AI odkrywa ukryte struktury Campi Flegrei. Mogą wywołać silne wstrząsy
Nowy model sztucznej inteligencji ujawnił nieznane wcześniej struktury geologiczne superwulkanu Campi Flegrei we Włoszech, w tym wyraźną "uskokową formację pierścienia". Może wywołać trzęsienie nawet do 5 stopni w skali Richtera.
Widok z drona na rejon Campi Flegrei (@Paolo/Adobe Stock)
Sztuczna inteligencja przyczyniła się do odkrycia nowych formacji geologicznych w rejonie włoskiego superwulkanu Campi Flegrei. Według najnowszych danych, region doświadczył ponad 54 tys. trzęsień ziemi w latach 2022-2025. Mapując te wydarzenia, naukowcy odkryli ogromną, wyraźną "uskokową formację w kształcie pierścienia", która potencjalnie może wywołać trzęsienia ziemi o magnitudzie do 5 stopni w skali Richtera.
Pięć silniejszych trzęsień w 2025 roku
W 2025 roku Campi Flegrei wygenerował już pięć trzęsień ziemi o magnitudzie przekraczającej 4 stopnie. Mimo że wulkan wykazywał oznaki wzmożonej aktywności od 2005 roku, wiele z tych zjawisk sejsmicznych pozostawało niezauważonych. "Wiemy, że to ryzykowne miejsce od dłuższego czasu" - mówi współautor badania William Ellsworth, profesor na Uniwersytecie Stanforda, cytowany przez Live Science. "Teraz po raz pierwszy widzimy struktury geologiczne, które są za to odpowiedzialne" - dodał.
Campi Flegrei w swojej historii wybuchł dwukrotnie w sposób spektakularny, a jego wcześniejsza aktywność również była intensywna. Od lat 50. XX wieku naukowcy dokumentują niepokojące znaki, a działania monitorujące wzmogły się w latach 80. po serii 16 tysięcy trzęsień ziemi, które zmusiły do ewakuacji 40 tysięcy mieszkańców.
Greg Beroza, profesor z Uniwersytetu Stanforda, wyjaśnia, że tradycyjnie sejsmolodzy rozpoznają trzęsienia ziemi, analizując sejsmogramy. "To prosta i często skuteczna metoda, ale nie 'uczy się' na swoich błędach" - mówi Beroza w rozmowie z Live Science. Aby poprawić tę technikę, zespół szkoli model maszynowego uczenia się na przykładach, gdzie eksperci już wcześniej dokonali takich analiz.
Rejon superwulkanu zamieszkuje 1,5 mln ludzi
Decyzja o skupieniu się na Campi Flegrei wynikała z potrzeby dokładniejszego zrozumienia jego zachowań, zwłaszcza że obszar ten zamieszkuje ponad 360 tysięcy osób, a w szerszym otoczeniu około 1,5 miliona.
Zastosowana sztuczna inteligencja wykazała, że trzy czwarte trzęsień ziemi w latach 2022-2025 pozostało niewykrytych przez tradycyjne metody, które zarejestrowały tylko 12 tysięcy zdarzeń. Jak opisują naukowcy, „uskokowa formacja pierścienia” stanowi znaczną część nowo odkrytych struktur, sugerując, że trzęsienie ziemi o magnitudzie pięciu stopni nie jest wykluczone.
Pomimo tych odkryć, nadal brak jest nowych informacji na temat możliwości, czy czasu erupcji Campi Flegrei. „Sejsmiczność w latach 2022-2025 jest płytka, co nie świadczy o przemieszczaniu się magmy ku powierzchni" - dodaje Beroza. Wyniki badania mogą także pomóc w monitorowaniu innych aktywnych regionów wulkanicznych, jak np. Santorini w Grecji.
