kosmos (strona 56 z 138)

Nowe "gwiezdne wojny" rozgrywają się dosłownie na naszych oczach. Państwa coraz aktywniej rywalizują o dominację w kosmosie, ścigając się o to, komu uda się stworzyć i wynieść skuteczniejsze technologie pozwalające być o krok przed innymi. Wśród nich są mikrosatelity działające niczym kosmiczne oczy. Ich skuteczność i precyzję udowadnia polsko-fińska firma ICEYE, której urządzenia m.in. pomagają walczącej Ukrainie.

Poniedziałek 15 kwietnia zapewni dużo atrakcji miłośnikom obserwacji nocnego nieba. Obok Ziemi przelecą bowiem dwie duże planetoidy. Oprócz nich pojawią się też trzy mniejsze obiekty. O której godzinie wypatrywać?

Korzystając z danych zebranych w pierwszym roku działalności Dark Energy Spectroscopic Instrument Survey (DESI), astronomowie opracowali trójwymiarową mapę kosmosu, która zawiera aż sześć milionów galaktyk. Dzięki tym wysiłkom badacze uzyskali wgląd w historię ekspansji Wszechświata z największą jak dotąd precyzją, zapewniając bezprecedensowe spojrzenie na naturę ciemnej energii i jej wpływ na wielkoskalową strukturę Wszechświata.

W kwietniu na niebie można zaobserwować kilka rojów meteorów, które będą widoczne gołym okiem. Wśród nich znajdują się m.in. Lirydy. Są one jednym z najstarszych rojów meteorów znanych ludzkości. Nad naszymi głowami pojawią się także mniej znane pi Puppidy, które zaczynają swoją aktywność w połowie miesiąca.

Należąca do NASA sonda Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) wykonała zdjęcie "tajemniczego" obiektu, który poruszał się w pobliżu Księżyca z prędkością ponad 3,2 km na sekundę. Jego uwiecznienie nie było najłatwiejszym zadaniem, ale sonda LRO wywiązała się z tego zadania bez zarzutu. Dzięki fotografii NASA była w stanie potwierdzić, czym jest podłużny obiekt, kształtem przypominający Oumuamua.

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) ma ambitne plany związane z badaniem Słońca. W ramach tych planów, sonda Proba-3, należąca do ESA, ma przeprowadzić manewr, który przypomina zaćmienie Słońca. Ten skomplikowany manewr, wykorzystujący dwa elementy oddzielone od siebie o 150 metrów, ma na celu umożliwić niezwykle precyzyjne badanie korony Słońca, naszej dziennej gwiazdy.

W Rzepienniku Strzyżewskim, niepozornej wsi w województwie małopolskim, mieści się wyjątkowe nie tylko na mapie Polski, ale i Europy, miejsce. To habitat stworzony przez dr Agatę Kołodziejczyk, do którego przyjeżdżają goście z całego świata. Odwiedzają go nawet kolumbijscy komandosi, zaintrygowani tym, co może ich czekać w blisko 100-letnim, drewnianym domu, przerobionym na potrzeby analogowych misji kosmicznych. Ja też odwiedziłam habitat, gdzie przez 24 godziny uczestniczyłam w jednej z takich misji.

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) przekazała, że najnowsza, szósta generacja rakiety nośnej Ariane, przeszła pomyślnie wszystkie testy niezbędne do przeprowadzenia pierwszego startu. Ten historyczny moment został zaplanowany na lato bieżącego roku.

Na stronie internetowej ośrodka badawczego Stanford Linear Accelerator Center (SLAC) pojawiła się informacja o zakończeniu budowy największego aparatu cyfrowego, jaki kiedykolwiek zbudowano na potrzeby obserwacji astronomicznych.

NASA w 2022 r. celowo doprowadziła do zderzenia sondy kosmicznej DART z asteroidą Dimorphos, księżycem planetoidy Didymos. Celem tego eksperymentu było sprawdzenie, czy ludzkość będzie w stanie obronić się przed asteroidami, które w przyszłości znajdą się na kursie kolizyjnym z naszą planetą. Test obrony planetarnej przebiegł pomyślnie. Sonda wpłynęła na orbitę obcego obiektu. Ziemia jest bezpieczna, ale jak informują naukowcy - na celowniku Dimorphos znajduje się już inna planeta.

Sonda Solar Orbiter w czwartek 4 kwietnia osiągnęła najmniejszą odległość od Słońca. Ekspert z Polskiej Akademii Nauk komentuje największe zagrożenia, które czekają na ten obiekt.

Naukowcy badają właśnie niezwykłe i tajemnicze wielkie skały, które znaleźli na Czerwonej Planecie. Tysiące obiektów dostrzeżono dzięki łazikowi Perseverance, który obserwuje krater Jezero na powierzchni Marsa od 2021 r.

Alejandro Otero, mieszkaniec Florydy, może pochwalić się nietypowym przeżyciem. "Coś" z kosmosu przebiło dach jego domu i wpadło do środka. Zgodnie z podejrzeniami, może być to śmieć z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, ale sprawę bada NASA.

Europejska Agencja Kosmiczna zachęca do obserwacji nocnego nieba. Mieszkańcy północnej półkuli (a więc również Polski) mogą już dostrzec kometę 12P/Pons-Brooks, która znana jest także jako "Matka Smoków". To wyjątkowa okazja - obiekt ten pojawia się w pobliżu Ziemi raz na 71 lat.

Polska zyska nowe możliwości w zakresie śledzenia kosmicznych śmieci. Wszystko za sprawą potężnego lasera, który do końca tego roku pojawi się w Stacji Laserowej będącej częścią Obserwatorium Astrogeodynamicznego CBK PAN w Borówcu pod Poznaniem. Jak mówi dr Paweł Lejba, kierownik obserwatorium, będzie to zmiana "nie tylko jakościowa, ale i ilościowa". Stworzenie tego urządzenia jest o tym bardziej istotne, że kosmiczne śmieci potrafią pędzić nawet 28 tys. km/h.

Astronomowie z MIT znaleźli kolejne przypadki niszczenia gwiazd przez czarne dziury, które dosłownie rozrywają je na strzępy. Nowe odkrycia ponad dwukrotnie podwajają liczbę takich znanych dotąd zjawisk zachodzących w pobliskim Wszechświecie.

Mars to jedna z tych planet, które przyciągają szczególną uwagę badaczy z całego świata. Podczas 55. konferencji Lunar and Planetary Science Conference w Teksasie eksperci zaprezentowali najnowsze badania na jej temat. Ich zdaniem obiekt, który uderzył w Czerwoną Planetę ok. 2,3 miliona lat temu, utworzył 2 miliardy mniejszych kraterów wokół głównego krateru uderzeniowego Corinto.

Mars to planeta ogromnych kontrastów, ze starymi kraterami, ogromnymi wulkanami i masywami górskimi, oraz kanionami, w których niegdyś płynęła woda. Jak żadne inne ciało niebieskie w Układzie Słonecznym – może z wyjątkiem Księżyca – inspiruje twórców filmów i literatury SF. Choć do kolonizacji Marsa jeszcze daleko, intensywny rozwój turystyki kosmicznej zachęca już teraz do pochylenia się nad tematem nie tylko eksploracji, ale i możliwej komercjalizacji Czerwonej Planety.

Studenci z Wrocławia wygrali międzynarodowe zawody Australian Rover Challenge. Łazik Scorpio Infinity zdominował konkurs, zdobywając pięć złotych medali i wygrywając ogół zawodów.

Znamy już ponad pięć tysięcy planet pozasłonecznych, krążących w naszej Galaktyce wokół gwiazd innych niż Słońce. Jakie są szanse na odkrycie planet podobnych do Ziemi? A może już o nich wiemy?

Według obecnie najpopularniejszej teorii, Wszechświat, oczywiście w uproszczeniu, składa się ze zwykłej materii, ciemnej materii i ciemnej energii i ma około 13,8 miliarda lat. Ale fizyk z Ottawy w nowej publikacji podważa ten model. Według niego w kosmosie nie ma miejsca na ciemną materię i ciemną energię, a sam Wszechświat jest znacznie starszy.

Centrum Badań Kosmicznych PAN w niedzielę poinformowało o burzy geomagnetycznej, która osiągnęła poziom G4 w pięciostopniowej skali. Rosnąca aktywność Słońca ma związek z tzw. maksimum słonecznym, w które powoli wkraczamy. Helena Ciechowska z Centrum Prognoz Heliogeofizycznych CBK PAN podkreśla: - istnieją duże szanse, że obecne maksimum przyniesie jeszcze trochę kolorowych spektakli na niebie. Warto więc będzie je obserwować.

W tym roku na orbitę okołoziemską zostanie wyniesiony najbardziej zaawansowany i największy polski satelita - taką informację przekazała w czwartkowym komunikacie prasowym firma, która współtworzyła ten niezwykły obiekt. Co ciekawe, masa tego satelity jest na tyle duża, że można ją porównać do sumy mas wszystkich polskich satelitów, które powstały do tej pory.

Astronomowie opublikowali trójwymiarową mapę supermasywnych czarnych dziur znajdujących się w centrach galaktyk, określanych kwazarami. To największy tego typu katalog, jaki kiedykolwiek sporządzono. Zawiera lokalizację około 1,3 miliona kwazarów.

Wiosną warto wypatrywać na niebie komety Pons-Brooks. Dla znakomitej większości Polaków będzie to pierwsza, a może i ostatnia okazja w życiu, by ją obejrzeć. Jest ona bowiem widoczna na niebie raz na 71 lat.