Najstarsza broń palna Europy? Kryła się w pobliżu XIV-wiecznego zamku

Nowe badania wskazują, że fragmenty wczesnej broni palnej znalezione w Brandenburgii w Niemczech mogą pochodzić z najstarszej znanej w Europie przenośnej broni prochowej. Wskazywany przez badaczy artefakt ma ok. 6 cm długości i zachował się w postaci fragmentów.

Jeśli datowanie na 1390 r. się potwierdzi, znalezisko będzie o dziewięć lat młodsze od broni z Tannenbergu z 1399 r., często uznawanej za najstarszą europejską broń palną trzymaną w dłoniach.

"Nie posiadamy żadnych pisemnych ani archeologicznych dowodów na używanie broni palnej z tego okresu [w Brandenburgii]; do tej pory mogliśmy to jedynie ogólnikowo zakładać" - powiedział Christof Krauskopf, dyrektor Brandenburskiego Urzędu ds. Zarządzania Dziedzictwem i Muzeum Archeologicznego w wydanym oświadczeniu.

Odkrycia dokonano w 2023 r. podczas badań terenowych w pobliżu zamku Kletzke w regionie Brandenburgii. Wolontariusz zajmujący się ochroną dziedzictwa, Matthias Dasse, znalazł elementy i przekazał je do dalszej oceny.

Gordon Thalmann, szef Dolnego Urzędu Ochrony Zabytków w Prignitz, zidentyfikował brązowy odlew jako lufę wczesnej broni palnej. To otworzyło drogę do dalszych analiz i do postawienia tezy, że mogą to być pozostałości jednej z najstarszych "ręcznej broni prochowej" w Europie.

Badacze nadali artefaktowi przydomek "Kletzker Handrohr", co oznacza "działo ręczne Kletzke", ponieważ uważają, że może być ono powiązane ze słynnym oblężeniem zamku Kletzke w 1390 roku, kiedy to twierdza stała się przedmiotem regionalnego konfliktu w Brandenburgii. Według zachowanej relacji franciszkańskiego mnicha Detmara z Lubeki, dwóch książąt poprowadziło 1100 ludzi w marszu na zamek, który był w posiadaniu potężnej rodziny von Quitzow. Obrońcom udało się zabezpieczyć zamek i odeprzeć napastników. Zamek był później odnawiany w kolejnych stuleciach.

Jeśli ten związek między oblężeniem a bronią Kletzkego zostanie potwierdzony, przedmiot ten będzie stanowił rzadki fizyczny dowód wczesnej broni palnej, która zaczęła pojawiać się w późnośredniowiecznych działaniach wojennych. Krauskopf zauważył jednak, że znaleziony artefakt prawdopodobnie nie został wykonany lokalnie i mógł zostać przywieziony przez zewnętrznych napastników.

Ustalenia zaprezentowano pod koniec lutego podczas dorocznej konferencji State Archaeology Department. Krauskopf zapowiedział dalsze badania fragmentów, a władze Brandenburgii mają jednocześnie pracować nad rozwojem okolic zamku Kletzke pod kątem turystyki archeologicznej.