Tajemnicza córka geniusza. Świat o niej zapomniał
Albert Einstein i Mileva Marić mieli córkę, której istnienie przez dekady pozostawało nieznane biografom. Lieserl urodziła się w 1902 r., a po 1903 r. niemal całkowicie znika z historycznych śladów. O jej losie wiadomo dziś z kilku listów pary odnalezionych dopiero w 1986 r.
Albert Einstein uchodzi za jednego z najważniejszych fizyków w historii, ale część jego życia prywatnego długo pozostawała ukryta. Jak opisuje allthatsinteresting.com, jednym z najbardziej zagadkowych wątków jest historia Lieserl Einstein, córki urodzonej, gdy Einstein i Mileva Marić nie byli jeszcze małżeństwem.
Mileva Marić studiowała fizykę i matematykę z Einsteinem w Zurich Polytechnic. W 1901 r. przerwała naukę i wróciła do Serbii. Tam, w kolejnym roku, urodziła dziecko. Einstein i Marić pobrali się jednak dopiero w 1903 r.
Kim była Lieserl Einstein i skąd wiemy, że istniała
Lieserl urodziła się 27 stycznia 1902 r. w Újvidék, na terenie ówczesnego Królestwa Węgier w Austro-Węgrzech (dziś to część Serbii). To jedna z nielicznych informacji, co do których badacze mają pewność.
Kluczowe znaczenie miało odkrycie prywatnej korespondencji. Dopiero w 1986 r. ujawniono wczesne listy Alberta Einsteina i Milevy Marić, w których pojawiają się wzmianki o córce nazywanej Lieserl.
W jednym z listów z 4 lutego 1902 r. Einstein pisał do Marić: "Byłem przerażony na śmierć, gdy dostałem list od twojego ojca, bo już podejrzewałem jakieś kłopoty." - napisał Albert Einstein do Milevy Marić. W tej samej korespondencji dopytywał o dziecko: "Czy jest zdrowa i już płacze? Jakie ma oczka? Do kogo z nas jest bardziej podobna?" - pytał w liście.
Dlaczego dziecko zniknęło z dokumentów?
Gdy Marić przyjechała do Berna, by w styczniu 1903 r. wyjść za mąż, nie przywiozła ze sobą córki. Od tego momentu Lieserl nie pojawia się już w dostępnych źródłach tak wyraźnie, jak wcześniej.
Po 1903 r. nie ma listów, w których padałoby imię Lieserl. Historycy nie znaleźli też aktu urodzenia, dokumentacji medycznej ani aktu zgonu, który jednoznacznie odnosiłby się do dziecka. Analitycy spekulują, że "Lieserl" nie było formalnym imieniem. Albert i Mileva w swoich listach posługiwali się różnymi nazwami "Lieserl" i "Hanserl" - rodzajowymi niemieckimi zdrobnieniami oznaczającymi płeć dziecka. Analitycy podejrzewają, że Einsteinowie mogli chcieć wyrazić tak chęć posiadania dziewczynki.
Ostatni ślad w listach i dwie hipotezy
Ostatnia wzmianka o Lieserl w listach Einsteina ma pochodzić z września 1903 r. Wtedy napisał: "Bardzo mi przykro z powodu tego, co spotkało Lieserl," - czytamy w liście cytowanym w tekście. W tej samej korespondencji pojawia się odniesienie do szkarlatyny: "Tak łatwo o [jej] długotrwałe skutki." - napisał Einstein do Marić.
Michele Zackheim w 1999 r. opublikowała książkę "Einstein’s Daughter: The Search for Lieserl". Po latach poszukiwań i rozmów dotyczących serbskich drzew genealogicznych Zackheim przedstawiła teorię, że Lieserl mogła mieć nieznane niepełnosprawności rozwojowe i umrzeć przed drugimi urodzinami.
Wątek Lieserl wraca jeszcze w korespondencji z 1904 r., gdy Marić ponownie zaszła w ciążę. Einstein miał wówczas napisać: "Nie jestem ani trochę zły, że biedna Dollie wykluwa nowe pisklę. Właściwie to się cieszę i już się zastanawiałem, czy nie powinienem dopilnować, żebyś dostała nową Lieserl," - czytamy w przytoczonym fragmencie.
