Pociski CAMM dla Polski. Współpraca, której nam brakowało

Podczas targów MSPO 2025 widzieliśmy makietę pocisku CAMM-MR, którym aktualnie interesują się trzy państwa. Jest on kolejnym etapem europejskiej współpracy.

Wybranie przez Polskę jako partnera do programu Narew koncernu MBDA jest pokłosiem zawarcia w 2017 roku wspólnego traktatu obronnego z Wielką Brytanią.

– Nasza współpraca z Polską jest bezprecedensowa, ponieważ polskie władze zyskują licencję na produkcję i suwerenny dostęp do pożądanych technologii rakietowych, w tym algorytmów – przyznaje w rozmowie z WP Tech Adrian Monks z MBDA UK:

– Dostęp do systemów naprowadzania rakiet i algorytmów jest zazwyczaj ograniczony przez zagraniczną politykę eksportową i bezpieczeństwa, a Polska – jak rozumiemy – nigdy nie otrzymała tego od nikogo innego. Możemy się tym podzielić dzięki wspomnianemu Traktatowi i szczególnym relacjom, jakie łączą Polskę z Wielką Brytanią — dodaje Adrian Monks.

– Rozmawiałem niedawno z przedstawicielem Agencji Uzbrojenia, który przyznał, że w dzisiejszym świecie wszyscy zapewniają o suwerenności. Jednakże kiedy trzeba wyłożyć karty na stół w celu ich potwierdzenia, to byliśmy jedynymi, którzy tego dokonali w przypadku kluczowych technologii kill-chain – zdradza nasz rozmówca.

– Obecnie prowadzimy transfer technologii do wybranych podmiotów w Polsce, które będą odpowiedzialne za produkcję silników rakietowych, głowic bojowych, głowic naprowadzających, końcowy montaż pocisków CAMM-ER, wyrzutni i innych systemów. Co więcej, polskie fabryki będą mogły produkować komponenty lub pociski dla innych użytkowników dzięki umowie o wspólnych działaniach marketingowych, którą zawarliśmy z PGZ — informuje Adrian Monks.

Pocisk CAMM-MR jest odpowiedzią na nowe zagrożenia wynikające z potrzeb i wytycznych z Polski, Wielkiej Brytanii i Włoch.

– Wykorzystując doświadczenia z projektowania wcześniejszych pocisków z rodziny CAMM zdecydowaliśmy się opracować rozwiązanie o zasięgu ponad 100 km. W nadchodzących latach nastąpi wzrost zagrożenia w postaci lojalnych skrzydłowych uzupełniających klasyczne samoloty przenoszące broń dalekiego zasięgu czy bomby szybujące, do których zwalczania będą potrzebne tańsze rozwiązania – mówi Fabio Lenzi z MBDA.

Adrian Monks wyjawił, że potencjalni użytkownicy jasno zaznaczyli, że nie chcą kolejnego pocisku PAC-3 czy Aster 30., tylko potrzebują czegoś tańszego o podobnym zasięgu. – Wykorzystaliśmy nasze doświadczenia pozyskane w ramach rozwoju innych pocisków CAMM i stworzyliśmy nowy pocisk, który może powstawać na liniach produkcyjnych pocisków CAMM i CAMM-ER - wspomina Adrian Monks

Pokazywana na targach MSPO 2025 makieta CAMM-MR to coś więcej niż CAMM z większym silnikiem rakietowym. – Wiele elementów takich jak np. aerodynamika czy naprowadzanie zostało przeprojektowanych lub udoskonalonych. Nie jest to nowy pocisk, ale nastąpiła tu ewolucja dotychczasowych rozwiązań. Nie można bowiem wydłużać pocisków bez zachowania odpowiednich proporcji. Mogę zdradzić, że np. głowica radiolokacyjna i głowica bojowa zostaną rozwinięte lub ulepszone - dodaje Fabio Lenzi.

Adrian Monks dodaje, że istotną kwestią była redukcja kosztów poprzez maksymalne wykorzystanie istniejących rozwiązań technologicznych. Dzięki temu "CAMM-MR ma charakteryzować się kilkukrotnie większą produkcją w porównaniu do pocisków przeznaczonych do zwalczania bardziej egzotycznych zagrożeń".

– Mamy nadzieję, że z końcem roku rządy zainteresowanych państw rozpoczną kolejną fazę programu pocisku CAMM-MR. Możemy jednak zdradzić, że z tego, co widzimy po sygnałach z rządów zainteresowanych państw, jest to tylko kwestia czasu – razem kwitują Adrian Monks oraz Fabio Lenzi.

Nowy pocisk ma też być wyraźnie tańszy od PAC-3 MSE czy Aster 30 B1/B1NT, więc mimo iż nasi rozmówcy z MBDA nie mogli podać dokładnej ceny, to CAMM-MR może być konstrukcją kosztującą w okolicach 2 mln euro za sztukę. Warto zaznaczyć, że koszt pocisków PAC-3 czy Aster 30 znacząco przewyższa wspomniany próg cenowy. Można też zaznaczyć, że CAMM-MR wygląda na europejską konkurencję dla amerykańskich pocisków PAC-2 GEM-T, ale w przeciwieństwie do nich nadającą się do wykorzystania na okrętach i będącą konstrukcją typu "odpal i zapomnij".

Warto zaznaczyć, że CAMM-MR ma być zdolny do odpalania z morskich wyrzutni Mk41 czy lądowych iLauncher, tyle że zajmuje więcej miejsca, bo zamiast ośmiu pocisków CAMM bądź CAMM-ER jedna komora Mk41 mieści dwa CAMM-MR. Mogą one w przyszłości zapewnić możliwości zbliżone do Patriota pod kątem zwalczania samolotów dla dużo liczniejszych (według planów) baterii systemu Narew czy fregat z rodziny Miecznik.

Pociski Common Anti-Air Modular Missile (CAMM) były początkowo rozwijane przez Wielką Brytanię jako rozwiązanie do obrony okrętów o zasięgu ponad 20 kilometrów, które z czasem wyewoluowało w wersję lądową. Następnie do programu przyłączyli się Włosi, którzy poszukiwali czegoś o większym zasięgu, w efekcie czego powstał CAMM-ER o zasięgu ponad 40 kilometrów. Teraz z kolei po dołączeniu Polski pojawiła się koncepcja CAMM-MR.

Wszystkie wersje pocisków CAMM są konstrukcjami z technologią miękkiego startu przystosowaną do odpalania z pionowych wyrzutni morskich lub lądowych. Co ważne, są one konstrukcją z aktywną głowicą radiolokacyjną, nawigacją i łączem komunikacyjnym. W związku z tym bateria systemu przeciwlotniczego nimi załadowana może zwalczać równocześnie wiele celów nadlatujących z różnych kierunków.

Po dodaniu do tego asortymentu pocisków CAMM-MR, okręt czy też bateria systemu będzie w stanie dysponować kombinacją środków rażenia, pozwalającą na adekwatną odpowiedź w każdych warunkach, za wyjątkiem radzenia sobie pociskami balistycznymi.