Za tą galaktyką ciągnie się ogon. Jest dłuższy od Drogi Mlecznej
O tym, że Obserwatorium Very C. Rubin będzie zagwarantuje nam prawdziwy skok w możliwości badania przestrzeni kosmicznej wiadomo od dawna. Już pierwsze testowe zdjęcia dostarczają nam zaskakującej wiedzy o naszym galaktycznym otoczeniu.
Galaktyka M61
Pierwsze obrazy Obserwatorium Very C. Rubin zbudowanego w Chile przedstawiają w pełni glorii Gromadę galaktyk w Pannie. Analiza tego fascynującego obrazu już teraz doprowadziło do swoistego zaskoczenia. W rogu kadru naukowcy dostrzegli bowiem ultracienki strumień gwiazd, który niejako ciągnie się za galaktyką skatalogowaną pod numerem M61. Wstępne badania wskazują, że owa struktura ma iście rekordową długość.
Pierwsze zdjęcia z nowego obserwatorium zaprezentowano już w czerwcu. To wtedy okiem nowego teleskopu zobaczyliśmy niezwykle ciekawy fragment Gromady w Pannie. Warto tutaj podkreślić, że jest to bardzo dobrze zbadany już obszar nieba. Nie zmienia to jednak faktu, że owego ciemnego, wąskiego strumienia gwiazd odchodzącego od galaktyki spiralnej z poprzeczką Messier 61 (NGC 4303), oddalonej od nas o ok. 55 mln lat świetlnych nikt wcześniej nie widział.
Dostrzeżenie go na zdjęciu możliwe było tylko dzięki wyjątkowej czułości Obserwatorium Rubin na bardzo niską jasność powierzchniową. Na wcześniejszych zdjęciach wykonanych innymi teleskopami tych gwiazd po prostu nie widać. O czym zatem mowa? Jak wskazują naukowcy, długość tej nietypowej struktury to aż 50 kiloparseków, czyli ok. 163 tys. lat świetlnych. Sama liczba może nic nie mówić. Warto jednak pamiętać, że nasza galaktyka - Droga Mleczna - w której znajduje się ok. 400 miliardów gwiazd - ma średnicę rzędu 100 tys. lat świetlnych.
Skąd zatem taki strumień gwiazd się wziął?
Zdaniem badaczy słaby, lecz niezwykle długi „gwiezdny naszyjnik” tak naprawdę stanowi pozostałość po rozerwanej przez grawitację M61 galaktyce karłowatej. To dramatyczne zdarzenie może zresztą tłumaczyć niewyjaśniony dotąd wzrost aktywności gwiazdotwórczej, do której w galaktyce M61 doszło ok. 10 mln lat temu.
W najnowszym artykule naukowym, odkrywcy porównują tę strukturę do Strumienia Strzelca oplatającego Drogę Mleczną. Także i on powstał w wyniku rozerwania galaktyki karłowatej, która krąży wokół naszej galaktyki.
Astronomowie przyznają, że takie oddziaływania między galaktykami nie są niczym nowym. Więcej, można nawet powiedzieć, że takie oddziaływania sugerują powszechny mechanizm wzrostu dużych galaktyk poprzez „pochłanianie” mniejszych sąsiadek.
Warto tutaj zwrócić uwagę na coś innego. Badacze wskazują bowiem na fakt, że galaktyka M61 należy do obiektów badanych od wielu lat. Mogłoby się zatem wydawać, że wszystko, czego możemy się o niej dowiedzieć, już wiemy. Wystarczyło jednak stworzyć obserwatorium, które jest w stanie dostrzec obiekty ciemniejsze, niż wszystkie poprzednie teleskopy, i okazało się, że w pobliżu galaktyki są struktury, których istnienia nikt wcześniej nie podejrzewał. Można zatem śmiało założyć, że w ciągu swojego dziesięcioletniego programu obserwacyjnego, Obserwatorium Very C. Rubin jeszcze nie raz nas zaskoczy, odkrywając przed nami nieznane wcześniej obiekty, zarówno w bliskiej, jak i odległej przestrzeni kosmicznej.
