Tajemnicze zachowanie atmosfery Tytana. Naukowcy odkrywają nowe zjawisko
Atmosfera Tytana, największego księżyca Saturna, wykazuje nietypowe wahania sezonowe – wynika z badań zespołu z Uniwersytetu Bristol. Swoje wnioski opisali w recenzowanym czasopiśmie "The Planetary Science Journal".
Widok z Tytana, księżyca Saturna (grafika koncepcyjna)
Naukowcy z Uniwersytetu Bristol przeanalizowali dane z misji Cassini-Huygens i odkryli, że atmosfera Tytana nie obraca się synchronicznie z powierzchnią. Zamiast tego zachowuje się jak żyroskop, zmieniając nachylenie wraz ze zmianą pór roku. To pierwsze takie obserwacje w historii badań tego księżyca.
Sezonowe wahania atmosfery Tytana
Wykorzystując dane z misji Cassini-Huygens, będącej efektem współpracy NASA, Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) i Włoskiej Agencji Kosmicznej, zespół odkrył, że największy księżyc Saturna ma gęstą, mglistą atmosferę, która nie obraca się zgodnie z powierzchnią. Zamiast tego oscyluje jak żyroskop, zmieniając położenie wraz ze zmianą pór roku. Wyniki badań naukowcy opisali na łamach recenzowanego czasopisma "The Planetary Science Journal".
Tytan wyróżnia się jako jedyny księżyc w Układzie Słonecznym z rozległą atmosferą, co fascynuje planetologów od dziesięcioleci. Po przeanalizowaniu 13 lat pomiarów termicznych w podczerwieni zebranych przez sondę Cassini, naukowcy byli w stanie określić, jak atmosfera Tytana pochyla się i dryfuje w czasie.
"Zachowanie nachylenia atmosfery Tytana jest bardzo dziwne. Atmosfera Tytana wydaje się działać jak żyroskop, stabilizując się w przestrzeni. Uważamy, że jakieś zdarzenie w przeszłości mogło wytrącić atmosferę z jej osi obrotu, powodując jej chybotanie" - przekazała Lucy Wright, główna autorka i badaczka podoktorska w Szkole Nauk o Ziemi w Bristolu w rozmowie z portalem SciTechDaily.
Badacze podejrzewają, że w przeszłości mogło dojść do zdarzenia, które wytrąciło atmosferę z osi obrotu, powodując jej obecne wahania. Co ciekawe, rozmiar tego przechyłu zmienia się wraz z sezonami na Tytanie, które trwają niemal 30 ziemskich lat.
Nowe wyzwania dla misji Dragonfly, która ma wylądować na Tytanie
Zespół odkrył, że pole temperatury atmosfery Tytana nie jest idealnie symetryczne względem bieguna. Centrum tego pola powoli przesuwa się, podążając za długim cyklem sezonowym. Profesor Nick Teanby z Uniwersytetu Bristol podkreśla, że kierunek przechyłu pozostaje stały w przestrzeni, co stanowi zagadkę dla naukowców.
Odkrycie to ma znaczenie dla planowanej przez NASA misji Dragonfly. Bezzałogowy dron, który ma dotrzeć na Tytana w latach 30., będzie musiał uwzględnić szybkie wiatry atmosferyczne, nawet 20 razy szybsze od obrotu powierzchni. Zrozumienie sezonowych wahań atmosfery pomoże inżynierom lepiej zaplanować trajektorię lądowania.
Dr Conor Nixon z NASA Goddard zwraca uwagę, że archiwalne dane z Cassini wciąż przynoszą przełomowe odkrycia. Według niego, nietypowe zachowanie atmosfery Tytana może rzucić nowe światło na zjawiska atmosferyczne nie tylko na tym księżycu, ale i na Ziemi.
Osiągnięcia naukowców wpisują się w coraz większą liczbę analiz wskazujących, że Tytan nie tylko przypomina Ziemię pod względem wyglądu, ale stanowi odmienny świat z własnym klimatem i licznymi tajemnicami ukrytymi pod warstwą złotej mgły.
