Metalowy bolec w gniazdku. Wyjaśniamy, do czego służy

Do czego służy metalowy bolec w gniazdku?
Do czego służy metalowy bolec w gniazdku?
Źródło zdjęć: © Getty Images | Coolpixlady
Adam Gaafar

07.12.2023 11:11

Zalogowani mogą więcej

Możesz zapisać ten artykuł na później. Znajdziesz go potem na swoim koncie użytkownika

Podczas korzystania z gniazdka elektrycznego, z pewnością zauważyliście, że składa się ono nie tylko z dwóch otworów, ale także z metalowego bolca. Czy kiedykolwiek zastanawialiście się, jaka jest jego funkcja? Dlaczego jest on tam umieszczony? Przygotowaliśmy dla was wyjaśnienie.

Na całym świecie stosuje się wiele różnych rodzajów gniazdek elektrycznych. W Polsce najbardziej powszechne są gniazda typu E (CEE 7/5), które można spotkać także w takich krajach jak Belgia, Czechy, Francja czy Słowacja. Są to gniazda wtykowe, które składają się z dwóch otworów (przeznaczonych na przewód fazowy i neutralny) oraz metalowego bolca. Obecność tego ostatniego elementu jest niezwykle istotna, zwłaszcza z punktu widzenia bezpieczeństwa.

Zastanawiacie się, do czego służy ten metalowy bolec?

Metalowy bolec w gniazdku jest często nazywany uziemieniem. Jego rolę wyjaśniono kilka lat temu na łamach serwisu "Zapytaj fizyka", gdzie naukowcy z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego odpowiadają na różne pytania nurtujące internautów. W jednej z odpowiedzi podkreślono, że w otworach gniazdka elektrycznego "znajdują się sprężynujące metalowe styki podłączone do przewodów sieci energetycznej".

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Kiedy wtyczka urządzenia jest włożona do gniazdka, wspomniane styki przylegają ściśle do metalowych bolców wtyczki. Dzięki temu możliwy jest przepływ prądu (ze styków do bolców). "Między tymi otworami panuje różnica potencjałów zwana napięciem. Gdy wtyczka jest włożona do kontaktu, z powodu niezerowego napięcia prąd płynie z jednego otworu (zwanego fazą) do drugiego (zwanego neutralnym lub zero) poprzez zasilane urządzenie, przekazując mu energię elektryczną" – wyjaśniono na stronie "Zapytaj fizyka".

W tym miejscu pojawia się pytanie, dlaczego w gniazdku potrzebne są dwa otwory? Odpowiedź na to pytanie jest związana z zasadą zachowania ładunku elektrycznego. Zgodnie z nią, ładunek nie może zostać zniszczony, a więc musi gdzieś się zgromadzić lub odpłynąć.

Funkcja metalowego bolca

Gdyby w gniazdku był tylko jeden otwór, ładunek elektryczny dopływałby do podłączonego urządzenia i gromadził się na nim. W efekcie, potencjał urządzenia szybko wyrównałby się z potencjałem otworu, co spowodowałoby, że prąd przestałby płynąć z powodu braku napięcia.

Wróćmy jednak do metalowego bolca. Jego głównym zadaniem jest ochrona użytkownika w sytuacji, gdyby ten dotknął obudowy urządzenia, które jest zwarte z przewodem fazowym. Do takiej sytuacji może dojść na skutek przebicia lub uszkodzenia konstrukcji urządzenia. Brak metalowego bolca mógłby spowodować, że użytkownik mógłby doznać niebezpiecznego dla jego życia i zdrowia porażenia.

"Ponieważ prąd zawsze płynie po drodze charakteryzującej się najmniejszym oporem elektrycznym, a opór kabla jest dużo mniejszy niż ludzkiego ciała, to prąd w większości zamiast przez ludzkie ciało popłynie uziemieniem. Przepływ dużego prądu tą drogą powoduje także uruchomienie zabezpieczeń elektrycznych" – czytamy w podsumowaniu dotyczącym metalowego bolca na stronie "Zapytaj fizyka".

Oceń jakość naszego artykułuTwoja opinia pozwala nam tworzyć lepsze treści.
Wybrane dla Ciebie
Komentarze (53)