Psy udomowiły się same? Mogły to zrobić dla jedzenia
Naukowcy od lat zastanawiają się, jak dzikie wilki przekształciły się w pierwsze psy domowe. Nowe badania sugerują, że proces ten mógł przebiegać samoistnie, a kluczową rolę odegrała chęć łatwego dostępu do pożywienia. Wyniki badań, opublikowane na początku lutego w czasopiśmie Proceedings of the Royal Society B, wskazują, że samodzielna domestykacja wilków była statystycznie możliwa, donosi Live Science.
Analizy archeologiczne i genetyczne sugerują, że psy (Canis familiaris) wywodzą się od wilków szarych (Canis lupus). Ich domestykacja przebiegała w dwóch głównych etapach: między 30 000 a 15 000 lat temu, gdy dzikie wilki zaczęły się oswajać, oraz od ok. 15 000 lat temu do dziś, gdy pojawiły się konkretne rasy psów. Drugi etap był napędzany sztuczną selekcją – ludzie wybierali bardziej oswojone osobniki do towarzystwa i polowań, co ostatecznie doprowadziło do powstania udomowionych psów.
W jaki sposób udomowiono psy?
Jednak mechanizmy, które wpłynęły na pierwszy etap domestykacji, pozostają niejasne. Jedna z teorii mówi o "samodzielnej domestykacji" – wilki przyzwyczaiły się do obecności człowieka, poszukując resztek jedzenia w osadach, informuje Live Science. Bardziej tolerancyjne osobniki miały większe szanse na przetrwanie, a ich potomstwo stopniowo zatracało dzikie cechy. Podobny proces zaobserwowano u przodków kotów domowych, które ok. 10 000 lat temu zaczęły osiedlać się w pobliżu ludzkich społeczności, polując na gryzonie i zdobywając pożywienie.
Hipoteza samodzielnej domestykacji budzi wątpliwości. Krytycy wskazują, że ewolucja dzikich wilków w oswojone psy mogła trwać zbyt długo, jeśli przebiegała wyłącznie na drodze naturalnej selekcji, bez ingerencji człowieka.
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Zobacz także: SięKlika #38 - wiadomości technologiczne z humorem
W nowym badaniu naukowcy postanowili sprawdzić, czy proces ten mógłby się dokonać w określonym przedziale czasowym. Stworzyli model statystyczny, który analizował różne scenariusze domestykacji i zakładał, że wilki miały pewną kontrolę nad wyborem stylu życia i partnerów.
Model wykazał, że w ciągu 15 000 lat naturalna selekcja mogła rzeczywiście doprowadzić do samodzielnej domestykacji wilków. Warunkiem było jednak spełnienie dwóch czynników: wilki musiały chcieć pozostawać w pobliżu ludzi w poszukiwaniu pożywienia oraz wybierać partnerów o podobnym, mniej agresywnym usposobieniu.
"Samice musiały wybierać samców o podobnym poziomie oswojenia" – wyjaśnił współautor badania, Alex Capaldi, matematyk i statystyk z James Madison University w Wirginii, w rozmowie z Live Science. "Jeśli oba te procesy zachodziły równocześnie, to hipoteza samodzielnej domestykacji może być zasadna" - dodaje.
Choć badania nie rozstrzygają jednoznacznie, jak dokładnie przebiegała domestykacja psów, wskazują, że mogła się ona dokonać bez bezpośredniego udziału człowieka. Psy są pierwszymi udomowionymi zwierzętami, dlatego ich ewolucja dostarcza cennych informacji na temat mechanizmów domestykacji innych gatunków.
Ponadto historia udomowienia psów jest nierozerwalnie związana z rozwojem ludzkich społeczności. Psy pomagały ludziom w polowaniach, migracjach i ochronie dobytku, co oznacza, że poznanie ich ewolucji może rzucić światło na naszą własną historię i rozwój relacji międzygatunkowych.
