Leki przyszłości testowane w kosmosie. Polacy kontynuują eksperyment
W ramach misji IGNIS na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej trwa eksperyment nad tym, czy polimerowe nośniki leków mogą chronić farmaceutyki przed promieniowaniem. Pełne dane mają być gotowe za dwa-trzy lata.
Choć polski astronauta dr Sławosz Uznański-Wiśniewski wrócił już z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, próbki z eksperymentu "Stability of Drugs" nadal pracują na orbicie. Jak opisuje serwis "Nauka w Polsce", zespół sprawdza, jak promieniowanie kosmiczne wpływa na leki umieszczone w biodegradowalnych matrycach polimerowych oraz czy dobrze się spiszą w roli osłon antyradiacyjnych dla farmaceutyków. Naukowcy zakończyli etap przygotowań, w tym dokumentację i wysyłkę materiałów.
- Jesteśmy jednak dopiero na samym początku eksperymentu. W zeszłym roku, po wystrzeleniu próbek na Międzynarodową Stację Kosmiczną, dokonaliśmy wstępnej charakterystyki substancji farmaceutycznych i polimerów oraz polimerowych systemów dostarczania leków. Teraz czekamy aż próbki po inkubacji na orbicie do nas wrócą - powiedział PAP dr inż. Jakub Włodarczyk z Centrum Materiałów Polimerowych i Węglowych PAN w Zabrzu (CMPW PAN).
Pierwsza partia materiałów badawczych ma powrócić na Ziemię latem 2026 roku, po roku spędzonym na niskiej orbicie okołoziemskiej. Ostatnie próbki zostaną zaś sprowadzone w 2028 roku. Pełne wyniki eksperymentu pojawią się więc na przełomie 2028 i 2029 roku.
Polska ma czego szukać w kosmosie
Polimerowe nośniki leków i promieniowanie kosmiczne na ISS
Badane systemy mają postać folii, w których substancja czynna jest zanurzona w polimerze. Nośnik nie jest tylko opakowaniem: tworzy strukturę, z której lek uwalnia się stopniowo w miarę rozkładu materiału w tkankach, od kilkudziesięciu godzin do kilku tygodni. Na ISS trafiło sześć typów leków o różnej budowie, w kilku wariantach polimerów (od szybciej degradujących po bardziej krystaliczne i wolniejsze):
- antybiotyk,
- lek radioprotekcyjny,
- steryd,
- niesteroidowy lek przeciwzapalny,
- lek przeciwdepresyjny,
- lek przeciwlękowy.
Równolegle identyczne próbki są inkubowane w laboratorium na Ziemi, bez ekspozycji na promieniowanie, a warunki na bieżąco dopasowuje się do tych z ISS.
Zespół chce sprawdzić hipotezę, że polimery z lekkich atomów (m.in. wodoru i węgla) mogą lepiej blokować promieniowanie kosmiczne, ograniczając rozkład i utratę właściwości leków. - Równolegle planujemy budowę urządzenia, które mogłoby wytwarzać takie systemy bezpośrednio w warunkach mikrograwitacji. Chcemy, aby astronauci mogli na miejscu "produkować" polimerowe systemy dostarczania leków - wskazał dr Włodarczyk.
