badania

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zwróciła się do Rosji o dodatkowe informacje na temat kolejnych zachorowań na "ciężkie zapalenie płuc" w Irkucku. Sprawa dotyczy śmierci 28-letniej laborantki badającej dżumę. Rosyjskie służby twierdzą, że nie ma dowodów, by jej chorobę wywołały zarazki, z którymi pracowała - podaje serwis Nauka w Polsce.

Astronomowie z University of Michigan wykluczyli obecność planety o masie co najmniej równej Jowiszowi w układzie 70 Ophiuchi. Hipotezę o takim obiekcie postawił w 1855 r. William Jacob, próbując wyjaśnić nietypowy ruch dwóch gwiazd.

Zelandia, niemal w całości ukryta pod wodami południowego Pacyfiku, od 2017 r. ma status pełnoprawnego kontynentu. Naukowcy coraz dokładniej odtwarzają jej przeszłość i procesy tektoniczne, które ukształtowały dzisiejszą Nową Zelandię. Ustalenia wskazują, że początki Zelandii wiążą się z rozpadem dawnego superkontynentu Gondwany.

Pod środkowo-zachodnią częścią Stanów Zjednoczonych dolne warstwy kontynentu powoli osuwają się w głąb Ziemi. Zespół badaczy z USA i Chin wiąże to z ruchem materiału w płaszczu oraz wpływem dawnej subdukcji płyty Farallon. Badania zjawiska ukazały się w recenzowanym czasopiśmie naukowym "Nature Geoscience".

Pod Grunwaldem archeolodzy natrafili na 10 średniowiecznych monet, w tym siedem dobrze zachowanych groszy praskich - opisuje serwis PAP Nauka w Polsce. Znaleziska po konserwacji mają trafić do Muzeum Bitwy pod Grunwaldem. Z kolei Olsztyńskie Stowarzyszenie Historyczno-Eksploracyjne "Medalion" odkopało wielki stalowy krzyż, jednak nie z XV w.

Pięć egipskich księżniczek z Dahszur mogło nie tylko spoczywać obok broni, ale też realnie z niej korzystać. Tak wynika z badania opublikowanego w czasopiśmie "Frontiers in Environmental Archaeology", którego autorzy opisali ślady intensywnego wysiłku na kościach oraz dobrze wygojone urazy.

W mózgu muszek owocowych część zapomnianych wspomnień może trwać w ukrytej postaci i wracać po odpowiednim bodźcu przypominającym. Tak wynika z badania opublikowanego w "Nature Neuroscience". Naukowcy zaznaczają też, że ten sam proces może prowadzić do powstawania fałszywych wspomnień.

Wulkaniczne obszary Hawajów mogą pomóc naukowcom lepiej zrozumieć, jak kształtowała się powierzchnia Księżyca. Badania, o których informuje kanadyjski Uniwersytet Zachodniego Ontario, opisuje serwis Nauka w Polsce. Naukowcy porównali ziemskie strumienie lawy z danymi zbieranymi przez księżycową sondę Lunar Reconnaissance Orbiter.

Wieloletnie badania naukowców z Uniwersytetu Jagiellońskiego na szwedzkiej Gotlandii pokazują, że ocieplający się klimat przesuwa terminy lęgów ptaków i może wpływać na ich zdolność dostosowania się do środowiska. Jak informuje serwis PAP Nauka w Polsce, skutki tych zmian mogą sięgać dalej niż pojedynczy sezon i dotyczyć także tempa ewolucji populacji.

Grzybnia i inne organizmy żywe mogą w przyszłości pomóc w budowie habitatów na Marsie i Księżycu. W rozmowie z serwisem PAP Nauka w Polsce architekt dr inż. Monika Brandić Lipińska z Uniwersytetu w Innsbrucku wyjaśniła, że takie rozwiązania mogłyby ograniczyć transport materiałów z Ziemi i wesprzeć systemy podtrzymywania życia.

Polsko-słowacki zespół archeologów odkrył w Tatrach Bielskich ślady obecności ludzi sprzed około 15 tys. lat - podaje "Wyborcza" Zakopane. Badania prowadzone w Jaskini nad Huczawą wskazują, że miejsce było wykorzystywane przez łowców kultury magdaleńskiej, a znaleziska rzucają nowe światło na najstarsze dzieje osadnictwa w tym rejonie Karpat.

Poduszki mchu mogą wytwarzać złożone wzory aktywności elektrycznej, które przypominają działanie rozproszonej sieci. Tak wynika z badania opublikowanego w "Royal Society Open Science", w którym Andy Adamatzky analizował popularny gatunek Brachythecium rutabulum z Wielkiej Brytanii.

Toksyny wytwarzane przez sinice mogą zagrażać nie tylko po kontakcie ze skażoną wodą, ale także po wdychaniu powietrza zawierającego te związki. Do takich wniosków doszli naukowcy, którzy opublikowali swoje badania w czasopiśmie naukowym "Toxins". Przyczyną były badania prowadzone na Florydzie w USA.

Utracone korony, berła pogrzebowe oraz średniowieczne monety można już oglądać w Wilnie. Jak opisuje "Popular Mechanics", Muzeum Dziedzictwa Kościelnego w Wilnie na nowo otwartej wystawie odsłania królewskie insygnia trójki monarchów, pokazując nierozerwalne dziedzictwo wspólnych dziejów Polski i Litwy.

Polscy naukowcy wykryli mikrowłókna we wszystkich 11 zbadanych jeziorach, a ich liczba rosła tam, gdzie silniej zaznaczała się obecność człowieka. Jak podaje PAP w serwisie Nauka w Polsce, obszary chronione ograniczały skalę zanieczyszczenia, ale nie stanowiły całkowitej bariery dla drobnych włókien.

Zespół projektu "Vesuvius Challenge" ogłosił, że odczytał zachowany fragment zwiniętego papirusu z Herkulanum bez fizycznego rozwijania zabytku. Na to odkrycie świat musiał czekać niemal 2000 lat. To pierwszy przypadek ciągłego odczytu takiego zwoju, a badaczom pomogły tomografia i wyspecjalizowane modele uczenia maszynowego.

Przez 300 lat struny owinięte metalowym drutem odpowiadają za niskie tony instrumentów strunowych: od skrzypiec Vivaldiego i fortepianu Chopina, po gitary Metalliki. Jak opisuje serwis Nauka w Polsce, badanie dr Emily Peppers z Uniwersytetu Warszawskiego wskazuje, że ich twórcą był Olbrycht Górecki, polsko-litewski szlachcic związany z dworem Bogusława Radziwiłła.

Jak podaje ScienceAlert, paleontolodzy odkryli w północno-zachodnich Chinach mikroskopijne fragmenty bursztynu sprzed 385 mln lat. To znalezisko przesuwa dotychczasowy rekord o 65 mln lat i pokazuje, że żywica pojawiła się na długo przed pierwszymi dinozaurami.

Kamienne wały w Górach Izerskich nie są tajemniczymi murami, lecz śladem wielowiekowej pracy osadników. Jak wynika z rozmowy z serwisem PAP Nauka w Polsce z archeologiem dr. Pawłem Dumą z Uniwersytetu Wrocławskiego, ten wyjątkowy krajobraz na Dolnym Śląsku znika, bo jego elementy wciąż traktuje się jak zwykły materiał budowlany.

Zelandia, niemal w całości ukryta pod wodami południowego Pacyfiku, od 2017 r. figuruje w nauce jako ósmy kontynent. Najnowsze prace geologiczne i tektoniczne coraz dokładniej pokazują, kiedy i w jaki sposób oddzieliła się od dawnej Gondwany oraz jak ruchy płyt ukształtowały dzisiejszą Nową Zelandię i Nową Kaledonię.

Belgia wróciła do dyskusji o ochronie miast przed skrajnym gorącem po najcięższej od 2000 r. fali upałów. Jak podaje PAP, badacze z KU Leuven wskazują, że chłodne dachy mogą obniżać temperaturę w zabudowie miejskiej i zmniejszać liczbę zgonów wiązanych z ekstremalnym ciepłem.

Analiza skutków uderzenia pioruna na Giewoncie z 2019 r. może przełożyć się na nowe wytyczne dla SOR-ów i ratowników. Jak relacjonował PAP lekarz i ratownik TOPR dr Sylweriusz Kosiński, unikalne dane z masowego wypadku pomagają lepiej ocenić późne następstwa porażenia, w tym uszkodzenia serca.

W Bulford w Anglii archeolodzy odkryli jamy po drewnianych słupach, które mogły tworzyć wcześniejszy odpowiednik Stonehenge. Jak opisuje magazyn "Popular Mechanics", powołując się na Wessex Archeology, datowanie wskazuje na ok. 2950 r. p.n.e., czyli pół wieku przed powstaniem Stonehenge.

Kanibalizm mógł zniknąć nie tylko z powodów kulturowych, ale także biologicznych. Jak opisuje serwis PAP Nauka w Polsce, badanie polskich i czeskich naukowców wskazuje, że długotrwałe praktykowanie takich zachowań zwiększało ryzyko epidemii i mogło prowadzić do załamania całych populacji.

Pokazy fajerwerków zostawiają po sobie nie tylko dym i odpady widoczne tuż po finale. Jak wynika z trzech badań opublikowanych w czasopismach naukowych, resztki petard mogą zmieniać chemię wody, a same wybuchy podnoszą stężenie drobnych cząstek i innych zanieczyszczeń w powietrzu.