Yiannis Boutaris, winiarz z Santorynu, pokazał Reuters zaschnięty krzew prowadzony w formie kosza, która ma chronić owoce przed letnim słońcem. Roślina przetrwała 90 lat, ale ostatecznie przegrała z upałem i suszą. Ten obraz dobrze pokazuje, z jak wielkim problemem mierzą się dziś winnice na greckiej wyspie.
- Brak deszczu, w połączeniu z brakiem uprawy, w ciągu ostatnich kilku lat doprowadził do tego, że te stare winnice naprawdę obumierają - powiedział Boutaris.
Artemis 4 opóźniony? Ekspert: to będą lata trzydzieste
- Najważniejsze dla naszej winiarni jest to, że nie porzucamy tradycji... dostosowujemy winnicę do nowych warunków - dodał.
Jak Santoryn szuka wody dla winnic
Winiarz bierze udział w pilotażowym projekcie z lokalnymi władzami i naukowcami. Plan zakłada wykorzystanie oczyszczonej wody ze ścieków z domów i hoteli do nawadniania winorośli. Według uczestników projektu takie rozwiązanie, stosowane także w Kalifornii, może okazać się bardziej trwałe i mniej energochłonne niż korzystanie z kosztownych instalacji odsalania.
Na tym nie kończą się próby dostosowania upraw do zmian klimatu w Grecji. Boutaris testuje sadzenie winorośli w rzędach zamiast tradycyjnego, rozproszonego układu, by łatwiej gospodarować wodą. Sprawdza też pozyskiwanie wilgoci z powietrza przy użyciu hydrożeli, z których wodę uwalnia ciepło wytwarzane przez panele słoneczne.
Produkcja spada
Na Santorynie o malejące zasoby wody rywalizują nie tylko rolnicy. W cieplejszych miesiącach, gdy na wyspę przyjeżdżają miliony turystów, o tę samą wodę zabiegają także hotelarze i operatorzy basenów.
Skala zmian jest zauważalna. Produkcja assyrtiko spadła z 2,5 tys. ton w 2022 r. do 500 ton, a winiarze płacą rolnikom 10 euro za kg winogron. W północnej Grecji, gdzie jest chłodniej, kilogram kosztuje 80 centów.
Stefanos Koundouras, profesor uprawy winorośli z Uniwersytetu Arystotelesa w Salonikach, ocenił, że Santoryn doszedł do granicy bardzo trudnych warunków już w 2023 i 2024 r. Według naukowca były to najwyższe temperatury od 60 lat.
- Już widzimy problemy z jakością i szczególnym charakterem win - powiedział.