Starożytny papirus. Odkryty 10 lat temu dopiero teraz został rozszyfrowany
Naukowcy rozszyfrowali liczący 1,9 tys. lat papirus opisujący proces sądowy z czasów rzymskiej okupacji Izraela. Nowo przetłumaczony dokument odkrywa fascynujące szczegóły związane z procesem sądowym, dotyczącym dwóch mężczyzn oskarżonych o różne przestępstwa.
W 2014 r. badaczka z Izraelskiego Urzędu Starożytności, Hanna Cotton Paltiel z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie, odkryła najdłuższy grecki papirus. Dokument, wcześniej uznany za napisany w języku nabatejskim, okazał się greckim tekstem opisującym proces sądowy z czasów rzymskiej okupacji. Wspólnie ze swoim zespołem przetłumaczyła go, ujawniając, że zawiera zapiski prokuratorskie z procesu sądowego z okresu II wieku n.e., pochodzące z czasów wczesnorzymskich.
Zgłosiłam się do organizowania papirusów w laboratorium Zwojów w Izraelskiej Służbie Starożytności i kiedy zobaczyłam papirus oznaczony jako "nabatajski", wykrzyknęłam: "Jak dla mnie to greka!".
Starożytna sprawa kryminalna
Papirus zawiera notatki, które mogły być używane przez prokuratora podczas procesu przed rzymskimi urzędnikami za panowania cesarza Hadriana. Proces dotyczył dwóch osób, Gadaliasa i Saulosa, którzy fałszowali dokumenty związane z handlem niewolnikami, aby uniknąć płacenia podatków.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Fałszerstwo i oszustwa podatkowe były surowo karane w prawie rzymskim, co mogło obejmować ciężkie roboty lub nawet karę śmierci. Dokument zawiera także notatki z procesu oraz strategię prokuratorów, jednak brakujące fragmenty utrudniają pełne zrozumienie sprawy.
Papirus dostarcza dowodów na to, że przynajmniej jedna z wymienionych żydowskich rodzin posiadała niewolników. Nie jest jednak jasne, czy niewolnicy ci byli również Żydami. Proces mógł zostać przerwany przez powstanie Bar Kochby, zbrojne wystąpienie Żydów w latach 132–135 n.e. skierowane przeciwko Cesarstwu Rzymskiemu. Co zapewne spowodowało porzucenie dokumentu w jaskiniach pustyni Judzkiej.
Najlepiej udokumentowany proces z Judei
Jak podaje portal Live Science, odkrycie to jest jednym z najlepiej udokumentowanych przypadków sądowych z Judei, poza procesem Jezusa. Badania nad papirusami prowadziła Hannah Cotton z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie, a wyniki opublikowano w czasopiśmie "Tyche".
