Odtworzyli hymn babiloński sprzed tysięcy lat. Pomogła sztuczna inteligencja

"Nad rzeką Eufrat pola pokrywają się ziołami i kwiatami, stada pasą się na zielonych łąkach, a bogactwo jest rozdzielane i pomnażane" - tak brzmią słowa hymnu sprzed trzech tys. lat, sławiącego wspaniałość Babilonu. Fragmenty tego utworu były rozproszone po całym świecie. Dzięki pracy badawczej zespołów z Niemiec (Ludwig-Maximilians-Universität) i Iraku (Uniwersytetu Bagdadzkiego), udało się połączyć wszystkie części tej historycznej pieśni wykorzystując do tego sztuczną inteligencję - informuje PAP.

Babilon, jedno z najbardziej znanych miast starożytnego świata, powstał około 4 tys. lat temu nad rzeką Eufrat. W swoim okresie był największą i kluczową metropolią Mezopotamii, miejscem, gdzie mieszały się różne kultury, języki i religie. Miasto było słynne z imponujących murów obronnych, wspaniałych świątyń oraz zaawansowanej nauki i literatury. Określano je mianem "miasta tysiąca bogów", ponieważ jego mieszkańcy oddawali cześć licznym bóstwom.

To właśnie w Babilonie powstawały teksty zapisane pismem klinowym na glinianych tabliczkach, które przetrwały przez wieki i umożliwiły poznanie codziennego życia dawnych obywateli.

"Jest to fascynujący hymn, opisujący Babilon w całej jego chwale i pozwalający wejrzeć w życie jego mieszkańców, mężczyzn i kobiet" - opisuje jeden z badaczy zaangażowanych w projekt, Enrique Jimenez z niemieckiego Ludwig-Maximilians-Universitä, cytowany przez PAP.

Podkreślił, że tekst opisuje nie tylko monumentalne budowle, ale także przyrodę doliny Eufratu, co jest rzadkością w mezopotamskiej literaturze.

"Używając naszej platformy [platformie Electronic Babylonian Library Platform - red.], wspomaganej narzędziami AI, byliśmy w stanie zidentyfikować 30 dodatkowych fragmentów, na których zapisany jest ten sam hymn. Jest to proces, który kiedyś zająłby dekady" - opisuje Jimenez. Dzięki temu udało się zrekonstruować całość, ponieważ główna tabliczka zachowała się tylko częściowo.

Hymn, liczący 250 wersów, był na tyle popularny, że w Babilonie stał się "lekturą szkolną", kopiowaną w szkołach przez dzieci. Jak opisuje PAP, autor utworu opiewa chwałę Babilonu, jego wspaniałe budowle, ale także życiodajne wody Eufratu. Jak podkreślają badacze, w mezopotamskiej literaturze rzadko pisało się o zjawiskach przyrodniczych.

W zrekonstruowanym na nowo hymnie pojawia się też temat kobiet jako kapłanek. Zdaniem ekspertów jest to motyw nieobecny w innych tekstach. Autor hymnu podkreśla także, że mieszkańcy Babilonu z szacunkiem odnoszą się do cudzoziemców.