Google zainwestuje w Polsce. Ekspert AI o szansach i zagrożeniach

Sundar Pichai, szef Alphabet i Google podpisał dziś list intencyjny z Polskim Funduszem Rozwoju w zakresie przyśpieszenia AI. Mówił, że "ambicje oraz talenty dają Polsce nową pozycję w europejskiej innowacji" oraz, że w ramach współpracy Polska zyska dostęp do najnowocześniejszych technologii ważnych dla państwa i firm. Jednak "wielka inwestycja" stała się obiektem kpin i żartów - wszyscy, którzy spodziewali się rozmachu i zawrotnej kwoty mocno się zawiedli.

Maciej Szymański z organizacji SpeakLeash - twórców odpowiednika polskiego ChataGPT, otwartego modelu językowego Bielik AI - ocenia w rozmowie z WP Tech inwestycję Google w Polsce i podkreśla potrzebę stworzenia własnego ekosystemu AI.

Amanda Grzmiel: Co sądzisz o inwestycji Google w Polsce na rzecz przyspieszenia użycia AI, to szansa dla polskich projektów i naukowców?

Maciej Szymański: Szansa jest zawsze ogromna, zawsze dookoła takich inicjatyw wyłania się szansa dla naukowców. Martwi jednak, że zamiast tworzyć własne know-how, stawiamy na bezpośredni kontakt z zagranicznymi technologicznymi gigantami. Stajemy się w ten sposób lennikami Stanów Zjednoczonych.

Idealnie pokazuje to przykład szwedzkiej firmy Silo AI, która wdrożyła model do języków skandynawskich. Później pojawił się gigant - korporacja AMD, która za ponad pół miliarda dolarów wykupiła całą technologię i know-how - wszystko wpadło w ręce kolejnej, amerykańskiej, technologicznej korporacji. W ten sposób, gdy nigdy nie będziemy patrzeć przyszłościowo, to będziemy rozmawiać tylko z gigantami, którzy mają dużo do zaoferowania. Ta rewolucja, która nas w tym momencie czeka jest taką, z której możemy wyjść wreszcie z "montowni Europy", z podwykonawstwa IT. Opieramy się na softwareowych usługach zagranicznych, natomiast to nie jest nic innowacyjnego.

Powinniśmy postawić na własne rozwiązania, własnych naukowców. Powinno to wyglądać w ten sposób, że my przyciągamy europejskich czy światowych specjalistów, dajemy im odpowiednie warunki i nie musimy się ograniczać tylko i wyłącznie do Polski czy Europy. Żebyśmy stali się alternatywą, bo inaczej przegapimy kolejną szansę i będziemy tylko korzystać z tego, co nam dostarczą i będziemy uzależnieni od ich rozwiązań.

Czyli powinniśmy być dalecy od hurraoptymizmu na wieść o inwestycji Google w Polsce?

- Tak i nie. Natomiast powinniśmy mieć alternatywę. Tak, bo to zawsze jest szansa - oznacza, że pojawią się wyspecjalizowani fachowcy, którzy mogą prowadzić różne Laby, dzielić się wiedzą i uczyć nasze talenty. Uważam, że musimy mieć swój własny, osobny program polskiego ekosystemu AI, żeby była alternatywa. Nie możemy się zamykać.

Nasi specjaliści wdrażają nowoczesne rozwiązania dotyczący treningu modeli, niestety poza Polską, bo nie mamy w kraju możliwości. Tworzenie takich miejsc w Polsce, gdzie można tworzyć alternatywne rozwiązania i prawdziwe innowacje, moim zdaniem, powinno być kluczowe dla naszego rozwoju i utrzymania niezależności.

Szef Google mówił, że Polska to w tej chwili największy hub inżynieryjny Google - ponad 2 tys. pracowników, budowany przez ponad 20 lat. Firma ma przeznaczyć na szkolenia w zakresie umiejętności cyfrowych w Polsce 5 mln dolarów w ciągu najbliższych 5 lat, czyli tylko 1 mln dolarów rocznie.

- Uważam, że edukacja jest kluczowa. Inwestycja w wysokości 5 mln dolarów jest zbyt niska. Zwykła kalkulacja oznacza, że to będzie 5 dolarów na osobę? To nie jest wystarczająca kwota. Bez systemowego wsparcia edukacja w tym obszarze będzie kuleć.

W Speakleash [organizacja non-profit i społeczność open-source ekspertów w dziedzinie generatywnej sztucznej inteligencji – red.] chcemy wprowadzić program do nauczania osób, zaczynając od dzieci od 6-7 roku życia - planujemy nagrać webinar i nauczać, jak rozsądnie i odpowiedzialnie korzystać z tego typu narzędzi. Uważam, że musimy jak najszybciej myśleć - też na poziomie rządowym - w jaki sposób przygotować młodszych, jak i starszych, bo zalewa nas masa fejków, jest bardzo duży napływ wiadomości dezinformujących. Patrząc, jak zaawansowane są te np. wiadomości deepfake, czyli wykorzystujące wideo, nawet specjaliści z danych obszarów nie są już do końca pewni czy to prawda czy nieprawda.

Jeśli te narzędzia będą jeszcze bardziej dostępne, to spowoduje to kolejną liczbę zagrożeń dla najmłodszych i seniorów. Może nastąpić rozwinięcie tych wszystkich oszustw na wnuczka, o zmanipulowane rozmowy wideo, czy podszywanie się pod pracownika banku, jeśli ktoś zdobędzie dostęp do jego wizerunku. Powoli wkraczamy w rzeczywistość, w której każda informacja może być nieprawdziwa. Jakikolwiek problem edukacyjny Google by to nie był, uważam, że jest konieczny. Przed nami są ogromne wyzwania i ryzyka, bo rozwój AI niesie nie tylko rozwój, ale i zagrożenia, a bez edukacji od najmłodszych lat będziemy mieć braki.