nauka (strona 7 z 256)

Polska Izba Gospodarcza Sprzedawców Węgla (PIGSW) informuje, że Rosja czasowo wstrzymała ruch na szlaku kolejowym, którym do Polski trafia część dostaw węgla. Jak podaje portal Energetyka24, ograniczenie przez przejście Krasnoje ma obowiązywać od 8 do 17 października 2026 r., tuż przed szczytem dostaw na sezon grzewczy, a przyczyny decyzji nie ujawniono.

Na łamach Phytotaxa opisano Victoria colombiana, czwarty znany gatunek olbrzymiej lilii wodnej z rodzaju Victoria. Roślina z liśćmi osiągającymi do 2 metrów średnicy została rozpoznana po serii zdarzeń, która zaczęła się od zdjęcia na Instagramie, a zakończyła się nocną wyprawą przez zalany las w rejonie Inírida w Kolumbii.

Amnezja dziecięca sprawia, że większość dorosłych nie potrafi przywołać wspomnień sprzed trzeciego roku życia. Jak opisuje hiszpański serwis NCYT, nie wynika to z braku ważnych zdarzeń, lecz z intensywnych zmian rozwojowych w mózgu i dojrzewania pamięci.

Archeolodzy znaleźli w Mieście Dawida warstwę zniszczeń datowaną na VIII w. p.n.e. W rumowisku zachowały się rozbite naczynia i elementy wyposażenia domowego, ale nie ma śladów pożaru. Układ znalezisk może potwierdzać, że opisane w Biblii trzęsienie ziemi miało historyczne podłoże.

Mieszkaniec Lewisville w Teksasie, w USA, znalazł na bankomacie Bank of America torbę z 128 514 dolarami i przekazał ją policji. Jak podała miejscowa policja, a relacjonował CBS News Texas, w środku nie brakowało ani jednego dolara. Śledczy ustalili, że gotówkę po serwisie urządzenia omyłkowo zostawił pracownik firmy Brinks.

Historia Die Glocke, rzekomej cudownej broni z nazistowskich Niemiec, zaczęła się od książek Igora Witkowskiego. Z czasem opowieść o tajemniczym "Dzwonie" przeniknęła do popkultury, choć wielu badaczy i historyków uznaje ją za teorię spiskową, a nie potwierdzony projekt III Rzeszy.

Badacze natrafili na najstarszy znany pisemny ślad podważający autentyczność Całunu Turyńskiego. Jak informuje CNN, w średniowiecznych pismach Nicole'a Oresme'a z Francji znalazła się wzmianka, z której wynika, że już ok. 1370 r. relikwię uznawano za wytwór przygotowany na potrzeby kościelne.

Poziom Morza Kaspijskiego obniża się od dekad, a na płytkich obszarach u wybrzeży Kazachstanu pojawiają się nowe wyspy. Jak informuje Euronews, zjawisko wpływa nie tylko na linię brzegową, lecz także na siedliska fok kaspijskich, żeglugę i rybołówstwo.

Samiec Procnias nudicollis, po polsku znany jako dzwonnik nagoszyi, mieszka w Ameryce Południowej i potrafi wydać dźwięk przekraczający 130 decybeli, czyli głośniejszy niż młot pneumatyczny lub miejsce pod sceną na koncercie rockowym. Jak podaje Science News, badacze opisali, jakie cechy budowy wzmacniają ptasi głos, ale wciąż nie mają jednej odpowiedzi, z czego wynika tak skrajna głośność.

Naukowcy oszacowali, że na atolu Aldabra na Seszelach żyje ok. 180 tys. żółwi olbrzymich. To największa dotąd populacja tego gatunku. Badanie objęło dane z pięciu lat i potwierdziło, że populacja ma się świetnie.

Naukowcy z Lund University i University of Oulu podważają utrwalony sposób opisywania życia kolonii pszczół miodnych. Ich zdaniem rójka nie zawsze oznacza rozmnażanie, a zmiana królowej może wyznaczać początek nowego superorganizmu.

Zjawisko El Niño osiągnęło najwyższą intensywność od początku pomiarów. Japońska agencja meteorologiczna odnotowała temperatury tropikalnego Pacyfiku nawet o 4°C wyższe od normy. Według prognoz Światowej Organizacji Meteorologicznej szczyt nastąpi w grudniu 2026 r.

W stanie Georgia w USA w ciągu pięciu lat od narodzin dziecka zmarło 796 ojców spośród rodzin objętych analizą. Według badania opublikowanego w JAMA Pediatrics aż 60 proc. tych zgonów miało przyczyny uznawane za możliwe do uniknięcia. Naukowcy z Northwestern University oceniają, że system niemal nie śledzi tego zjawiska.

W wodach Morza Karaibskiego, niedaleko Parku Narodowego Tortuguero w Kostaryce, zaobserwowano rekina o wyjątkowo intensywnie pomarańczowej skórze. Badacze wskazują, że tak nietypowa barwa to skutek rzadkiej mutacji genetycznej, a przypadek uznano za pierwszy naukowo udokumentowany w tym regionie.

Nowo opisana ameba z gorących źródeł w Kalifornii potrafi nie tylko przetrwać, ale też żerować i rozmnażać się w temperaturze do 70 st. C. Jak podaje serwis SINC, badanie opublikowane w "Cell" przesuwa dotychczasową granicę wzrostu dla eukariontów.

Chiny odkryły złoża uranu szacowane na 30 mln ton. Jak opisał serwis Futura, surowiec może wesprzeć rozbudowę chińskiej energetyki jądrowej, która obejmuje obecnie budowę 11 reaktorów, a także ograniczyć ryzyko problemów z dostawami paliwa.

Pod powierzchnią Ziemi mogą znajdować się ogromne ilości naturalnego wodoru. Z modelowania komputerowego wynika, że wykorzystanie niewielkiej części tych zasobów mogłoby zapewnić energię nawet na około 200 lat i w przyszłości ograniczyć rolę węgla, ropy oraz gazu ziemnego.

Fizycy z Massachusetts Institute of Technology w USA zbudowali wyjątkowo precyzyjną wersję eksperymentu z dwiema szczelinami, który od ponad 200 lat pozostaje jednym z najważniejszych testów natury światła. Wynik, opisany w "Physical Review Letters", wskazuje, że nie da się jednocześnie ustalić drogi fotonu i zachować pełnego obrazu interferencji.

Pod wulkanem Masaya w Nikaragui naukowcy zidentyfikowali dwie aktywne komory magmowe. Według badania opublikowanego w czasopiśmie Geophysical Research Letters ten układ może wyjaśniać, dlaczego wulkan bywa jednocześnie względnie spokojny i zdolny do gwałtownych erupcji. Jak podkreśla Gizmodo, jest to niezwykle ważne dla bezpieczeństwa ludzi, bo w pobliżu kaldery mieszka ok. 2 mln osób.

Punkt Nemo na Południowym Pacyfiku leży ok. 2,7 tys. km od najbliższego lądu i uchodzi za najbardziej odległe miejsce na powierzchni oceanu. Właśnie dlatego od dekad kieruje się tam kontrolowane deorbitacje satelitów oraz stacji kosmicznych, a NASA planuje, że w 2031 r. w ten rejon trafi także ISS.

Według BBC grecka wyspa Gyaros, przez dziesięciolecia kojarzona z więzieniem i wojskowym poligonem, stała się jednym z najważniejszych schronień dla mniszki śródziemnomorskiej. Jak podaje Polskie Radio, w kwietniu 2026 r. wyspa dostała najwyższy status ochrony, ale naukowcy podkreślają, że to dopiero część większego wyzwania na Morzu Śródziemnym.

Według Niezależna.pl w Polsce coraz częściej pojawiają się zapadliska, które mają związek zarówno z naturalnymi procesami, jak i dawnym górnictwem. Najwięcej obaw budzą Trzebinia, okolice Wieliczki oraz część Górnego Śląska, gdzie podziemne pustki i zmiany poziomu wód mogą destabilizować grunt.

Specjaliści z Samodzielnego Publicznego Klinicznego Szpitala Okulistycznego w Warszawie wykonali pierwsze w Polsce zabiegi leczenia jaskry z użyciem lasera femtosekundowego. Jak poinformowała PAP placówka, Polska jest czwartym krajem na świecie, w którym zastosowano przełomową technologię.

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zwróciła się do Rosji o dodatkowe informacje na temat kolejnych zachorowań na "ciężkie zapalenie płuc" w Irkucku. Sprawa dotyczy śmierci 28-letniej laborantki badającej dżumę. Rosyjskie służby twierdzą, że nie ma dowodów, by jej chorobę wywołały zarazki, z którymi pracowała - podaje serwis Nauka w Polsce.

W Jaskini Denisowej na Syberii naukowcy znaleźli DNA wymarłego gatunku dużego bydła, spokrewnionego ze współczesnymi jakami. Badania opisane w "Current Biology" wskazują, że zwierzę oddzieliło się od dzisiejszych jaków co najmniej 400 tys. lat temu.