Kaucja na "małpki" coraz bliżej? Branża nie ma złudzeń
Jednorazowe butelki szklane, w tym tzw. "małpki”, powinny być objęte kaucją - ocenia Magdalena Markiewicz, prezes operatora systemu kaucyjnego PolKa–Polska Kaucja. Zwraca uwagę na korzyści środowiskowe i wyzwania logistyczne.
System kaucyjny obejmuje dziś plastik, puszki i szkło wielorazowe. Szefowa PolKa -Polska Kaucja argumentuje, że jednorazowe butelki szklane, w tym tzw. małpki, powinny zostać objęte systemem kaucyjnym z kilku powodów.
- Butelki szklane jednorazowego użytku powinny zostać włączone do systemu kaucyjnego. Po pierwsze - małpki i szkło jednorazowe to jest odpad, a nie majątek producenta jak w przypadku szkła zwrotnego. Po drugie - jest to najbardziej problematyczny odpad, który zanieczyszcza środowisko i powoduje pożary - powiedziała PAP Markiewicz.
Kaucja na "małpki" a logistyka i BHP
Markiewicz zaznacza jednak bariery: szkło jest ciężkie, wymaga kontenerów i specjalnych pojazdów, np. ciężarówek z windą. Nie da się go magazynować w workach jak PET czy puszek. Dochodzą też kwestie BHP przy zbiórce i transporcie.
Tak zbroi się polskie wojsko. Technologie z krajowych fabryk
Szefowa PolKa podkreśla potrzebę zapewnienia recyklingu szkła jednorazowego. Trzeba zweryfikować moce recyklerów i przeprowadzić konsultacje z interesariuszami, zanim system obejmie ten strumień odpadów. W jej ocenie opakowania wielomateriałowe, w tym po mleku, są "warte rozważenia". Wskazuje, że inne kraje - np. Chorwacja - włączyły je do systemów kaucji.
Pozytywnie ocenia zgodę na alternatywne systemy do końca 2028 r. Zwraca uwagę, że dziś producenci korzystają z własnych łańcuchów zwrotu szkła wielorazowego, a na rynku funkcjonuje wiele typów skrzynek i butelek.
Standaryzacja i efektywność zbiórki
- Tylko duże sklepy mają miejsce na dziesiątki różnych skrzynek - wskazuje Markiewicz. Dodaje, że ogólnokrajowe włączenie szkła wielorazowego powinno poprzedzić ustandaryzowanie butelek i skrzynek, niezależnie od producenta.
Jednocześnie zaznacza, że prywatne systemy producentów często przekraczają 90 proc. efektywności zbiórki. Obecnie butelki wielorazowe bez znaku kaucji są zwracane zwykle za paragon w systemach producentów.
Kierunek zmian i cele unijne
Resort klimatu ma do czerwca ocenić działanie systemu i rozważyć włączenie „małpek” oraz opakowań wielomateriałowych. Ewentualne decyzje mają poprzedzić konsultacje. Eksperci wskazują, że w Polsce sprzedaje się nawet trzy miliony „małpek” dziennie.
W systemie kaucji obowiązuje dziś 50 gr dla PET do 3 l i puszek do 1 l oraz 1 zł dla szkła wielorazowego do 1,5 l. Celem jest co najmniej 77 proc. selektywnej zbiórki w latach 2025–2028 i 90 proc. od 2029 r.
