Odkrycie na asteroidzie Ryugu. Tego minerału nigdy nie było na Ziemi

Asteroida Ryugu, będąca echem odległej przeszłości, dostarczyła naukowcom niezwykłych odkryć. Dwa maleńkie ziarna skały, które przybyły na Ziemię w 2020 r. dzięki misji Hayabusa2, zawierają minerały starsze niż jakiekolwiek znane na naszej planecie. Jedno ziarno pochodzi z powierzchni asteroidy, drugie z jej wnętrza. Oba stanowią niezwykłe archiwa wczesnego Układu Słonecznego i reakcji chemicznych, które doprowadziły do jego powstania. Badanie zostało opublikowane w "Geosciences".

Analiza rentgenowska tych dwóch ziaren została opublikowana w 2024 r. i niedawno rozwinięta w komunikacie prasowym Brookhaven National Laboratory w USA. "Piękno tych połączonych technik polega na tym, że możemy mierzyć chemię zarówno zewnętrznej, jak i wewnętrznej części próbki bez jej uszkadzania" - mówi Paul Northrup, geonaukowiec z Uniwersytetu Stony Brook w USA, którego cytuje portal ScienceAlert. "To ważne, aby zachować tak rzadkie i unikalne próbki, zwłaszcza gdy setki badaczy rywalizują o dostęp do tak małej ilości materiału."

Na Ziemi geochemiczne zapisy wczesnego Układu Słonecznego zostały dawno zatarte. Jednak węglowe asteroidy, takie jak Ryugu, uniknęły tych surowych warunków planetarnych, co oznacza, że są stosunkowo nieskażone. Każde ziarno, które naukowcy zebrali z asteroidy w 2020 r., jest niezwykle cenne. Northrup i jego międzynarodowy zespół otrzymali zaledwie 9,3 miligrama z 5,4 gramów dostępnego materiału.

Dzięki dwóm technikom obrazowania rentgenowskiego badacze odkryli różnorodność minerałów i związków, w tym selen, mangan, żelazo, siarkę, fosfor, krzem i wapń. Według najnowszego komunikatu BNL, fosfor występuje na Ryugu w dwóch formach: minerału obecnego w naszych zębach i kościach oraz rzadkiego minerału fosfidowego, nieobecnego na Ziemi. Northrup i jego zespół nie potwierdzili, czym jest ten minerał, ale dalsze badania materiału z asteroidy w 2024 r. ujawniły obecność uwodnionego fosforanu magnezu amonowego (HAMP). Jest to krystaliczny minerał, który nie występuje na naszej planecie, a najbardziej przypomina ziemski struwit.

"Odkrycie ziaren HAMP w próbkach z Ryugu nadal podkreśla potencjalną rolę materii pozaziemskiej w powstawaniu życia na Ziemi" – napisał astrobiolog Matthew Pasek dla "Nature Astronomy" w 2024 r. Każde ziarno danych, które możemy wydobyć z Ryugu, przybliża nas do zrozumienia początków naszego Układu Słonecznego.