Szwedzkie Gripeny nad Polską. Sojusznik z północy przysyła wsparcie

O pierwszym od czasu przystąpienia do NATO przebazowaniu szwedzkich samolotów na terytorium sojusznika poinformował szwedzki minister obrony Pål Jonson. Jak wynika z opublikowanej przez niego w serwisie X informacji, Szwecja chce wysłać do Polski "wiele samolotów JAS Gripen", czyli od sześciu do ośmiu egzemplarzy.

Maszyny te od kwietnia do czerwca będą brać udział w misjach NATO Air Policing, zapewniającej nadzór nad przestrzenią powietrzną państw członkowskich, a także NATO Security Assistance and Training for Ukraine (NSATU), czyli ochrona przestrzeni powietrznej w ramach działań NATO na rzecz Ukrainy.

Szwedzki JAS 39 Gripen to jeden z samolotów, jakie były oferowane Polsce w ramach tzw. przetargu stulecia, dotyczącego pozyskania przez Polskę zachodnich samolotów wielozadaniowych. Propozycja Szwecji przegrała wówczas z ofertą USA, a w rezultacie Polska kupiła 48 samolotów F-16.

JAS 39 Gripen to szwedzki samolot wielozadaniowy zaprojektowany w układzie kaczka - z umieszczonymi z przodu kadłuba sterami wysokości (canardami) oraz trójkątnymi skrzydłami. Opracowana w latach 80. maszyna została zaprojektowana według specyficznych wymagań, związanych z uproszczeniem obsługi tak, aby mogła być wykonywana przez pobieżnie przeszkolonych poborowych.

Gripen charakteryzuje się także możliwością szybkiego odtwarzania gotowości bojowej, jak również niskimi kosztami eksploatacji. Maszyna jest dostosowana m.in. do startów i lądowań z doraźnie przygotowanych lotnisk, w tym drogowych odcinków lotniskowych, czyli pasów startowych wykorzystujących fragmenty zwykłych dróg.

JAS 39 w najnowocześniejszym, powiększonym wariancie Gripen E stanowi obecnie przyszłość szwedzkich sił powietrznych, przezbrajanych stopniowo na maszyny w tej wersji. Eksploatują go także siły powietrzne Brazylii, Czech, Republiki Połudnowej Afryki, Tajlandii i Węgier.