klimat

Poziom Morza Kaspijskiego od trzech dekad systematycznie spada, a według najnowszych doniesień winowajcą nie są wyłącznie zmiany klimatu. Z badania opublikowanego w czasopiśmie "Earth's Future" wynika, że kluczowe znaczenie mają rosnące pobory wody z rzek zasilających akwen, przede wszystkim z rosyjskiej Wołgi.

W Holandii niski przepływ Renu wyraźnie pogorszył szanse młodych łososi na dotarcie do Morza Północnego. Portal Nature Today podał, że w 2025 r. do morza dopłynęło tylko 6 proc. oznakowanych ryb, podczas gdy rok wcześniej przy wyższym stanie wody udało się to niemal połowie.

Podczas fal upałów rośnie stężenie ozonu przyziemnego, który podrażnia drogi oddechowe i błony śluzowe. W rozmowie z PAP prof. Janusz Krzyścin z Instytutu Geofizyki PAN wyjaśnił, że wysokie temperatury i silne nasłonecznienie przyspieszają reakcje odpowiedzialne za powstawanie tego gazu.

Lipiec 2026 na przeważającym obszarze Polski mieścił się w normie termicznej, choć wielu osobom mógł zapisać się jako miesiąc upałów albo chłodu i deszczu. W rozmowie z serwisem PAP Nauka w Polsce meteorolog Michał Brennek wyjaśnił, że taki wynik to efekt zderzenia bardzo różnych okresów pogodowych. Zapowiedział też, że rok 2027 może być jeszcze gorszy.

Badanie opisane w "Nature" wskazuje, że ocieplenie klimatu może w dłuższej perspektywie ograniczyć malarię w Afryce Zachodniej i Środkowej. Naukowcy oceniają jednak, że jednocześnie zagrożenie może przesunąć się do chłodniejszych i wyżej położonych rejonów kontynentu.

Pod koniec triasu rozległe obszary odpowiadające części dzisiejszej Europy regularnie stawały w ogniu. Naukowcy z Uniwersytetu w Utrechcie opisali w "Nature Geoscience", że ważną rolę odegrały w tym rozprzestrzeniające się i wysychające paprocie, które dostarczały łatwopalnego materiału.

Według ustaleń BBC, Shell przez lata utrzymywał przesył ropy przez ważny rurociąg w Nigerii, choć wewnętrzne dokumenty wskazywały na skażenie i pracę poza własnymi normami technicznymi. Sprawa wraca w procesie w Wielkiej Brytanii, gdzie społeczności z Delty Nigru domagają się od koncernu 1 mld dol.

Ponad 1,5 tys. jednostek unieruchomionych w Cieśninie Ormuz może roznieść po świecie gatunki inwazyjne i patogeny. Takie ryzyko opisali badacze w pracy opublikowanej w czasopiśmie "Biological Invasions", wskazując na niepokojące skutki dla ekosystemów morskich, rybołówstwa i zdrowia ludzi.

Wieloletnie badania naukowców z Uniwersytetu Jagiellońskiego na szwedzkiej Gotlandii pokazują, że ocieplający się klimat przesuwa terminy lęgów ptaków i może wpływać na ich zdolność dostosowania się do środowiska. Jak informuje serwis PAP Nauka w Polsce, skutki tych zmian mogą sięgać dalej niż pojedynczy sezon i dotyczyć także tempa ewolucji populacji.

Do Polski dotarła fala wysokich temperatur, a wraz z nią rośnie ryzyko odwodnienia i udaru cieplnego. Specjaliści podkreślają, że w czasie upałów liczy się nie tylko unikanie długiego przebywania na słońcu, ale też rozsądny wybór tego, co pijemy. Niektóre popularne napoje mogą nasilać utratę płynów i pogarszać samopoczucie.

Chiny już rok temu rozpoczęły budowę zapory Motuo na rzece Jarlung Cangpo w Tybecie, ale temat nadal budzi kontrowersje. Choć inwestycja ma być największym projektem hydroenergetycznym na świecie, to eksperci cytowani przez Live Science ostrzegają przed ryzykiem trzęsień ziemi i zagrożeniem dla krajów leżących niżej biegu rzeki, przede wszystkim Indii i Bangladeszu.

Zmieniający się klimat osłabia plony i pogarsza smak matchy, tradycyjnej japońskiej zielonej herbaty. Według pisma "Breeding Science" wyższe temperatury utrudniają uprawę liści tencha, z których powstaje charakterystyczny, intensywnie zielony proszek.

Satelita Sentinel-1C zarejestrował na Morzu Azowskim dwie rozległe plamy, które mogą wskazywać na obecność substancji ropopochodnych. Według analizy ekspertów projektu Transparent World powierzchnia skażenia przekroczyła już 6,5 km kw., a większa z plam zaczyna się w miejscu postoju zakotwiczonego statku - podaje Portal Stoczniowy. To już kolejny wyciek.

Dzięki grantowi Fundacji na rzecz Nauki Polskiej badacze z Uniwersytetu Warszawskiego oraz dwóch instytutów PAN przygotują cyfrowego bliźniaka Morza Bałtyckiego. Projekt MERMAID ma pomóc w przewidywaniu warunków na morzu, usprawnić pracę portów i żeglugi oraz wspierać reakcję na zanieczyszczenia i inne zagrożenia.

Jak informuje TVP3 Kielce, poziom wody w zalewie Chańcza obniżył się w ostatnich miesiącach o ponad trzy metry. Skutki odczuwają już mieszkańcy i przedsiębiorcy żyjący z turystyki, a Wody Polskie tłumaczą sytuację suszą hydrologiczną i niskim dopływem do zbiornika.

Na tropikalnym Pacyfiku umacnia się El Niño 2026, a jego rozwój widać nie tylko w temperaturze wody, ale też w wysokości powierzchni oceanu. Jak wynika z obserwacji NASA, NOAA i satelity Sentinel-6 Michael Freilich, układ gromadzi pod powierzchnią coraz więcej ciepła, co może w kolejnych miesiącach wpłynąć na pogodę w wielu regionach świata.

Globalna temperatura powierzchni oceanów w czerwcu osiągnęła najwyższy poziom w historii pomiarów prowadzonych przez Copernicus. Europejski program obserwacji Ziemi ostrzega, że wraz z nasilającym się El Niño kolejne rekordy mogą paść już w najbliższych miesiącach.

W Polsce wyraźnie przybywa dni z temperaturą powyżej 30 st. C, a tegoroczna fala gorąca przyniosła nowy rekord 40,5 st. C w Słubicach. Prof. Bogdan Chojnicki z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu powiedział w rozmowie z serwisem Nauka w Polsce PAP, że ponad 200 lat pomiarów dobrze obrazuje skalę zmian klimatu.

Życie na Ziemi może utrzymać się jeszcze przez ok. 1,8 mld lat -wynika z badania opisanego przez Live Science i opublikowanego w czasopiśmie "JGR Atmospheres". Autorzy, którzy oparli wnioski na 29 modelach klimatycznych, wskazują zarazem, że ostateczny kres biosfery może zależeć od przyszłych przystosowań organizmów.

Na północnym Atlantyku utrzymuje się chłodniejszy obszar oceanu, choć większość mórz i oceanów się nagrzewa. Jak informuje CNN, najnowsza analiza NASA łączy tę anomalię ze słabnięciem AMOC, czyli ważnej cyrkulacji przenoszącej ciepło. To sygnał, który może mieć znaczenie dla klimatu w Europie, USA i Afryce.

Pod najwyższym wulkanem Peru może znajdować się jedna z największych na świecie warstw tropikalnej zmarzliny. Jak opisuje Science News, odkrycie z rejonu Nevado Coropuna ma znaczenie nie tylko dla badań klimatu, ale także dla dostępu do wody w suchej części kraju, gdzie lodowce szybko się cofają.

W Brazylii ruszył eksperyment Amazon FACE, w którym naukowcy przez dekadę będą podnosić stężenie CO2 wokół fragmentu lasu deszczowego. Jak opisuje BBC Science Focus Magazine, badanie ma pokazać, czy wyższy poziom dwutlenku węgla pomoże drzewom rosnąć szybciej, czy raczej osłabi cały ekosystem.

Najnowsze badania przesuwają początek skrajnie suchego klimatu pustyni Atakama aż o 25 mln lat wcześniej niż dotychczas sądzono. To odkrycie czyni chilijski obszar jednym z najdłużej niezmiennych regionów pustynnych na świecie.

To już się dzieje: wraz z ocieplającym się klimatem zmieniają się zjawiska pogodowe. Jak opisuje ScienceAlert, dwa nowe badania opublikowane w "Nature" i "Nature Climate Change" wskazują, że spadające bryły lodu będą większe, a więc bardziej niszczące. Naukowcy prognozują też, że grad może częściej pojawiać się bliżej biegunów i poza szczytem lata.

Jak opisuje "The Guardian", w Czechach trwają prace nad odmianami chmielu, które lepiej wpasują się w zmieniający się klimat. To odpowiedź na coraz większe problemy z uprawą Saazu, jednej z najważniejszych odmian dla czeskiego pilznera i eksportu do zagranicznych browarów.