Lodowiec "zagłady" pęka coraz szybciej. Satelity NASA to potwierdzają
Lodowiec Thwaites w Antarktydzie Zachodniej, znany jako lodowiec "zagłady", zmienia się szybciej niż inne systemy lodowo-oceaniczne. Nowe badania wskazują na pogarszającą się stabilność lodowej półki w tym regionie i jej wpływ na wzrost poziomu mórz.
Pękający lodowiec Thwaites w Antarktydzie Zachodniej jest pod czujną obserwacją naukowców z całego świata. (Wikipedia Commons)
Lodowiec Thwaites od dawna budzi zainteresowanie glacjologów na całym świecie. Jest to jeden z największych lodowców w Antarktydzie Zachodniej. Znany jako lodowiec "zagłady" albo "końca świata", bo - jak szacują naukowcy - jego całkowity rozpad ze względu na ogromny rozmiar znacznie podniósłby globalny poziom mórz.
Jedno z nowszych badań, opublikowane przez międzynarodowy zespół naukowców w "Journal of Geophysical Research: Earth Surface" sugeruje, że ta lodowa masa zmienia się szybciej niż jakiekolwiek inne systemy lodowo-oceaniczne na świecie. Jego przyszłe zachowanie pozostaje jedną z największych niewiadomych.
Zagrożenia związane z pęknięciami i przyspieszeniem przepływu lodu
Zespół badawczy z Centrum Obserwacji Ziemi na Uniwersytecie Manitoba przeanalizował 20 lat danych satelitarnych i GPS z lodowca Thwaites. Ich badanie opublikowane w "Journal of Geophysical Research: Earth Surface" wskazuje na cztery etapy osłabienia wschodniej półki lodowej i wskazał dwa główne odkrycia. Pierwszym etapem były długie pęknięcia równoległe do kierunku przepływu lodu, które z czasem przecięły krótsze szczeliny prostopadłe do ruchu lodowca. Następnie pęknięcia się krzyżują, co pogłębia proces rozpadu.
Dr Debangshu Banerjee, główny autor badania, razem z dr Karen Alley i dr Davidem Lilienem, śledzili ewolucję tych pęknięć w latach 2002-2022. Odkryli, że istnieje mechanizm dodatniego sprzężenia zwrotnego: im więcej pęknięć, tym szybciej lodowiec się porusza. Wzrost prędkości ruchu powoduje powstawanie kolejnych pęknięć, a ten cykl przyspiesza przepływ lodu z każdym rokiem.
Zmiana funkcji punktu zakotwiczenia
Badanie wskazuje, że punkt zakotwiczenia, który kiedyś stabilizował Wschodni Szelf Lodowy Thwaitesa (TEIS), obecnie przyczynia się do jej niestabilności. Problem leży nie w topnieniu, ale w wewnętrznym pękaniu struktury. Ten czterostopniowy schemat osłabienia może zwiastować podobne zmiany w innych lodowych półkach Antarktyki, które mogą znacznie wpływać na globalny poziom mórz.
Dzięki współpracy prestiżowych instytucji, takich jak kanadyjski Uniwersytet Manitoby i centra badawcze z USA oraz Wielkiej Brytanii, nowe odkrycia dostarczają kluczowych informacji na temat zmieniającej się sytuacji lodowcowej w regionie lodowca Thwaites. Praca ta jest istotna dla zrozumienia złożoności procesów lodowcowych w Antarktyce.
