydały zgodę na ponowne wprowadzenie bobrów do wód wokół Loch Ness. Jak podaje Inside Ecology, projekt zakłada wypuszczenie co najmniej 15 rodzin tych zwierząt w ciągu trzech lat. Stanie się to ok. 500 lat po ostatnich historycznych wzmiankach o bobrach w tym rejonie.

Psy z Czarnobyla od lat intrygują naukowców. Ich DNA wyraźnie różni się od materiału genetycznego innych psów, ale czy winne jest promieniowanie? Najnowsze badania opublikowane w "Genes" przynoszą zaskakujące wyjaśnienie. W grę może wchodzić dobór naturalny.

W Polsce będzie rosło ryzyko, że część grobów pozostanie bez opieki – ocenia w rozmowie z PAP demograf prof. Piotr Szukalski. Wskazuje, że liczba zgonów zwiększy się wraz ze starzeniem powojennego wyżu, a kurczące się rodziny i migracje utrudnią bliskim regularne odwiedzanie cmentarzy.

Na głębokości 2130 m w Oceanie Spokojnym naukowcy natrafili na największą znaną gąbkę, której rozmiary NOAA porównała do minivana. Jak opisuje ScienceAlert, mimo upływu ponad dekady od odkrycia nadal nie wiadomo, do jakiego dokładnie gatunku należy ten okaz ani ile ma lat.

Ekspedycje do Arktyki i Antarktyki dostarczają danych potrzebnych do badania klimatu, ale same generują emisje, odpady i obciążają przyrodę. Jak podaje PAP, autorzy eseju opublikowanego w "PLOS Climate" przekonują, że nauka powinna mocniej ograniczać szkody i włączać mieszkańców Arktyki w decyzje dotyczące badań.

Welwiczja przedziwna występuje tylko na pustyni Namib w Angoli i Namibii, a wilgoć potrafi pobierać nawet z mgły. Discover Wildlife podaje, że ten gatunek zachował niemal niezmienioną formę od ponad 200 mln lat, a część okazów dożywa 1,5 tys.-2 tys. lat.

Gniazdo inwazyjnego szerszenia żółtonogiego znalezione w Wielkiej Wsi pod Krakowem mieściło około tysiąca robotnic oraz kilkadziesiąt samic i samców. Jak przekazał serwisowi PAP Nauka w Polsce prof. Paweł Migdał z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, część młodych samic zdążyła już opuścić kolonię.

W Longyearbyen na norweskim archipelagu Svalbard od 1950 r. nie prowadzi się pochówków, a osoby ciężko chore i w podeszłym wieku muszą opuścić wyspę przed śmiercią. Ten rygor wynika z wiecznej zmarzliny, która zatrzymuje rozkład ciał, oraz z obaw po pandemii grypy hiszpanki z początku XX w.

W Pompejach we Włoszech archeolodzy natrafili na resztki dużej drewnianej szafy z amuletami, brązowymi monetami, kosmetycznymi narzędziami i naczyniami. Przedmioty przetrwały niemal dwa tysiące lat, bo po erupcji Wezuwiusza w 79 r. zasypały je osady wulkaniczne. O odkryciu poinformował Park Archeologiczny w Pompejach.

Żółty ołówek wygląda dziś jak oczywistość, ale ten kolor nie pojawił się przypadkiem. Jego popularność wywodzi się z końca XIX w. i wiąże się z marką Koh-i-Noor Hardtmuth oraz skojarzeniami z luksusem i wysoką jakością.

Chińscy badacze zaprezentowali nowe metody stymulacji ultradźwiękami w celu przywracania świadomości u pacjentów z poważnymi uszkodzeniami mózgu. Nowatorskie techniki mogą w przyszłości stanowić alternatywę dla inwazyjnych operacji u osób po urazach lub udarach.

Kecalkoatl, czyli Quetzalcoatlus northropi, był największym znanym zwierzęciem latającym w historii Ziemi. Ten pterozaur dorastał do wysokości żyrafy, miał dziób długości ok. 2 m i rozpiętość skrzydeł porównywalną z rozmiarami myśliwca F-16. Analizy biomechaniczne wyjaśniają, jak tak ogromne zwierzę mogło startować z płaskiego podłoża i pokonywać setki kilometrów.

Zagadka o kilogramie piór i kilogramie stali ma prostą odpowiedź tylko w próżni. IFLScience wyjaśnia, że w ziemskiej atmosferze szalka może przechylić się na stronę stali, bo większa objętość piór wypiera więcej powietrza i silniej działa na nią siła wyporu. To niewielka różnica, ale ważna przy precyzyjnych pomiarach.

W wodach polarnych pojawiają się "palce śmierci", czyli lodowe rurki wypełnione bardzo słoną, ekstremalnie zimną wodą. Opadają spod morskiego lodu aż do dna i mogą zamrażać zwierzęta, które nie zdążą uciec. Naukowcy znają to zjawisko od dekad, a jego powstawanie po raz pierwszy sfilmowano w 2011 r. na nagraniu BBC.

Półwysep Wustrow w Meklemburgii-Pomorzu Przednim od ponad 90 lat pozostaje niedostępny dla większości osób. Jak informuje niemiecki portal Kreiszeitung.de, od początku tego roku wstrzymano także organizowane wcześniej, ściśle kontrolowane wycieczki. Powodem są ruiny, skażenie amunicją i niewybuchy.

Koh-i-Noor to jeden z najbardziej znanych diamentów w historii. Jak opisuje Centrum Edukacji Przyrodniczej Uniwersytetu Jagiellońskiego, kamień wydobyty prawdopodobnie w Indiach przez stulecia zmieniał właścicieli, a dziś pozostaje częścią brytyjskich klejnotów koronnych. O zwrot diamentu upominają się Indie, Pakistan, Iran i Afganistan.