Rosyjski Su-24 przechwycony przez polskie samoloty. Rozkaz wydało NATO

23 maja 2024 roku szef polskiego resortu obrony poinformował o przechwyceniu dzień wcześniej nad Bałtykiem rosyjskiego samolotu Su-24. Zadanie to – na polecenie Dowództwa Sojuszniczych Sił Powietrznych NATO (Allied Air Command - AIRCOM) z siedzibą w Ramstein (baza na terenie Niemiec) wykonała polska para dyżurna.

Są to dwa samoloty utrzymywane w gotowości do startu, zatankowane i uzbrojone, z pilotami oczekującymi na rozkaz w pobliskich, przeznaczonych do tego celu, pomieszczeniach. Dzięki temu samoloty mogą wystartować kilka minut po otrzymaniu rozkazu, reagując na wykryte zagrożenia lub wykonując – jak w tym przypadku - zadanie przechwycenia obcego samolotu.

Zadanie to jest wykonywane w wielu różnych przypadkach, gdy do przestrzeni powietrznej zbliża się niezidentyfikowany samolot albo gdy z samolotem z jakiegoś powodu nie można nawiązać kontaktu.

Samo przechwycenie polega na zbliżeniu się do wykrytego obiektu w celu jego wzrokowej identyfikacji i ustalenia zamiarów – może to być obcy samolot wojskowy, ale także cywilna maszyna, której załoga popełniła błąd w nawigacji albo boryka się z jakąś awarią.

Minister Kosiniak-Kamysz stwierdził, że rosyjski samolot wykonywał niebezpieczne manewry, ale nie sprecyzował, na czym one polegały. Nie określił też z jakim wariantem samolotu Su-24 polscy piloci mieli do czynienia.

Choć Su-24 został zaprojektowany jako maszyna uderzeniowa (bombowiec frontowy) o zmiennej geometrii skrzydeł, opracowano również kilka specjalistycznych wersji tego samolotu. Obok użytkowanej aktualnie przez Rosję, zmodernizowanej wersji uderzeniowej Su-24M, w służbie pozostaje także Su-24MR.

To wariant, który w lutym 2025 roku naruszył polską przestrzeń powietrzną (w przypadku przechwycenia z 22 maja 2025 samolot znajdował się w przestrzeni międzynarodowej, gdzie miał prawo przebywać). Biorąc pod uwagę okoliczności najnowszego incydentu, najprawdopodobniej to właśnie Su-24MR ponownie przechwycili polscy piloci.

Su-24MR to wariant rozpoznawczy Su-24. Samolot ma na pokładzie m.in. kamery (również działające w paśmie podczerwonym), sprzęt rozpoznania radiolokacyjnego, a także radar obserwacji bocznej, pozwalający na mapowanie terenu i obiektów znajdujących się wzdłuż trasy przelotu.

Przed rozpoczęciem wojny w Ukrainie Rosja użytkowała około 70 Su-24MR, jednak w 2021 roku ogłosiła zamiar stopniowego wycofywania przestarzałych samolotów i zastępowania ich rozpoznawczymi bezzałogowcami, jak Altius-U i Orion. Część zadań Su-24MR miały również przejąć samoloty Su-34 wyposażone w zasobniki rozpoznawcze UKR-RT (wersja rozpoznania radioelektronicznego SIGINT/ELINT), UKR-OE (optoelektroniczna) i UKR-RL (radiolokacyjna).