Autostrada w środku Amazonii. Powstaje specjalnie na szczyt klimatyczny

Nowa czteropasmowa autostrada przecinająca kilometry chronionego lasu deszczowego Amazonii jest budowana specjalnie na potrzeby szczytu klimatycznego w brazylijskim mieście Belém. Wszystko po to, by przygotować odpowiednią infrastrukturę i ułatwić przejazd do miasta, które od 10 do 21 listopada 2025 r. będzie gospodarzem szczytu klimatycznego COP30. Szacuje się, że w Belém, stolicy stanu Pará w Brazylii, zjawi się ponad 50 tys. osób, w tym światowych liderów.

Amazonia, od lat nazywana "zielonymi płucami Ziemi", odgrywa kluczową rolę w pochłanianiu dwutlenku węgla i zapewnianiu bioróżnorodności, a wielu twierdzi, że wycinka lasu przeczy samemu celowi szczytu klimatycznego - podaje BBC. Tymczasem rząd stanowy w Brazylii chwali się "zrównoważonym" charakterem autostrady. Nieco inne zdanie mają lokalni mieszkańcy oraz ekolodzy, którzy są oburzeni taką decyzją.

Wzdłuż częściowo zbudowanej drogi wznoszą się bujne lasy deszczowe, przypominając o tym, co kiedyś tam było. Na oczyszczonym terenie, który rozciąga się na ponad 13 km przez las deszczowy do Belém, piętrzą się stosy drewna. Koparki i maszyny niszczą podłoże leśne, utwardzając mokradła, aby stworzyć nawierzchnię drogi, która przecina chroniony obszar.

W rozmowie z BBC, Claudio Verequete, mieszkający około 200 metrów od planowanej drogi, wcześniej zarabiał na zbieraniu jagód açaí z drzew, które kiedyś tam rosły, mówi, że nie otrzymał żadnego odszkodowania i obecnie polega na oszczędnościach. "Wszystko zostało zniszczone, nasze zbiory zostały już ścięte. Nie mamy już dochodu, aby utrzymać naszą rodzinę" - mówił.

Martwi się też, że budowa tej drogi doprowadzi do większego wylesiania w przyszłości, szczególnie teraz, gdy teren stał się bardziej dostępny dla biznesu. Boi się, że będzie musiał opuścić to miejsce, bo ktoś zechce wybudować tu magazyn czy stację benzynową: "Urodziliśmy się i wychowaliśmy w tej społeczności. Dokąd pójdziemy?".

Jego społeczność nie będzie miała dostępu do drogi, ponieważ po obu jej stronach powstaną mury. Dla mieszkańców, którzy żyją w pobliżu autostrady, nie będzie korzyści, będą je czerpać przedsiębiorcy i kierowcy ciężarówek, którzy będą nią przejeżdżać. W przypadku choroby i potrzeby dotarcia do centrum Belém, lokalni mieszkańcy nie będą mogli z niej skorzystać.

Droga pozostawi dwa odizolowane obszary chronionego lasu, co budzi obawy naukowców o fragmentację ekosystemu i zakłócenie migracji dzikiej fauny. Profesor Silvia Sardinha, weterynarz i badaczka w uniwersyteckim szpitalu dla zwierząt, podkreśla w rozmowie z BBC, że rehabilitacja dzikich zwierząt z urazami, głównie spowodowanymi przez ludzi lub pojazdy, będzie trudniejsza, gdy autostrada powstanie. Podczas gdy te rozmowy będą odbywać się "na bardzo wysokim szczeblu, wśród ludzi biznesu i urzędników rządowych", osoby mieszkające w Amazonii "nie są słyszane" - przyznała badaczka.

Prezydent Brazylii i minister środowiska twierdzą, że będzie to historyczny szczyt, ponieważ odbędzie się w Amazonii, a nie tylko o Amazonii. Rząd stanowy Pará już w 2012 r. rozważał budowę tej autostrady, znanej jako Avenida Liberdade, ale projekt był wielokrotnie odkładany z powodu obaw o środowisko. Teraz, w ramach przygotowań do szczytu COP, wiele projektów infrastrukturalnych zostało wznowionych lub zatwierdzonych.

Rząd Brazylii uważa, że powstająca autostrada to jeden z 30 projektów mających na celu "przygotowanie" i "modernizację" miasta, aby "pozostawić dziedzictwo dla ludności i, co ważniejsze, służyć ludziom podczas COP30 w najlepszy możliwy sposób" - podaje BBC. Ma to być "zrównoważona autostrada" z przejściami dla zwierząt, ścieżkami rowerowymi i oświetleniem solarnym. Podobnego zdania są niektórzy właściciele firm, w najbliższym mieście obok powstającej drogi, zajmujących się sprzedażą butów czy ziołowych leków. Reporterowi BBC mówili, że ich zdaniem rozwój przyniesie miastu nowe możliwości oraz, że przyszłe korzyści będą tego warte.