Grzyb, który kontroluje ciała. Zamienia mrówki w zombie

Grzyb Ophiocordyceps unilateralis ma tylko jeden cel: samorozmnażanie i rozprzestrzenianie. Aby to osiągnąć, pasożytniczy grzyb przejmuje kontrolę nad ciałami mrówek, zamieniając je w zombie.

Naukowcy uważają, że grzyb, występujący w lasach tropikalnych, rozpoczyna swój cykl życiowy od zakażenia żerującej mrówki zarodnikami grzyba, które przyczepiają się do pancerzyka i przenikają przez niego.

W miarę postępu infekcji grzyb zmusza mrówkę do opuszczenia gniazda i przeniesienia się do bardziej wilgotnego mikroklimatu, sprzyjającego rozwojowi grzyba. Mrówka schodzi na wysokość około 25 cm nad ziemią, gdzie wbija szczęki w nerw liścia po północnej stronie rośliny.

W międzyczasie grzyb Cordyceps żeruje na wnętrznościach swojej ofiary, aż jest gotowy do ostatniego etapu. Kilka dni po śmierci mrówki grzyb wypuszcza owocnik przez podstawę jej głowy, zamieniając pomarszczone ciało w platformę startową, z której grzyb może wyrzucać zarodniki i zarażać nowe mrówki.

Zespół z Pennsylvania State University, używając fluorescencyjnej mikroskopii, prześledził kolonizację tkanek: od odwłoka po głowę, bez śladów grzyba w mózgu. Tworzy on rusztowanie wokół mięśni i prawdopodobnie działa związkami bioaktywnymi na układ nerwowy i włókna mięśniowe.

Według badaczy populacje gospodarzy muszą pozostać stabilne. W każdej chwili zarażonych bywa tylko kilka mrówek, co utrzymuje równowagę ekosystemu. - To niemal jak przewlekłe przeziębienie - mówi Charissa de Bekker z University of Central Florida.

Naukowcy w Tajlandii i USA porównują gatunki Ophiocordyceps atakujące różne mrówki. Rodzaj liczy ponad 200 gatunków, infekujących owady z 10 rzędów i pająki, choć nie zawsze dochodzi do manipulacji zachowaniem.

Przykłady z innych owadów są równie uderzające. Entomophthora muscae zmusza muchy do wspinaczki i tzw. pozy śmierci dla lepszego rozsiewu zarodników. Massospora cicadina wypełnia cykady substancjami halucynogennymi, a fragment odwłoka odpada, co sprzyja dalszej transmisji.