nauka (strona 8 z 256)

W czwartek wieczorem mieszkańcy wielu śląskich miejscowości odczuli wstrząs. Według Europejsko-Śródziemnomorskiego Centrum Sejsmologicznego epicentrum znajdowało się na zachód od Katowic. Relacje o drganiach napłynęły m.in. z Katowic, Chorzowa i Mikołowa.

Język osób z cechami psychopatycznymi nie jest ani jednolity, ani pozbawiony emocji – wynika z badania naukowców z University of Mississippi w USA, opisanego przez Agencia SINC. Analiza autobiograficznych tekstów pokazała, że różne wymiary psychopatii łączą się z odmiennym tonem wypowiedzi i doborem słów.

Podczas remontu niemal stuletniej willi w Aalborgu Line i Christoffer znaleźli trzy ukryte pomieszczenia. Ustalenia duńskiej telewizji DR oraz wypowiedzi właścicieli dla LigeHer.nu łączą historię budynku z działalnością ruchu oporu w okupowanej Danii. "Jestem głęboko poruszona tym, czego dowiedzieliśmy się o historii naszego domu" – mówi nowa właścicielka domu.

W Gruzji zatrzymano mężczyznę podejrzanego o próbę sprzedaży rudy uranu-238 za 700 tys. dolarów. Jak informuje TVN24, powołując się na Służby Bezpieczeństwa Gruzji, radioaktywny materiał miał trafić do obywatela innego państwa. Za nielegalne posiadanie materiału nuklearnego grozi mu do 10 lat więzienia.

Naukowcy przebadali materiał genetyczny Jonathana, żółwia olbrzymiego z wyspy Świętej Heleny, który ma ok. 194 lata i uchodzi za najstarsze żyjące lądowe zwierzę na świecie. Tym samym badacze chcą dowiedzieć się, czy możliwe jest, by ludzie osiągnęli podobny wiek.

Wulkan Masaya w Nikaragui może ponownie gromadzić magmę w jednym z podziemnych zbiorników. Tak wynika z analizy zdjęć radarowych satelity Sentinel-1, które naukowcy zbierali przez sześć lat. Badacze nie wskazują jednak na bezpośrednie zagrożenie dla mieszkańców.

Ostatnia próba termojądrowa Korei Północnej pod górą Mantap nie zamknęła sejsmicznej historii tego miejsca. Z badania opublikowanego w "Science" wynika, że po eksplozji z 2017 r. aktywność w rejonie poligonu Punggye-ri nie wygasała, lecz przez kolejne lata rosła, co może oznaczać ponowne uruchomienie uskoków.

W Bolotanie na Sardynii kobiety mają wyjątkowo wysokie szanse na dożycie 100 lat. Według ScienceAlert analiza danych demograficznych z lat 2021–2025 wskazuje, że miejscowość może zostać uznana za kandydatkę na kolejną "niebieską strefę" długowieczności.

Badanie sześciu radioaktywnych cząstek z okolic Czarnobyla wykazało, że część z nich nadal zachowuje strukturę krystaliczną paliwa jądrowego. Wyniki nie pozwalają jednak ocenić całego obszaru skażenia ani uzasadnić zniesienia ograniczeń w strefie wykluczenia.

Badanie skamieniałości z Chin i Mongolii sugeruje, że zwierzęta mogły wyewoluować już nawet 800 mln lat temu, czyli ok. 200 mln lat wcześniej, niż wskazuje zapis kopalny. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie "Science Advances".

Sable Island na Atlantyku, położona ok. 300 km od Nowej Szkocji w Kanadzie, nie ma stałego kształtu ani powierzchni. Piaszczyste wydmy przesuwają się pod wpływem sztormów, a okolica od stuleci sprawia problemy żeglarzom. Mimo tego wyspa pozostaje jednym z najbardziej niezwykłych i najsłabiej dostępnych miejsc w regionie.

W Abydos w Egipcie odkryto dowody, które mogą potwierdzać składanie członków królewskiego dworu w ofierze po śmierci faraonów. Ponowne badanie 46 czaszek wykazało, że na 18 z nich znajdują się poważne urazy, najpewniej powstałe wskutek celowych uderzeń - wyniki ukazały się w recenzowanym magazynie naukowym "Frontiers in Environmental Archaeology".

Subglacjalny basen Wilkesa we Wschodniej Antarktydzie może odegrać większą rolę we wzroście poziomu mórz, niż dotąd zakładano. Badanie opublikowane w Nature Reviews Earth & Environment wskazuje, że słabo zbadany obszar skrywa tyle lodu, iż jego utrata mogłaby podnieść średni poziom oceanów nawet o 3–4 m. Naukowcy mówią o "poważnym zagrożeniu" i nalegają na dokładniejsze zmapowanie terenu.

Henri Kagan i Kenso Soai zostali laureatami Nagrody Nobla z chemii 2026. Jak podał Reuters, Królewska Szwedzka Akademia Nauk wyróżniła ich za odkrycie nieliniowych efektów i autokatalizy w asymetrycznej syntezie organicznej. To trzecia nagroda ogłoszona w tegorocznym tygodniu noblowskim.

Na plaży w Mielnie nad Bałtykiem pojawiły się bordowo-fioletowe smugi, które rozciągają się na długości około kilometra. Jak informuje Polsat News, za nietypową barwę odpowiadają naturalne minerały.

Topniejący lód w masywie Jotunheimen w Norwegii odsłonił w tym roku 48 prehistorycznych strzał. Jak podaje program glacjalnej archeologii Secrets of the Ice, z lodu wyłaniają się coraz starsze znaleziska, bo znikają najdawniejsze warstwy, które przez tysiące lat je chroniły.

Ziemia w ciągu ostatnich 320 mln lat czterokrotnie gwałtownie przesunęła się względem własnej osi obrotu – ustalili naukowcy Uniwersytetu w Oslo. Tzw. prawdziwa wędrówka biegunów (TPW) wywoływała w przeszłości znaczne zmiany poziomu mórz i wpływała na klimat planety.

Geolodzy z Uniwersytetu Warszawskiego przeanalizowali rejon Tabas w środkowym Iranie, gdzie w 1978 r. doszło do największego instrumentalnie zarejestrowanego trzęsienia ziemi w tym kraju. Naukowcy ustalili, jak budowa skał pod ziemią wpływa na powstawanie silnych trzęsień ziemi - opisuje Serwis Naukowy UW.

W Szelechowie koło Irkucka wprowadzono kwarantannę po śmierci 28-letniej laborantki, która mogła mieć kontakt z patogenem dżumy. W regionie rozdawane są maseczki i rękawiczki, a mieszkańcy wykupują antybiotyki oraz środki dezynfekujące. Lokalne informacje opisuje niezależny rosyjski portal Ludzie Bajkału, który jako pierwszy ujawnił informację o śmierci kobiety.

Badania radarowe SAR sugerują, że pod piramidą Chefrena w Gizie w Egipcie mogą znajdować się rozległe struktury schodzące setki metrów w głąb. Wyniki przedstawili Corrado Malanga z Uniwersytetu w Pizie i Filippo Biondi z Uniwersytetu Strathclyde, ale część badaczy kwestionuje tę interpretację.

Kamera nagrała spotkanie niedźwiedzia brunatnego ze słupami granicznymi w Bieszczadach. Funkcjonariusze Straży Granicznej przekazali, że poznali tego osobnika od razu. Samiec po raz kolejny pojawił się przy granicy polsko-ukraińskiej i testował "pion i stabilność" oznaczeń.

Nutri-Score znika z opakowań produktów wytwarzanych w Polsce. Jak podał portal Rynek Zdrowia, Ministerstwo Zdrowia potwierdziło, że nowe towary z takim oznaczeniem będzie można wprowadzać na rynek tylko do 31 grudnia 2028 r., a wcześniej wprowadzone zapasy pozostaną w sprzedaży najpóźniej do końca 2030 r.

Na Florydzie w USA uszkodzone metalowe znaki drogowe dostają nowe zastosowanie. Jak podało Santa Rosa County, władze hrabstw Santa Rosa i Escambia montują wykonane z nich konstrukcje do 124 betonowych modułów sztucznej rafy, które trafią u wybrzeży Escambia County i mają stworzyć kryjówki dla ryb oraz bezkręgowców.

Według komunikatów władz obwodu irkuckiego, Rospotrebnadzoru i lokalnych mediów w Rosji zmarła pracownica instytutu przeciwdżumowego. Przyczyna śmierci pozostaje niejasna: urzędnicy mówią o zapaleniu płuc o nieznanej etiologii, a niezależne doniesienia wskazywały na możliwą dżumę płucną. Eksperci oceniają, czy można podejrzewać Rosję o przygotowywanie broni biologicznej.

Sarin to zakazany środek paraliżujący, który atakuje układ nerwowy i może doprowadzić do śmierci w kilka minut. Według WHO, CDC i OPCW nawet "dawka wielkości ukłucia szpilki" tej bezbarwnej i bezwonnej substancji powoduje szybki paraliż mięśni oddechowych. Po skażeniu zagraża też wodzie i żywności.