klimat

Zima 2026/2027 w Polsce może przynieść pogodę inną od wskazywanej przez wcześniejsze prognozy - eksperci przewidują, że będzie łagodniejsza niż zwykle. Powodem jest nasilające się El Niño, którego wskaźnik osiągnął już 2,1 stopnia. Według ostatniego komunikatu NOAA zjawisko może wpłynąć na globalne wzorce pogodowe.

Poziom Wisły w Warszawie systematycznie się obniża, ale nie oznacza to, że rzeką płynie znacznie mniej wody niż przed laty. Badacze z PAN i SGGW wskazują, że duże znaczenie mają erozja dna, zwężenie koryta oraz wydobywanie piasku i kruszywa - opisuje serwis Nauka w Polsce.

Poziom Morza Kaspijskiego obniża się od dekad, a na płytkich obszarach u wybrzeży Kazachstanu pojawiają się nowe wyspy. Jak informuje Euronews, zjawisko wpływa nie tylko na linię brzegową, lecz także na siedliska fok kaspijskich, żeglugę i rybołówstwo.

Ziemia w ciągu ostatnich 320 mln lat czterokrotnie gwałtownie przesunęła się względem własnej osi obrotu – ustalili naukowcy Uniwersytetu w Oslo. Tzw. prawdziwa wędrówka biegunów (TPW) wywoływała w przeszłości znaczne zmiany poziomu mórz i wpływała na klimat planety.

Jezioro Brenets, znajdujące się na granicy Francji i Szwajcarii, tego lata niemal całkowicie wyschło. Na odsłoniętym dnie mieszkańcy umieścili ogromne napisy "HELP" i "SOS". Jak informuje agencja AFP, w ten sposób chcą zwrócić uwagę na skalę problemu oraz brak działań, które mogłyby powstrzymać pogarszającą się sytuację.

Jezioro Lake Agassiz, większe niż dzisiejsza Francja, ostatecznie opróżniło się ok. 8,4 tys. lat temu. Jak opisuje Discover Wildlife, ogromny zrzut słodkiej wody do Oceanu Arktycznego nastąpił w ciągu tygodni lub miesięcy, podnosząc poziom mórz nawet o 2,8 m w rok i zostawiając ślad w klimacie Ziemi.

Jedna z najbardziej suchych pustyń świata, Atakama w Chile, zamieniła się w rozległy dywan fioletowych i białych kwiatów. Intensywne opady deszczu związane z El Niño sprawiły, że tysiące hektarów chilijskiej Atakamy rozkwitły w ramach zjawiska określanego jako "kwitnąca pustynia" – donosi Euronews.

Żyjemy w nowej epoce geologicznej, antropocenie - przekonują naukowcy w badaniu opublikowanym w "Nature". Jak powiedziała PAP współautorka badań, prof. Barbara Fiałkiewicz-Kozieł z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, niepodważalnych dowodów na nadejście epoki człowieka dostarczają osady znalezione w wielu miejscach na świecie, w tym na torfowisku pod Śnieżką.

Grenlandia i Antarktyda od lat 70. XX wieku straciły łącznie ok. 11 bilionów ton lodu, co przełożyło się na ponad trzy centymetry wzrostu globalnego poziomu mórz. Takie wnioski przedstawiono w pracy opublikowanej w "Scientific Data", opartej na danych z 27 misji satelitarnych.

Trwające zjawisko El Niño intensyfikuje się w bezprecedensowym tempie i przekroczyło już próg tzw. "super" El Niño. Amerykańska Narodowa Administracja Oceaniczna i Atmosferyczna (NOAA) szacuje ponad 90-procentowe prawdopodobieństwo, że jesień i zima przyniosą bardzo silne zaburzenia klimatyczne - a konsekwencje mogą być odczuwalne na całym świecie.

Według danych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Wisła na stacji Warszawa-Bulwary osiągnęła 94 cm. To najniższy wynik od 2017 r., czyli od początku pomiarów w rejonie Bulwarów Wiślanych - podał PAP.

We Włoszech powstała aplikacja, która ma ostrzegać przed nadejściem gradobicia na kilka minut przed uderzeniem żywiołu. Jak podaje PAP, narzędzie opracował 21-letni Włoch z okolic Padwy, a jego celem jest ograniczenie szkód, zwłaszcza uszkodzeń samochodów.

Jesienią zbocza Czerwonych Wierchów w Tatrach przybierają rdzawoczerwony odcień. Jak wyjaśnił przewodnik i edukator Tatrzańskiego Parku Narodowego, za to charakterystyczne zjawisko odpowiada pewna górska roślina, która o tej porze roku zmienia barwę z zielonej na czerwonawą. Ma także inną niedocenianą funkcję.

Będzie problem z dostępnością chipsów i frytek? Europa mierzy się z poważnym kryzysem na rynku ziemniaków. Jak informuje Radio ZET, mniejsze zasiewy, susza i wysokie temperatury ograniczyły zbiory, a to może przełożyć się na dalszy wzrost cen i kłopoty z dostępnością surowca. To zjawisko widać także w Polsce.

Sierpień 2026 r. był ex aequo najcieplejszym miesiącem w historii pomiarów - podał Reuters, powołując się na dane unijnej służby Copernicus Climate Change Service. Średnia temperatura na świecie przekroczyła w tym miesiącu poziom 1,5 st. C powyżej epoki przedprzemysłowej.

Pod powierzchnią skalnych lodowców w stanie Utah w USA może znajdować się nawet miliard ton lodu - tak wynika z badania opisanego w "Journal of Geophysical Research: Earth Surface". Naukowcy opracowali nowy sposób szacowania ilości lodu ukrytego pod warstwą kamieni i skalnych odłamków.

Jezioro Średzkie w Środzie Wielkopolskiej wyraźnie się kurczy: poziom wody obniżył się o ok. 1,5 metra, a miejscami brzeg odsunął się o kilkadziesiąt metrów. Według Wód Polskich to skutek suszy hydrologicznej i niskiego poziomu wód gruntowych, a naukowcy oceniają, że nawet większe opady mogą nie przywrócić zbiornika do wcześniejszego stanu.

Co najmniej 35 tys. nadmiarowych zgonów odnotowano w Europie podczas tegorocznych fal upałów - wynika z danych zebranych przez brytyjski "Guardian". Dziennik zaznacza, że bilans może być wyższy, bo część państw podała jedynie wstępne statystyki, a część zestawień nie obejmuje jeszcze sierpnia.

Powierzchnia oceanów osiągnęła nowy rekord temperatury. Według danych programu Copernicus w sobotę średnia dzienna temperatura wód powierzchniowych wyniosła 21,1 st. C, a naukowcy ostrzegają, że połączenie El Niño i globalnego ocieplenia może nasilić ekstremalne zjawiska pogodowe jeszcze w tym roku.

Eksperci w rozmowie z serwisem PAP Nauka w Polsce oceniają, że tegoroczne fale upałów okazały się szczególnie groźne dla ptaków gniazdujących w polskich miastach. Najmocniej ucierpiały pisklęta, które przegrzewały się w szczelinach budynków i często wyskakiwały z gniazd i ginęły, próbując uciec przed temperaturą sięgającą ok. 40 st. C.

Chińscy naukowcy szukają sposobów na zatrzymanie szybko powiększających się obszarów pustynnych na północy kraju. Wytypowali lasy bambusowe, które masowo mają pójść pod topór. Jak wynika z planu władz w Pekinie i informacji chińskich instytucji leśnych, nowe bariery mają być trwalsze od słomy i mniej obciążające dla środowiska niż tworzywa sztuczne.

Poziom Morza Kaspijskiego od trzech dekad systematycznie spada, a według najnowszych doniesień winowajcą nie są wyłącznie zmiany klimatu. Z badania opublikowanego w czasopiśmie "Earth's Future" wynika, że kluczowe znaczenie mają rosnące pobory wody z rzek zasilających akwen, przede wszystkim z rosyjskiej Wołgi.

W Holandii niski przepływ Renu wyraźnie pogorszył szanse młodych łososi na dotarcie do Morza Północnego. Portal Nature Today podał, że w 2025 r. do morza dopłynęło tylko 6 proc. oznakowanych ryb, podczas gdy rok wcześniej przy wyższym stanie wody udało się to niemal połowie.

Podczas fal upałów rośnie stężenie ozonu przyziemnego, który podrażnia drogi oddechowe i błony śluzowe. W rozmowie z PAP prof. Janusz Krzyścin z Instytutu Geofizyki PAN wyjaśnił, że wysokie temperatury i silne nasłonecznienie przyspieszają reakcje odpowiedzialne za powstawanie tego gazu.

Lipiec 2026 na przeważającym obszarze Polski mieścił się w normie termicznej, choć wielu osobom mógł zapisać się jako miesiąc upałów albo chłodu i deszczu. W rozmowie z serwisem PAP Nauka w Polsce meteorolog Michał Brennek wyjaśnił, że taki wynik to efekt zderzenia bardzo różnych okresów pogodowych. Zapowiedział też, że rok 2027 może być jeszcze gorszy.