Jest między galaktykami. To przełom w badaniach kosmicznych
Astronomowie odkryli most gazowy łączący dwie galaktyki na obrzeżach gromady Panny. To przełom w badaniach cyklu materii kosmicznej – informuje The Conversation.
Gwiazdozbiór, zdjęcie poglądowe
Większość zwykłej materii we wszechświecie to wodór. Co zaskakujące, mniej niż 20% tego wodoru znajduje się wewnątrz galaktyk. Reszta znajduje się w rozległych przestrzeniach między nimi – tak zwanym ośrodku międzygalaktycznym. Jak wyjaśnia The Coversation, to właśnie z tego rezerwuaru gaz powoli opada do galaktyk, wpływając na powstawanie nowych gwiazd.
Uważa się, że ten kosmiczny rezerwuar napędza narodziny nowych gwiazd, ponieważ gaz powoli opada do galaktyk przez miliardy lat. Jednak duża część tej materii nie pozostaje na swoim miejscu: eksplozje supernowych i potężne wypływy z supermasywnych czarnych dziur mogą wyrzucać gaz z powrotem w przestrzeń międzygalaktyczną.
Most gazowy w gromadzie Panny – przełomowe odkrycie
Najnowsze badania prowadzone w ramach przeglądu WALLABY, realizowanego przy użyciu radioteleskopu ASKAP w Australii, ujawniły nietypowy most gazowy. Łączy on dwie niepozorne galaktyki – NGC 4532 i DDO 137 – na obrzeżach gromady Panny. Most ten ma co najmniej 160 tys. lat świetlnych długości.
Przelot Black Hawków nad Warszawą
Most gazowy powstał w wyniku oddziaływań pływowych między dwiema galaktykami. To zjawisko przypomina ziemskie pływy oceaniczne, ale zachodzi na skalę kosmiczną i dotyczy wodoru. Gaz wyciągnięty z galaktyk rozciąga się między nimi, wypełniając przestrzeń międzygalaktyczną.
Jak wyjaśnia The Conversation, takie mosty gazowe są trudne do wykrycia, ponieważ zawierają niewiele gwiazd. Mamy jednak "lokalny" przykład: Wielki i Mały Obłok Magellana, dwie galaktyki karłowate krążące wokół Drogi Mlecznej, połączone są mostem gazowym o długości 70 000 lat świetlnych.
Ogromny ogon gazowy i wpływ środowiska gromady
Oprócz mostu, astronomowie zaobserwowali także gigantyczny ogon gazowy, ciągnący się za galaktykami. Ma on dziesięciokrotnie większą długość niż most i jest najdłuższym znanym ogonem tego typu. Powstał, gdy galaktyki wpadły w gorący, rzadki gaz wypełniający gromadę Panny.
Ruch galaktyk przez to środowisko wywołuje ciśnienie, które zrywa gaz z galaktyk i rozciąga go za nimi. Wystarczy gęstość rzędu dziesięciu atomów na metr sześcienny oraz prędkość ponad 800 km/s, by powstał tak rozległy ogon.
