Mars kiedyś był inny. Znacznie bardziej wilgotny świat niż sądzono

Naukowcy przyjrzeli się fotografiom o wysokiej rozdzielczości przedstawiającym powierzchnię Marsa, które zostały wykonane przez orbitujące wokół Czerwonej Planety sondy. Odkryli geologiczne ślady starożytnych koryt rzecznych o łącznej długości prawie 16 tys. kilometrów.

Badacze szczegółowo analizowali region Noachis Terra, ale podobne struktury znajdują się też na innych obszarach Marsa. Według nich, ta rozległa sieć pradawnych koryt rzecznych wskazuje, że ciekła woda była kiedyś szeroko rozpowszechniona w tym regionie Marsa, a jej najbardziej prawdopodobnym źródłem były opady.

Wyniki badań zostały zaprezentowane na spotkaniu Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego w Durham w Wielkiej Brytanii.

Nowe badania sugerują, że woda powierzchniowa, przynajmniej w regionie Noachis Terra, 3,5 miliarda lat temu była zjawiskiem powszechnym. Noachis Terra nie była tak dokładnie badana, jak inne regiony Marsa, częściowo dlatego, że zawiera niewiele dolin, czyli rozgałęzionych formacji erozyjnych, wykorzystywanych do wnioskowania o pradawnych opadach i rzekach.

– Badanie Marsa, a zwłaszcza słabo zbadanego regionu, takiego jak Noachis Terra, jest naprawdę ekscytujące. Jest to środowisko, które pozostało w dużej mierze niezmienione od miliardów lat. To kapsuła czasu, która rejestruje fundamentalne procesy geologiczne w sposób, który po prostu nie jest możliwy tutaj, na Ziemi – powiedział Adam Losekoot z Open University.

Losekoot wraz z zespołem naukowców wykorzystał w swoich pracach dane z trzech instrumentów zamontowanych na Mars Reconnaissance Orbiter i niedziałającej już sondzie Mars Global Surveyor. Zdjęcia obejmowały prawie 6,5 miliona kilometrów kwadratowych południowych wyżyn planety, obszar lądowy znacznie większy niż Australia. Ten zestawy danych pozwolił naukowcom na dokładne scharakteryzowanie struktur na powierzchni planety.

Zdjęcia pokazały dziesiątki formacji geologicznych, które powstały, gdy osady naniesione przez rzeki stwardniały, a następnie zostały odsłonięte w wyniku erozji otaczającego struktury obszaru. Niektóre pradawne koryta rzek są stosunkowo krótkie, inne tworzą sieci rozciągające się na ponad 160 km. Według astronomów powstały one w stosunkowo stabilnych warunkach powierzchniowych. Rozmieszczenie przestrzenne i zasięg formacji wskazują, że źródłem wody były regularne opady deszczu lub śniegu w regionie.

– Nasza praca stanowi nowy dowód wskazujący na to, że Mars był kiedyś znacznie bardziej złożoną i aktywną planetą niż obecnie, co jest niezwykle ekscytującym doświadczeniem – przyznał Losekoot. – Wodę na Marsie znajdowano już niezliczoną ilość razy, ale co naprawdę interesujące, to fakt, że badany przez nas obszar był uważany za taki, gdzie nie ma żadnych śladów wody. Odkryliśmy, że na tym obszarze woda była obecna i była bardzo rozproszona. Jedynym źródłem wody, które mogło utrzymać te rzeki na tak rozległym obszarze, musiały być jakieś regionalne opady – dodał.

Fakt, że struktury powierzchniowe tworzą rozległe, połączone ze sobą systemy, sugeruje, że odpowiednie warunki, które pozwalały na istnienie wody w stanie ciekłym na powierzchni Czerwonej Planety, panowały przez długi czas.

Obecnie Mars jest zimnym, suchym i jałowym światem, ale kiedyś był zupełnie innym miejscem, o czym świadczą niektóre cechy jego krajobrazu. W zamierzchłej przeszłości Czerwona Planeta była cieplejsza, miała gęstszą atmosferę i ciekłą wodę na powierzchni. Jednak słabnące pole magnetyczne planety spowodowało rozrzedzenie się atmosfery oraz utratę wody powierzchniowej. Duża część tej wody uciekła w przestrzeń kosmiczną, część zamarzła w czapach polarnych, a część została uwięziona pod powierzchnią planety.