Czarna dziura rozerwała gwiazdę. Jej obserwacja pomogła dokonać wielkiego odkrycia

Czarna dziura rozerwała gwiazdę. Jej obserwacja pomogła dokonać wielkiego odkrycia11.01.2019 12:36
Źródło zdjęć: © NASA/CXC/M. Weiss

Naukowcy odkryli zaskakującą cechę czarnych dziur. W momencie pożerania gwiazdy przez ogromny obszar zachwianej czasoprzestrzeni, naukowcy zauważyli niesamowicie szybki ruch obrotowy.

Na co dzień ciężko tak po prostu obserwować czarne dziury. Nie widzimy ich, chociaż wiemy, że gdzieś tam są. Dopiero w momencie, kiedy np. coś pożerają, możemy zaobserwować, jakie procesy zachodzą w ich otoczeniu. Naukowcy zarejestrowali zjawisko wpadania gwiazdy do czarnej dziury.

Obserwując gwiazdę pożeraną przez grawitacyjnego potwora, naukowcy byli w stanie zmierzyć masę oraz prędkość obrotu czarnej dziury. Takie krótkie, ale intensywne procesy mogą dać więcej informacji, niż astronomowie się spodziewali.

Jaką masę posiada czarna dziura?

Co prawda masę nie do końca dało się ustalić, ale przybliżono ją do mniej więcej od kilkuset do 10 milionów razy większej, od masy Słońca. Natomiast prędkość obrotu czarnej dziury wynosiła aż połowę prędkości światła. Wyniki badań naukowcy z MIT opublikowali 9 stycznia w serwisie EurekAlert.

TDE - rozerwanie pływowe

TDE (Tidal Disruption Event / rozerwanie pływowe) to zjawisko zachodzące, gdy gwiazda za bardzo zbliży się do horyzontu zdarzeń. Czarna dziura powoli, ale drastycznie wciąga do swojego wnętrza jej gazową materię. Poniżej możecie zobaczyć, jak wygląda to zjawisko według symulacji naukowców.

Już wcześniej udało się zaobserwować ruch obrotowy czarnych dziur. Naukowcy nie byli jednak w stanie dokonać dokładnych pomiarów prędkości tego zjawiska. Obserwacje czarnych dziur w spoczynku na to nie pozwalały. Co innego, podczas rozerwania pływowego.

Podczas wykrycia rozbłysku ASASSN-14li przez program ASAS-SN zaobserwowano silne promieniowanie rentgenowskie, pulsujące wokół czarnej dziury co 131 sekund. To samo zjawisko powtarzało się przez 450 dni i było wyjątkowo silne. Emitowało ponad 40 proc. więcej światła, niż typowe. Wykorzystano je do zmierzenia masy oraz prędkości obrotu grawitacyjnego potwora.

Szanowna Użytkowniczko! Szanowny Użytkowniku!
×
Aby dalej móc dostarczać coraz lepsze materiały redakcyjne i udostępniać coraz lepsze usługi, potrzebujemy zgody na dopasowanie treści marketingowych do Twojego zachowania. Twoje dane są u nas bezpieczne, a zgodę możesz wycofać w każdej chwili na podstronie polityka prywatności.

Kliknij "PRZECHODZĘ DO SERWISU" lub na symbol "X" w górnym rogu tej planszy, jeżeli zgadzasz się na przetwarzanie przez Wirtualną Polskę i naszych Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych, zbieranych w ramach korzystania przez Ciebie z usług, portali i serwisów internetowych Wirtualnej Polski (w tym danych zapisywanych w plikach cookies) w celach marketingowych realizowanych na zlecenie naszych Zaufanych Partnerów. Jeśli nie zgadzasz się na przetwarzanie Twoich danych osobowych skorzystaj z ustawień w polityce prywatności. Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać zmieniając ustawienia w polityce prywatności (w której znajdziesz odpowiedzi na wszystkie pytania związane z przetwarzaniem Twoich danych osobowych).

Od 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (określane jako "RODO"). W związku z tym chcielibyśmy poinformować o przetwarzaniu Twoich danych oraz zasadach, na jakich odbywa się to po dniu 25 maja 2018 roku.

Kto będzie administratorem Twoich danych?

Administratorami Twoich danych będzie Wirtualna Polska Media Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie, oraz pozostałe spółki z grupy Wirtualna Polska, jak również nasi Zaufani Partnerzy, z którymi stale współpracujemy. Szczegółowe informacje dotyczące administratorów znajdują się w polityce prywatności.

O jakich danych mówimy?

Chodzi o dane osobowe, które są zbierane w ramach korzystania przez Ciebie z naszych usług, portali i serwisów internetowych udostępnianych przez Wirtualną Polskę, w tym zapisywanych w plikach cookies, które są instalowane na naszych stronach przez Wirtualną Polskę oraz naszych Zaufanych Partnerów.

Dlaczego chcemy przetwarzać Twoje dane?

Przetwarzamy je dostarczać coraz lepsze materiały redakcyjne, dopasować ich tematykę do Twoich zainteresowań, tworzyć portale i serwisy internetowe, z których będziesz korzystać z przyjemnością, zapewniać większe bezpieczeństwo usług, udoskonalać nasze usługi i maksymalnie dopasować je do Twoich zainteresowań, pokazywać reklamy dopasowane do Twoich potrzeb. Szczegółowe informacje dotyczące celów przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Komu możemy przekazać dane?

Twoje dane możemy przekazywać podmiotom przetwarzającym je na nasze zlecenie oraz podmiotom uprawnionym do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa – oczywiście tylko, gdy wystąpią z żądaniem w oparciu o stosowną podstawę prawną.

Jakie masz prawa w stosunku do Twoich danych?

Masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. Możesz wycofać zgodę na przetwarzanie, zgłosić sprzeciw oraz skorzystać z innych praw wymienionych szczegółowo w polityce prywatności.

Jakie są podstawy prawne przetwarzania Twoich danych?

Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych w celu świadczenia usług jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy). Podstawą prawną przetwarzania danych w celu pomiarów statystycznych i marketingu własnego administratorów jest tzw. uzasadniony interes administratora. Przetwarzanie Twoich danych w celach marketingowych realizowanych przez Wirtualną Polskę na zlecenie Zaufanych Partnerów i bezpośrednio przez Zaufanych Partnerów będzie odbywać się na podstawie Twojej dobrowolnej zgody.