Szukali jej od dawna. Odkryli dopiero teraz
W atmosferze brązowego karła skatalogowanego pod numerem Wolf 1130C naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego wykryli zaskakujący związek chemiczny. Choć brązowych karłów znamy już wiele, to Wolf 1130C jest pierwszym, w którego atmosferze odnotowano obecność fosfin.
Astronomowie dokonali tego zaskakującego odkrycia za pomocą instrumentów zainstalowanych na pokładzie Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST). To właśnie jego instrumenty dostrzegły fosfinę, czyli związek fosforu i wodoru w tak nietypowym środowisku.
Brązowy karzeł Wolf 1130C znajduje się w układzie oddalonym o 54 lata świetlne od Słońca, w kierunku gwiazdozbioru Łabędzia. Obiekt będący swoistym stadium pośrednim między małą gwiazdą a gazowym olbrzymem (często brązowe karły nazywa się nieudanymi gwiazdami) krąży wokół układu podwójnego składającego się z czerwonego karła i białego karła.
Od dawna jej poszukiwano, ale odkryto ją tam dopiero teraz
Naukowcy od dawna przewidywali obecność fosfiny w atmosferach gazowych olbrzymów i brązowych karłów, jednak dotychczas jej wykrycie było trudne. Odkrycie w Wolf 1130C zaskoczyło badaczy, ponieważ w innych obiektach należących do tej kategorii fosfiny nigdy nie obserwowano. Tutaj jednak jest inaczej. Naukowcom udało się bowiem zidentyfikować ok. 100 części na miliard tego związku, co zgadza się z wcześniejszymi przewidywaniami teoretycznymi.
Skąd się wzięła fosfina w tym nietypowym miejscu?
Jedną z hipotez tłumaczących obecność fosfiny jest niska zawartość metali w atmosferze Wolf 1130C. Może to sprzyjać powstawaniu fosfiny, gdyż brakuje tlenu, który wiązałby fosfor w inne związki.
Astronomowie rozważają jednak także alternatywne wyjaśnienie tej nietypowej zagadki, w którym nadmiar fosforu mógłby dotrzeć do atmosfery brązowego karła w wyniku eksplozji nowej, której źródłem byłby biały karzeł Wolf 1130B. Naukowcy mają nadzieję rozwiązać tę kwestię w toku dalszych badań.
To już kolejny raz w ostatnich latach, kiedy fosfina przykuwa uwagę szerokiego środowiska astronomów i miłośników astronomii. Wystarczy tutaj przypomnieć, że zaledwie w 2020 r. naukowcy ogłosili odkrycie obecności fosfin w chmurach Wenus. Wtedy zostały one uznane za biosygnaturę wskazującą na to, że w chmurach drugiej planety od Słońca może istnieć życie.
