kosmos (strona 81 z 171)

Starlinki wracają na polskie niebo. W październiku będziemy mieli okazję obserwować przelot kosmicznego pociągu nad Polską. Miłośnicy obserwacji nieba powinni zachować czujność.

W fascynującym świecie astronomii, gdzie śmierć masywnych gwiazd w postaci supernowych jest uważana za ostateczną i nieuniknioną, pojawiło się zjawisko, które podważa nasze dotychczasowe zrozumienie cyklu życia gwiazd. Nazywane "gwiazdami zombie" lub "gwiazdami, które przeżyły własną śmierć" te niezwykłe obiekty nie tylko rzucają nowe światło na procesy zachodzące we wszechświecie, lecz także zmuszają nas do przemyślenia fundamentalnych zasad astrofizyki.

NASA regularnie publikuje zdjęcia z Marsa wykonane przez roboty eksplorujące Czerwoną Planetę i odkrywając niezwykłe formacje skalne. Jednym z ciekawszych odkryć była skała w kształcie pączka, która może pochodzić spoza Marsa. Jeszcze bardziej interesujący był kamień w paski, znaleziony przez łazik Perseverance na krawędzi krateru Jezero. Najnowszym odkryciem jest natomiast skała, która przypomina ludzką twarz.

Galaktyka, w której znajduje się nasz Układ Słoneczny, czyli Droga Mleczna, może być częścią ogromnej struktury, większej, niż dotychczas przypuszczano, która nosi nazwę Koncentracji Shapleya. Odkrycia dokonane przez astronomów sugerują, że nasze kosmiczne sąsiedztwo może być znacznie większe. Rzucają też wyzwanie naszym modelom ewolucji Wszechświata.

Ceres, największy obiekt pasa planetoid, który znajduje się między orbitami Marsa i Jowisza, może mieć skorupę składającą się nawet w 90 proc. z lodu wodnego. Naukowcy uważają, że ta planeta karłowata prawdopodobnie była niegdyś światem oceanicznym, jak okrążająca Jowisza Europa.

Na podstawie informacji zebranych przez łazik Curiosity naukowcy zdołali pozyskać wiedzę na temat klimatu Marsa. Okazuje się, że mimo występowania wody na Czerwonej Planecie, mogły tam występować trudne warunki do rozwoju życia. Jednocześnie Nick Bostrom z Uniwersytetu Oksfordzkiego uważa, że znalezienie życia na Marsie byłoby złym znakiem dla ludzkości.

Jeśli ktoś wskaże na niebo i zapyta, jak jasna jest jakaś gwiazda, a naszą odpowiedzią będzie ogólnik typu "całkiem jasna" lub "jaśniejsza od innych", odpowiedź taka będzie może prawdziwa, ale niezbyt przydatna. W każdym razie zupełnie bezwartościowa z punktu widzenia wszelkich badań porównawczych. Z tego powodu astronomowie od starożytności opracowują i stosują różne sformalizowane metody określania jasności gwiazd i innych obiektów niebieskich.

W poniedziałek. 7 października astronautom na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) udało się nagrać gigantyczny system burzowy, w których wiatr przekraczał prędkość 265 km/h, pokazując tym samym, jak potężny jest huragan Milton. W sieci pojawiło się też nagranie wykonane przez łowców huraganów NOAA z pokładu specjalnego samolotu WP-3D Orion "Miss Piggy". Samolot ten wleciał do wnętrza huragany, aby zdobyć jak najwięcej informacji na temat jego specyfiki.

Zespół inżynierów pracujących przy sondzie Voyager I pomyślnie dokonał zmiany silników w starzejącym się statku. Problemy dotyczyły przewodów paliwowych, które po 47 latach spędzonych w przestrzeni kosmicznej zaczęły się zatykać.

W poniedziałek, 7 października wystartowała misja HERA, której celem jest zbadanie asteroidy Dimorphos. Obiekt ten za sprawą ludzkiej ingerencji w 2022 r. zmienił swoją orbitę. W ten sposób NASA sprawdzała możliwości obrony planetarnej, czyli uchronienia Ziemi przed zderzeniem z potencjalnie niebezpiecznymi, kosmicznymi obiektami. Takie w historii naszej planety pojawiały się nie raz. Jeden z nich - meteoryt o średnicy sięgającej nawet 10 km - zgodnie z teorią polskich naukowców mógł ok. 1,6-1,8 mld lat temu uderzyć w teren współczesnej Polski.

Archeologia nie kojarzy się nam z astronomią i astronautyką, choć obie te dziedziny nauki kandydaci mogą często znaleźć obok siebie w katalogach kierunków studiów. Na pozór nie ma związku między zgłębianiem przeszłości człowieka a eksploracją kosmosu. Nauka jednak zaskakuje.

Drakonidy są rojem meteorów, związanym z kometą 21P/Giacobini-Zinner. Swoją nazwę zawdzięczają gwiazdozbiorowi Smoka, ponieważ wydaje się, że meteory wylatują z tego miejscu. Choć nie są bardzo liczne, bywają widowiskowe.

Planeta karłowata Ceres, największy obiekt w pasie asteroid między Marsem a Jowiszem, skrywa więcej tajemnic, niż sądzono. Naukowcy podejrzewają, że jej powierzchnia może składać się w przeważającej części z wody w formie lodu, a jej badania mogłyby dać nam cenne informacje na temat zamarzniętych światów oceanicznych w kosmosie.

Felix Schöfbänker zupełnym przypadkiem dostrzegł na niebie tajny amerykański obiekt kosmiczny – czytamy na portalu Space.com. Wykorzystał do tego wyłącznie 14-calowy teleskop Dobsona, który jest przystosowany do obserwacji satelitów.

Galaktyki mają naturalną tendencję do łączenia się ze sobą. Jest to zwykle gwałtowny proces, ale czasem pozostaje po nim coś ciekawego w charakterze jego świadków. To kuliste gromady gwiazd.

W czwartek, 4 października eksperci obserwujący aktywność słoneczną zarejestrowali najsilniejszy rozbłysk w obecnym cyklu słonecznym, klasyfikowany jako X.9. W rozmowie z WP Tech Helena Ciechowska z Centrum Prognoz Heliogeofizycznych CBK PAN przyznała, że był to jednocześnie 15 najsilniejszy rozbłysk od 1996 r. Wyjaśniła również, czy w nadchodzących dniach możemy spodziewać się pojawiania zórz polarnych nad Polską.

Astronomowie po raz pierwszy uchwycili obrazy gwiazdy innej niż Słońce z wystarczającą rozdzielczością, aby dostrzec szczegóły na jej powierzchni. To pozwoliło na obserwacje ogromnych bąbli gorącej plazmy, 75 razy większych od naszego Słońca, które pojawiają się na jej powierzchni i zapadają z powrotem do wnętrza.

Tysiące ciał niebieskich za orbitą Neptuna ma dziwne orbity wokół Słońca. Holenderscy i niemieccy astronomowie przekonują, że znaleźli rozwiązanie zagadki ekscentrycznych orbit obiektów transneptunowych. Według nich, miliardy lat temu w pobliżu Układu Słonecznego przeleciała gwiazda, której masa wypaczyła trajektorie niektórych ciał w naszym systemie planetarnym.

Wysłana przez ESA oraz JAXA na orbitę Merkurego sonda BepiColombo w kwietniu doznała usterki, która uniemożliwiła silnikom działanie z pełną mocą. Przyczyna problemu pozostaje niejasna, ale jasne jest to, że sonda będzie mieć opóźnienie.

NASA informuje o kolejnym, fascynującym odkryciu dokonanym przez łazik Perseverance na Marsie. W kraterze Jezero, urządzenie znalazło kamień o przyciągającym uwagę wyglądzie. Naukowcy są przekonani, że jest to jedno z najbardziej interesujących znalezisk, jakie dotychczas napotkano na Czerwonej Planecie.

Międzynarodowy zespół astronomów odkrył w pobliżu centrum Galaktyki zagadkowy okrąg. Obiekt ten jest widoczny wyłącznie na falach radiowych, a jego prawdziwa natura nie jest do końca poznana, choć naukowcy mają pewne podejrzenia.

Astronomowie przekazali kolejne dobre wieści. Czas oczekiwania na pojawienie się komety C/2023 A3 (Tsuchinshan-ATLAS) może umilić nam oglądanie innej, nowo odkrytej komety. Istnieje szansa, że ten kosmiczny obiekt już w październiku przewyższy jasnością nawet Wenus i tym samym zapewni nam wyjątkowy spektakl.

Naukowcy od miesięcy czekają na eksplozję w kosmosie, która ma skutkować powstaniem nowej gwiazdy. W gwiazdozbiorze Corona Borealis wkrótce ma dojść do zjawiska, które zdarza się raz na 80 lat.

Kapsuła Crew Dragon od SpaceX z powodzeniem przetransportowała astronautów na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS). Mimo opóźnień wywołanych huraganem Helene panującym w USA – dwoje naukowców bezpiecznie trafiło do bazy, gdzie będą prowadzić szereg badań.

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba odkrył planetę wielkości Jowisza, która ma zaledwie 10 proc. jego masy. Jej charakterystyczną cechą jest asymetryczna atmosfera.