Kongres USA: może jednak nie warto niszczyć stacji kosmicznej?

Podczas ostatniego posiedzenia Komisji Nauki, Przestrzeni Kosmicznej i Technologii Izby Reprezentantów zatwierdzono projekt ustawy autoryzującej działania NASA. Do ustawy wprowadzono ponad 40 poprawek, w tym taką, która zobowiązuje agencję do oceny możliwości zachowania Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) na orbicie dla przyszłego wykorzystania. Byłaby to fundamentalna zmiana, bowiem według obecnego planu agencji, stacja kosmiczna, po opuszczeniu przez astronautów w 2030 r. miałaby zostać zepchnięta w sposób kontrolowany w górne warstwy atmosfery w 2031 r. W takim przypadku szczątki stacji kosmicznej spadłyby do Oceanu Spokojnego.

Warto tutaj od razu podkreślić, że poprawka, zgłoszona przez dwóch kongresmenów, nie zmienia zakładanego terminu końca misji, ale wymusza opracowanie szczegółowej analizy kosztów i ryzyka „zachowania” ISS na wyższej, bezpiecznej orbicie. Uzasadnienie takiego pomysłu jest proste - Międzynarodowa Stacja Kosmiczna stanowi jedno z największych osiągnięć inżynieryjnych ludzkości, które przez 25 lat pochłonęło ok. 100 mld dol. Tym samym jej zniszczenie powinno zostać bardzo dobrze przemyślane.

Według raportu NASA z 2024 r., przesunięcie ISS na wyższą orbitę, gdzie mogłaby pozostać nawet przez 100 lat, wymagałoby ponad dwukrotnie więcej paliwa niż kontrolowana deorbitacja. Oczywiście, aby tego dokonać, trzeba by było stworzyć nowe statki z odpowiednim napędem, które byłyby w stanie wypchnąć stację. Z drugiej strony jednak warto pamiętać, że nawet na takiej wyższej orbicie, całkiem pokaźnych rozmiarów stacja kosmiczna ryzykowałaby zderzenia z przypadkowymi śmieciami kosmicznymi.

Mimo to nowy plan brzmi obiecująco, wszak kto z miłośników podboju przestrzeni kosmicznej nie wolałby, aby na jakiejś wyższej orbicie do dzisiaj znajdowała się stacja kosmiczna Mir, poprzedniczka Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Zanim jednak zapadnie decyzja o zmianie obecnych planów, naukowcy muszą przeanalizować nie tylko kwestię stworzenia odpowiedniego napędu, ale także bezpieczeństwa sędziwej już konstrukcji przy takich manewrach. Muszą też wziąć pod uwagę rosnące zagrożenie ze strony śmieci kosmicznych. Wszak, już dzisiaj ISS zmaga się z licznymi mikropęknięciami i wyciekami powietrza.

Tak czy inaczej, po 2030 r. astronauci nie będą już latać na ISS. NASA aktualnie intensywnie wspiera rozwój komercyjnych stacji kosmicznych. Zamiast budować własną, agencja planuje jedynie wynajmować miejsce dla swoich astronautów na pokładach prywatnych stacji kosmicznych. Takie projekty aktualnie realizują takie firmy jak Vast, Axiom Space, Voyager Space czy Blue Origin. Jak na razie jednak nie ma odpowiedzi na pytanie, czy któraś z nich zdoła znaleźć się na orbicie przed końcem pracy ISS.

Wychodzi zatem na to, że przyszłość Międzynarodowej Stacji Kosmicznej to wciąż kwestia otwarta. Kto wie zatem, czy za 6 lat ISS będzie na wyższej orbicie okołoziemskiej, czy też w ogóle już jej nie będzie. Jak na razie wszystko jest możliwe.