Minigun – karabin maszynowy M134. 6 tys. strzałów na minutę

Minigun – karabin maszynowy M134. 6 tys. strzałów na minutę
17.01.2021 12:29
Karabin maszynowy M134 Minigun
Karabin maszynowy M134 Minigun
Źródło zdjęć: © Seaforces.org

Minigun to 6-lufowy karabin maszynowy zbudowany w systemie Gatlinga - jego lufy wprawiane są w ruch obrotowy dzięki zewnętrznemu zasilaniu. Tak zbudowana broń charakteryzuje się wielką szybkostrzelnością, sięgającą 6 tys. strzałów na minutę. Sprzęt tego typu trafił także do polskiego wojska.

6 luf, elektryczny silnik i tysiące sztuk amunicji. Minigun to karabin maszynowy, którego kluczowym atutem jest bardzo wysoka szybkostrzelność, nieosiągalna dla broni o bardziej typowej konstrukcji.

Sekretem Miniguna jest zespół obrotowych luf, wprawianych w ruch nie energią gazów z wystrzelonej amunicji, ale dzięki silnikowi elektrycznemu, zasilanego z zewnętrznego źródła energii – własnego akumulatora albo systemu elektrycznego samolotu czy okrętu.

Historia Miniguna

Broń ta ma bardzo długą historię. Wywodzi się od XIX-wiecznych, napędzanych korbą kartaczownic. Choć testy wielolufowych systemów trwały przez dziesiątki lat (12-lufowy karabin maszynowy opracowali m.in. Niemcy podczas I wojny światowej), to jej renesans nastąpił w połowie XX wieku.

Był zasługą Amerykanów, szukających skutecznej broni strzeleckiej dla coraz szybszych samolotów odrzutowych.

Działko M61 Vulcan
Źródło zdjęć: © Wikimedia Commons, Rhodekyll, Copyrighted free use
Działko M61 Vulcan

Efektem tych prac było opracowane w latach 50., 6-lufowe, 20-mm działko lotnicze M61 Vulcan, które z czasem doczekało się wielu różnych, także naziemny i morskich wersji. Podobne konstrukcje, choć korzystające z innego rodzaju zasilanie (energia gazów prochowych) stworzyli także Rosjanie.

Wojna w Wietnamie

Minigun powstał nieco później - jako odpowiedź na potrzeby, wynikające ze specyfiki wojny w Wietnamie. Wojsko potrzebowało wówczas skutecznej broni pokładowej dla śmigłowców, zdolnej do zapewnienia im wsparcia podczas działań nad wietnamską dżunglą.

Wietnam. Członek załogi śmigłowca Sikorsky CH-53 strzelający z Miniguna
Źródło zdjęć: © Domena publiczna
Wietnam. Członek załogi śmigłowca Sikorsky CH-53 strzelający z Miniguna

Jednolufowe karabiny maszynowe podczas intensywnego ostrzału bywały nieskuteczne. Rozwiązaniem tego problemu okazało się zastosowanie broni korzystającej z systemu Gatlinga.

Zalety systemu Gatlinga

Po co w ogóle budować broń o wielolufowej, złożonej konstrukcji? Na pozór system Gatlinga ma liczne wady: broń jest ciężka, jej budowa skomplikowana, a do tego wymaga zewnętrznego zasilania. Co więcej, reaguje z opóźnieniem – osiągnięcie pełnej szybkostrzelności nie następuje natychmiast, bo silnik musi rozpędzić zespół luf.

Kartaczownica Gatlinga - XIX-wieczny przodek Miniguna
Źródło zdjęć: © Wikimedia Commons, Matthew Trump, Lic. CC BY-SA 3.0
Kartaczownica Gatlinga - XIX-wieczny przodek Miniguna

Wady te kompensowane są jednak przez jeden, kluczowy atut: możliwość długotrwałego prowadzenia bardzo intensywnego ostrzału.

W przypadku broni jednolufowej wysoka szybkostrzelność jest zazwyczaj tylko teoretyczna. Pojedyncza lufa szybko się nagrzewa i choć istnieją sposoby, aby spowolnić ten proces (różne metody odprowadzania ciepła) czy umożliwić bardzo szybką wymianę przegrzanej lufy, to w praktyce szybkostrzelność jest ograniczona.

Karabin maszynowy M134 Minigun
Źródło zdjęć: © Wikimedia Commons, Bild , Lic. CC BY-SA 3.0
Karabin maszynowy M134 Minigun

W systemie Gatlinga z 6 lufami na jedną przypada tylko 1/6 wystrzelonych pocisków. W praktyce umożliwia to prowadzenie bardzo intensywnego ognia, gdzie głównym problemem jest zapewnienie wystarczającej ilości błyskawicznie pochłanianej amunicji, a nie przegrzewanie się broni.

Minigun i Microgun

Warto podkreślić, że potocznie minigunem nazywa się wszystkie konstrukcje z zespołem obrotowych, napędzanych zewnętrznie luf.

Karabin maszynowy M134 Minigun
Źródło zdjęć: © Seaforces.org
Karabin maszynowy M134 Minigun

Jeśli jednak chcemy ściśle trzymać się terminologii, Minigun to nazwa własna konkretnego modelu broni – karabinu maszynowego M134, zasilanego nabojem 7,62x51 mm (choć istnieją tez wersje tej broni na nabój mniejszego kalibru). "Mini" w nazwie ma tu odróżniać tę broń od jej starszego brata, czyli działka M61 Vulcan.

Powstał także Microgun – karabin maszynowy XM214 zasilany nabojem 5,56 x 45 mm. Opracowana w latach 70. konstrukcja nie spotkała się jednak z zainteresowaniem wojska i poza kilkoma egzemplarzami do testów nie była produkowana seryjnie.

Minigun w Polsce

Do licznego grona użytkowników Minigunów dołączyła niedawno także Polska. Od 2015 roku Miniguny stanowią wyposażenie używanych w Polsce śmigłowców Mi-17, a także polskich jednostek specjalnych.

Oceń jakość naszego artykułuTwoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści.
Udostępnij:
Wybrane dla Ciebie
Komentarze (60)