Zażywali go już w starożytności. To znana substancja psychoaktywna
Starożytni Egipcjanie mogli często zażywać opium. Na podstawie najnowszych badań archeolodzy są przekonani, że substancja ta mogła być niemal codziennym, rekreacyjnym nawykiem dla Egipcjan.
Egipska waza
Opium mogło być szeroko stosowane w różnych klasach społeczno-ekonomicznych już 3000 lat temu. Dowody te zostały szczegółowo opisane w badaniu archeologów z Uniwersytetu Yale w opublikowanym niedawno w czasopiśmie "Journal of Eastern Mediterranean Archaeology".
– Nasze odkrycia, w połączeniu z wcześniejszymi badaniami, wskazują, że używanie opium było czymś więcej niż przypadkowym lub sporadycznym w starożytnych kulturach egipskich i na okolicznych terenach. Było ono, do pewnego stopnia, stałym elementem codziennego życia – wyjaśnił Andrew Koh z Uniwersytetu Yale.
Dowód w wazonie
Badacze zweryfikowali dotychczasowe przekonania o zwyczajach starożytnych Egipcjan po zbadaniu alabastrowego wazonu sprzed około 2500 lat. Na całym świecie znaleziono dotychczas mniej niż 10 nienaruszonych takich okazów. W tym konkretnym przypadku naczynie zawiera inskrypcje wyryte w czterech językach - egipskim, elamickim, akadyjskim i perskim.
– Uczeni zazwyczaj badają i podziwiają starożytne naczynia ze względu na ich walory estetyczne, ale nasz program koncentruje się na tym, jak były używane i jakie substancje organiczne zawierały – powiedział Koh.
Wewnątrz naczynia badacze zauważyli nieznany, ciemnobrązowy, aromatyczny nalot. Późniejsza analiza chemiczna potwierdziła obecność noskapiny, tebainy, papaweryny, hydrokotarniny i morfiny, czyli wszystkich biomarkerów opium.
Kawałek codzienności
Tego typu naczynia nie były zarezerwowane tylko dla członków rodziny królewskiej. Jak wykazali badacze, opium znajdowało się również w dzbanach rodzin kupieckich z IX-XVIII wieku p.n.e.
– Znaleźliśmy teraz chemiczne ślady opiatów, które egipskie naczynia alabastrowe wiązały z elitarnymi społeczeństwami w Mezopotamii. Zauważyliśmy, że naczynia były osadzone w bardziej zwyczajnych okolicznościach kulturowych starożytnego Egiptu – powiedział Koh. – Możliwe, że dzbany te były łatwo rozpoznawalnymi kulturowymi markerami używania opium w starożytności, tak jak dziś fajki wodne są łączone z shishą – wyjaśnił badacz.
Autorzy również poparli swój dowód badaniami z ubiegłego wieku. W 1933 roku chemik Alfred Lucas przeprowadził badanie podobnych alabastrowych naczyń znalezionych w grobowcu Tutanchamona z Doliny Królów. Opisał znajdujące się w nich lepkie, ciemnobrązowe substancje organiczne. Nie udało mu się zidentyfikować czym dokładnie były, ale doszedł do wniosku, że nie były perfumami lub podobnymi produktami zapachowymi.
