kosmos

Astronomowie po raz pierwszy zidentyfikowali mikroblazar w Drodze Mlecznej. Obiekt IRAS 18293−0941 znajduje się ok. 12 tys. lat świetlnych od Ziemi, a jego struga cząstek może należeć do najsilniejszych źródeł przyspieszania materii w naszej Galaktyce.

Jak podaje serwis IFLScience, analiza największej plamy słonecznej XX w. sugeruje, że Słońce ma potencjał do wygenerowania średnio raz na sto lat superrozbłysku, czyli wyjątkowo energetycznego rozbłysku, który w dzisiejszym świecie mógłby nam narobić sporo problemów.

Astronomowie po raz pierwszy bezpośrednio zaobserwowali proces, w którym silny wiatr gwiazdowy gigantycznej gwiazdy jest wychwytywany przez towarzyszącą jej niezwykle gęstą gwiazdę neutronową. Odkrycie opisuje sposób zasilania potężnych rozbłysków rentgenowskich.

W otoczeniu gwiazdy GJ 3090 odkryto planetę, która nie tylko porusza się po mocno nachylonej orbicie, ale do tego krąży przeciwnie do kierunku obrotu swojej gwiazdy. Takie odkrycie rzuca nowe światło na procesy formowania się planet, informują badacze ze Szwajcarii.

Układ skatalogowany pod nazwą BP Crucis składa się z gwiazdy neutronowej o średnicy 20 km oraz z błękitnego hiperolbrzyma, który emituje silne strumienie plazmy. Dwa razy w ciągu 41-dniowej orbity, gwiazda neutronowa przelatuje przez ów strumień. Olbrzymie ilości gazu opadają na nią z prędkością 540 000 km/h powodując silne rozbłyski rentgenowskie. Naukowcy byli w stanie zbadać ten układ dzięki kosmicznemu obserwatorium XRISM.

Obserwacje wykonane przez Teleskop Hubble’a ukazały nam nietypową strukturę galaktyki NGC 4698 z Gromady w Pannie. Obiekt ten, oddalony o 55 mln lat świetlnych, wykazuje unikalne cechy w budowie i rotacji, co czyni go jedną z najbardziej zagadkowych galaktyk spiralnych.

SpaceX uzyskał nowy kontrakt wart 946 mln dol. na przeprowadzenie trzech kolejnych lotów załogowych na pokład Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Dzięki temu amerykańska agencja zapewni sobie regularny dostęp do ISS aż do 2030 r. według dostępnych informacji.

Wenus, swoista bliźniaczka Ziemi, nie posiada dziś naturalnego satelity. Naukowców od dawna zastanawia taki stan rzeczy. Nowe badania pokazują, że Wenus mogła mieć księżyc, ale prawdopodobnie z czasem go pochłonęła wskutek powolnej rotacji i oddziaływań grawitacyjnych.

Najnowsze badania sugerują, że obserwacje przemian neutrin – niezwykle ulotnych cząstek subatomowych – mogą być kluczem do wyjaśnienia, które masywne gwiazdy pod koniec życia wybuchną jako supernowe, a które milcząco zamienią się w czarne dziury.

Stany Zjednoczone oficjalnie potwierdziły, że rozmieszczają broń w przestrzeni kosmicznej. Ta deklaracja wywołała ostrą reakcję Chin i ostrzeżenia ekspertów przed możliwą eskalacją rywalizacji zbrojeń między światowymi mocarstwami – wynika z dostępnych doniesień.

Nowe obserwacje wykonane przez teleskop VISTA dostarczyły wyjątkowych danych na temat najgęstszych i najmniej zbadanych obszarów Wielkiego i Małego Obłoku Magellana. Badacze zajrzeli do wnętrza skupisk gwiazd i pyłu, które dotychczas były dla nas niedostępne.

Międzynarodowy zespół naukowców zarejestrował słaby sygnał emitowany przez neutralny wodór sprzed miliardów lat świetlnych. To przełomowe odkrycie, które umożliwia lepsze mapowanie struktury wszechświata i badanie procesu powstawania galaktyk.

Northrop Grumman otrzymał zlecenie od Sił Kosmicznych USA na opracowanie prototypowego satelity szpiegowskiego GHOST-R, mającego zwiększyć możliwości nadzoru na orbicie geosynchronicznej. Wykonanie i testy mają zakończyć się w ciągu najbliższych dwóch lat.

Fizycy z Facility for Rare Isotope Beams i ATLAS przy współpracy międzynarodowej rozstrzygnęli kluczową niepewność dotyczącą powstawania strontu w gwiazdach. Osiągnięcie to dotyczy reakcji jądrowych istotnych dla zrozumienia ewolucji pierwiastków we Wszechświecie.

Gwiazda S301 została zidentyfikowana jako najszybszy znany obiekt tego typu w Drodze Mlecznej. Odkrycie, którego dokonano przy użyciu europejskiego interferometru VLTI, może pozwolić astronomom po raz pierwszy dokładnie zmierzyć obrót czarnej dziury Sagittarius A*.

Jeden z najrzadszych przypadków w historii astronomii: tak zwana "odrodzona" gwiazda nazwana Obiektem Sakurai na cześć swojego odkrywcy znów wykazuje dynamiczne zmiany. Dzieje się to w tempie niespotykanym u innych gwiazd.

W ramach misji CADRE NASA planuje jeszcze w 2026 r. umieścić na Księżycu trzy autonomiczne łaziki, których zadaniem będzie eksploracja i mapowanie powierzchni bez bezpośredniego sterowania z Ziemi.

Ponad dwie trzecie fizyków uważa, że Wielki Wybuch nie musi oznaczać początku czasu, pokazują najnowsze badania opinii. Wyniki ankiety przeprowadzonej wśród naukowców ujawniają głębokie podziały także w innych fundamentalnych kwestiach kosmologii.

Podczas misji Perseverance na Marsa powstało pięć nowych kraterów, których analiza pozwoliła naukowcom lepiej zrozumieć strukturę powierzchni planety. Uwagę badaczy przykuły wyniki badań tych miejsc – według dostępnych informacji, wskazują one na nieoczekiwane własności marsjańskiej gleby.

NASA upamiętniła 5 000 dzień obecności łazika Curiosity na Marsie, publikując wyjątkową "pocztówkę" stworzoną z panoram wykonanych przez robota w różnych porach dnia. Kolorową kompozycję zdjęć przygotowano na podstawie obrazów z początku września 2026 r.

Według ScienceAlert naukowcy zidentyfikowali 84 wyjątkowo jasne obiekty ukryte w sąsiadujących z naszą galaktykach. Odkrycie dokonane dzięki analizie danych z teleskopu Chandra może pomóc w rozwiązaniu ważnych zagadek kosmologicznych.

W związku z zapowiedzią wycofania Crew Dragona przed 2030 r., NASA przygotowuje się do zamówienia kolejnych lotów Starlinera i finansowego wsparcia rozwoju kapsuły. Agencja chce zwiększyć bezpieczeństwo programu lotów załogowych, stawiając na współpracę z Boeingiem.

Naukowcy przeanalizowali meteoryt liczący ponad 5,5 mld lat i zidentyfikowali w nim dziesiątki tysięcy związków organicznych. Do badań wykorzystano innowacyjne narzędzia laboratoryjne, które pozwoliły spojrzeć na materię z czasów formowania się Układu Słonecznego.

NASA ogłosiła, że Kosmiczny Teleskop Nancy Grace Roman po raz pierwszy został częściowo uruchomiony i rozpoczął testy instrumentów naukowych. W międzyczasie obserwatorium zmierza do punktu L2, oddalonego o niemal 1,6 mln km od Ziemi, skąd będzie prowadzić obserwacje.

Ziemia zmienia swój środek masy na skutek sezonowych zmian w rozkładzie wody, lodu i powietrza. Najnowsze badania wskazują, że coroczne wahania są mniejsze niż sądzono – a ich dokładność wzrosła dzięki innowacyjnym technikom satelitarnym.