badania

Przez 300 lat struny owinięte metalowym drutem odpowiadają za niskie tony instrumentów strunowych: od skrzypiec Vivaldiego i fortepianu Chopina, po gitary Metalliki. Jak opisuje serwis Nauka w Polsce, badanie dr Emily Peppers z Uniwersytetu Warszawskiego wskazuje, że ich twórcą był Olbrycht Górecki, polsko-litewski szlachcic związany z dworem Bogusława Radziwiłła.

Jak podaje ScienceAlert, paleontolodzy odkryli w północno-zachodnich Chinach mikroskopijne fragmenty bursztynu sprzed 385 mln lat. To znalezisko przesuwa dotychczasowy rekord o 65 mln lat i pokazuje, że żywica pojawiła się na długo przed pierwszymi dinozaurami.

Kamienne wały w Górach Izerskich nie są tajemniczymi murami, lecz śladem wielowiekowej pracy osadników. Jak wynika z rozmowy z serwisem PAP Nauka w Polsce z archeologiem dr. Pawłem Dumą z Uniwersytetu Wrocławskiego, ten wyjątkowy krajobraz na Dolnym Śląsku znika, bo jego elementy wciąż traktuje się jak zwykły materiał budowlany.

Zelandia, niemal w całości ukryta pod wodami południowego Pacyfiku, od 2017 r. figuruje w nauce jako ósmy kontynent. Najnowsze prace geologiczne i tektoniczne coraz dokładniej pokazują, kiedy i w jaki sposób oddzieliła się od dawnej Gondwany oraz jak ruchy płyt ukształtowały dzisiejszą Nową Zelandię i Nową Kaledonię.

Belgia wróciła do dyskusji o ochronie miast przed skrajnym gorącem po najcięższej od 2000 r. fali upałów. Jak podaje PAP, badacze z KU Leuven wskazują, że chłodne dachy mogą obniżać temperaturę w zabudowie miejskiej i zmniejszać liczbę zgonów wiązanych z ekstremalnym ciepłem.

Analiza skutków uderzenia pioruna na Giewoncie z 2019 r. może przełożyć się na nowe wytyczne dla SOR-ów i ratowników. Jak relacjonował PAP lekarz i ratownik TOPR dr Sylweriusz Kosiński, unikalne dane z masowego wypadku pomagają lepiej ocenić późne następstwa porażenia, w tym uszkodzenia serca.

W Bulford w Anglii archeolodzy odkryli jamy po drewnianych słupach, które mogły tworzyć wcześniejszy odpowiednik Stonehenge. Jak opisuje magazyn "Popular Mechanics", powołując się na Wessex Archeology, datowanie wskazuje na ok. 2950 r. p.n.e., czyli pół wieku przed powstaniem Stonehenge.

Kanibalizm mógł zniknąć nie tylko z powodów kulturowych, ale także biologicznych. Jak opisuje serwis PAP Nauka w Polsce, badanie polskich i czeskich naukowców wskazuje, że długotrwałe praktykowanie takich zachowań zwiększało ryzyko epidemii i mogło prowadzić do załamania całych populacji.

Pokazy fajerwerków zostawiają po sobie nie tylko dym i odpady widoczne tuż po finale. Jak wynika z trzech badań opublikowanych w czasopismach naukowych, resztki petard mogą zmieniać chemię wody, a same wybuchy podnoszą stężenie drobnych cząstek i innych zanieczyszczeń w powietrzu.

Badacze z Uniwersytetu Warszawskiego analizują enzym pochodzący z bakteriofaga, który może osłabiać bakterię Klebsiella pneumoniae, szczególnie groźną w szpitalach. Jak informuje Serwis Naukowy UW, białko narusza ochronną otoczkę drobnoustroju, ogranicza biofilm i w testach poprawiało przeżywalność zakażonych larw.

Po 14 miesiącach na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej do laboratorium w Zabrzu dotarły pierwsze próbki z eksperymentu "Stability of Drugs" w ramach misji Ignis. Jak podaje serwis PAP Nauka w Polsce, badacze z Centrum Materiałów Polimerowych i Węglowych PAN sprawdzają teraz, czy promieniowanie kosmiczne wpłynęło na polimerowe nośniki leków.

Rekin chochlik, jeden z najrzadziej obserwowanych mieszkańców głębin, po raz pierwszy trafił na nagranie w swoim naturalnym środowisku. Jak opisuje magazyn BBC Science Focus, badacze udokumentowali ten gatunek w południowej części Oceanu Spokojnego, a wyniki opublikowali na łamach "Journal of Fish Biology".

Sukces The Beatles pomógł sfinansować prace nad jednym z najważniejszych narzędzi diagnostycznych XX wieku. Jak przypomina oficjalna strona internetowa Nagrody Nobla, to właśnie zyski wytwórni EMI wsparły badania Godfreya Hounsfielda, które doprowadziły do powstania tomografii komputerowej.

Naukowcy ze szwedzkiego uniwersytetu opracowali biomateriał z drożdży piekarskich, który można drukować w 3D i suszyć w temperaturze pokojowej. Lekkie elementy mają w przyszłości służyć we wnętrzach jako panele, przegrody i ekrany, a docelowo także jako alternatywa dla tapet czy zasłon. Badanie zostało opublikowane w "Frontiers of Architectural Research".

Już starożytni Egipcjanie mieli wykorzystywać tę roślinę do odkażania wody. Nasiona moringi mogą pomóc w usuwaniu mikroplastiku z wody pitnej. Badanie opublikowane w "ACS Omega" wykazało, że ekstrakt z nasion moringi usuwa z wody niemal cały mikroplastik, dorównując skutecznością popularnym metodom chemicznym, a miejscami nawet je przewyższając.

Jak podaje Nauka w Polsce, związki chemiczne obecne w wodach powierzchniowych mogą zaburzać rozwój płciowy żab, uszkadzać ich gonady i osłabiać kondycję organizmu. Potwierdził to eksperyment przeprowadzony przez badaczy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu. Wyniki opublikowano w recenzowanym czasopiśmie "Aquatic Toxicology".

Inżynierowie z MIT opracowali opaskę ultradźwiękową, która śledzi ruchy dłoni i przekłada je na sterowanie robotyczną ręką albo obiektami w środowisku wirtualnym. Jak informuje uczelnia na swojej stronie, rozwiązanie pokazano na przykładach takich jak gra na prostym motywie na pianinie czy manipulowanie przedmiotami na ekranie.

Polscy badacze opracowali całkiem nową metodę, która pozwala wyciągać lit ze stałych mieszanin soli pozostających po przetwarzaniu solanek. Jak podaje PAP, w doświadczeniach udało się odzyskać ok. 95 proc. dostępnego chlorku litu z próbki naśladującej odpadowe osady solne. To rozwiązanie może zmniejszyć straty surowca ważnego dla akumulatorów i magazynów energii.

Badacze z École Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL) w Szwajcarii opracowali szybszą i dokładniejszą metodę holograficznego druku 3D, która pozwala tworzyć struktury przypominające tkanki, o czym poinformowała uczelnia. W testach wydrukowano m.in. model ludzkiego ucha, a technika może przybliżyć rozwój bioimplantów dla medycyny regeneracyjnej.

Jak informuje Uniwersytet York, badacze odkryli, że dwoje dzieci zostało pochowane ok. 1,7 tys. lat temu w kosztownej fioletowej tkaninie zwykle zarezerwowanej dla cesarzy i członków arystokracji. Tkaniny zawierały także złote nici, co wskazuje na wyjątkowo wysoki status rodzin i zmienia spojrzenie na żałobę po najmłodszych w czasach rzymskich.

Wybrzeża Japonii kojarzą się przede wszystkim z bogatymi połowami i rajem dla fanów owoców morza. Wspólne badania japońskich i australijskich ekspertów doprowadziły do odkrycia prymitywnej ryby głębinowej żyjącej niemal na samym dnie oceanu - na głębokości 8022 m. Jeszcze głębiej odkryli kolejne stworzenie.

Bakterie probiotyczne obecne w kimchi mogą pomagać w usuwaniu nanoplastiku z organizmu, zanim jego cząstki odłożą się w narządach - wynika z badania opublikowanego w czasopiśmie "Bioresource Technology". Naukowcy opisują, że jeden ze szczepów wyizolowanych z tradycyjnej koreańskiej kiszonki wiązał nanoplastik w jelitach i ułatwiał jego wydalanie.

Naukowcy obserwują komunikację kaszalotów w czasie rzeczywistym. Jak podał Reuters, powołując się na nowe badania opublikowane w "Scientific Report", w misji pomaga autonomiczny robot podwodny, który nasłuchuje odgłosów tych morskich ssaków i sam zmienia kurs, by za nimi podążać.

Meduzy przypadkowo wyławiane przez rybaków mogą stać się surowcem dla branży kosmetycznej i biotechnologicznej. Jak opisuje czasopismo naukowe "Frontiers in Marine Science", na które powołuje się PAP, badacze z Hiszpanii wykazali, że kolagen pozyskiwany z takiego przyłowu zachowuje jakość porównywalną z materiałem z meduz łowionych celowo.

Erupcja wulkanu Hunga Tonga-Hunga Ha'apai z 2022 r. była pod wieloma względami rekordowa. Jak wynika z nowego badania "Nature Communications", w pióropuszu doszło też do szybkiego rozpadu części metanu, co pokazało, że ekstremalne erupcje mogą błyskawicznie zmieniać skład atmosfery i uruchamiać bardzo intensywne reakcje chemiczne wysoko nad Ziemią.