Wciąż skrywa wiele sekretów. Odkryli jeden z nich

Wykopaliska w prowincji Shandong sugerują, że fragmenty Wielkiego Muru Chińskiego zaczęto wznosić nawet 300 lat wcześniej, niż dotąd zakładano.

CHENGDE, CHINA - SEPTEMBER 06: The Jinshanling Great Wall is shrouded in a sea of clouds after rainfall on September 6, 2025 in Chengde, Hebei Province of China. (Photo by Zhou Wanping/VCG via Getty Images)Fragment Wielkiego Muru Chińskiego, zdjęcie poglądowe
Źródło zdjęć: © GETTY | VCG
Aleksandra Dąbrowska

W 2025 r. archeolodzy znaleźli ruiny umocnień w okolicach wsi Guangli, niedaleko miasta Jinan. Badania wskazują, że odkryty odcinek może pochodzić z późnego okresu dynastii Zachodniego Zhou i wczesnego okresu Wiosen i Jesieni.

Prace prowadził Shandong Provincial Institute of Cultural Relics and Archaeology. Zespół użył kilku metod, w tym datowania radiowęglowego węglem C-14 oraz analizy OSL (optycznie stymulowanej luminescencji) - relacjonuje chiński dziennik "Global Times".

Datowanie Wielkiego Muru Chińskiego

Dotychczas często przyjmowano, że budowa zaczęła się w III w. p.n.e. W związku z tym metryka Wielkiego Muru Chińskiego przesuwa się o ok. 300 lat wstecz. Badacze jak na razie pewni są, że budowa zakończyła się zaś w XVII w. n.e.

– Odkrycie przesuwa datę budowy Wielkiego Muru do okresu Zachodniego Zhou, czyniąc go najwcześniejszym znanym Wielkim Murem w Chinach – powiedział Liu Zheng, członek Chinese Society of Cultural Relics, cytowany przez "Global Times".

Potężna konstrukcja

Wielki Mur Chiński to system murów i fortyfikacji o łącznej długości przekraczającej 20 tys. km. Powstawał przez ok. 2 tys. lat jako projekt militarny, a jego kolejne odcinki budowano w różnych technikach i z różnych materiałów. W 1987 r. Wielki Mur Chiński trafił na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Wielki Mur jest narażony na wiele zagrożeń, w tym naturalną erozję i szkody spowodowane przez człowieka. We wrześniu 2023 roku dwóch robotników budowlanych, którzy rzekomo szukali skrótu, użyło koparki do poszerzenia istniejącej wyrwy w murze, powodując "nieodwracalne szkody".

Najbardziej rozpoznawalny wizerunek muru łączy się z rozbudową z czasów dynastii Ming (1368-1644). Naukowcy odkryli, że duże fragmenty Muru Ming są skutecznie utrzymywane w całości przez "bioskorupy" - kolonie porostów, mchów i sinic, które formowały się przez wieki.

Misja AI © Cyfrowi Bezpieczni
Wybrane dla Ciebie
Łazik odkrywa rubiny i szafiry na Marsie? Jest tylko jedno "ale"
Łazik odkrywa rubiny i szafiry na Marsie? Jest tylko jedno "ale"
Meteoryt przebił dach domu w Teksasie. NASA o serii "ognistych kul"
Meteoryt przebił dach domu w Teksasie. NASA o serii "ognistych kul"
Pierwszy w historii transport antymaterii. Przełom naukowy w CERN
Pierwszy w historii transport antymaterii. Przełom naukowy w CERN
Pechowe zakończenie lotu. Boeing zjechał z pasa tuż po lądowaniu
Pechowe zakończenie lotu. Boeing zjechał z pasa tuż po lądowaniu
Atak na porty Rosji. Czy Bałtyk staje się nowym frontem?
Atak na porty Rosji. Czy Bałtyk staje się nowym frontem?
Zniknie 13 mln ton gazu. Globalny rynek odczuje mocny wstrząs
Zniknie 13 mln ton gazu. Globalny rynek odczuje mocny wstrząs
Odcięli ich od F-35. Druga armia NATO kupiła myśliwce gdzie indziej
Odcięli ich od F-35. Druga armia NATO kupiła myśliwce gdzie indziej
Te ptaki rządzą ruchem w Warszawie. Nurogęsi znów powędrują do Wisły
Te ptaki rządzą ruchem w Warszawie. Nurogęsi znów powędrują do Wisły
Statek, który przywiózł nadzieję. Powrót "Sobieskiego" do Polski
Statek, który przywiózł nadzieję. Powrót "Sobieskiego" do Polski
Świat patrzy na Koreę. Nowy myśliwiec KF-21 kontra F-35 w walce o niebo
Świat patrzy na Koreę. Nowy myśliwiec KF-21 kontra F-35 w walce o niebo
Polskie zakupy broni. Dwa kraje odpowiadają za 90 proc. importu
Polskie zakupy broni. Dwa kraje odpowiadają za 90 proc. importu
Wkrótce start pierwszej polskiej elektrowni na Bałtyku. Wydano 500 zgód
Wkrótce start pierwszej polskiej elektrowni na Bałtyku. Wydano 500 zgód
NIE WYCHODŹ JESZCZE! MAMY COŚ SPECJALNIE DLA CIEBIE 🎯