Wkrótce rusza system kaucyjny. Czego nie kupimy za kaucję z butelek?

Takie maszyny, w których można oddawać butelki plastikowe czy puszki były już wcześniej dostępne w pobliżu wybranych sklepów największych sieci zakupowych w kraju, czyli np. Biedronce i Lidlu. Ale sieć sklepów Aldi, w odróżnieniu od konkurencji, komunikowała niedawno, że takie automaty uruchomi w każdym sklepie i to jeszcze przed wprowadzeniem obowiązkowego systemu kaucyjnego w Polsce 1 października. We wszystkich tego typów maszynach można oddać zużyte opakowania nadające się do dalszego recyklingu i otrzymać zwrot. Jak to dokładnie działa?

Dwa tygodnie przed wprowadzeniem obowiązkowego systemu sprawdzamy działanie nowych maszyn sieci Aldi w praktyce. Z informacji na butelkomacie można wyczytać, że jest on przystosowany do przyjmowania: butelek plastikowych o pojemności do 3 litrów, butelek szklanych do 1,5 litra oraz puszek metalowych do 1 litra.

Instrukcja jest prosta: wkładamy pustą, niezgniecioną butelkę w dowolny sposób, a maszyna zczytuje jej kod kreskowy. Gdy wszystko się zgadza zabiera butelkę do środka i nalicza kaucję, jeśli nie - oddaje z powrotem. Butelkomat w Aldi na razie przyjmuje jedynie plastiki i puszki. Co z butelkami szklanymi? Bezpośrednio na urządzeniu nie ma informacji, że nie można ich oddawać. Przy próbie oddania opakowania szklanego pojawia się jedynie komunikat: "nie rozpoznano kodu". Ze strony internetowej sklepu dowiadujemy się, że na razie są to dwa typy opakowań. Natomiast resort informuje, że recykling butelek szklanych ma rozpocząć się od 1 stycznia 2026 r.

Za każde opakowanie plastikowe oraz metalowe jeszcze przed 1 października generuje nam 10 groszy, później zwrot będzie wyższy. W zależności, ile oddamy butelek podczas jednej transakcji, to na taką kwotę wygeneruje nam bon, który później możemy wykorzystać podczas zakupów. Podczas dłuższej przerwy we wrzucaniu opakowań do maszyny (czeka 60 sekund) bez żadnego klikania automatycznie drukuje bon.

Jak informuje sieć, możesz zwrócić dowolną liczbę opakowań, jednak jednorazowa wartość bonu nie może przekroczyć 50 zł. Trzeba też pilnować wydrukowanego paragonu - w przypadku zgubienia lub zniszczenia nie jest możliwe skorzystanie z kaucji - maszyna nie drukuje duplikatów.

Bon promocyjny można wykorzystać na zakupy w dniu zwrotu opakowań. Jest on ważny tylko w dniu wydania, w godzinach otwarcia sklepu, w którym oddano opakowania do butelkomatu. Jeden bon można wykorzystać tylko jeden raz, ale przy jednej transakcji zakupu można wykorzystać więcej niż jeden bon rabatowy. Butelkomat odmawia przyjęcia opakowań, które: nie są całkowicie puste, zgniecione lub nie mają kodu kreskowego.

Bon można wykorzystać na zakup dowolnych produktów w sklepie, jedna w regulaminie znalazł się zapis, w którym z tej puli są wyłączone wyroby alkoholowe, tytoniowe oraz leki. Bon nie podlega też wymianie na gotówkę ani zwrotowi.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska ogłosiło, że system kaucyjny zostanie uruchomiony zgodnie z planem 1 października 2025 r. To oznacza, że na sklepowych półkach zaczną pojawiać się napoje w opakowaniach oznaczonych specjalnym znakiem kaucji, którą będzie można odzyskać. Będą one też droższe o kwotę, którą będzie można odzyskać z kaucji. Jak zapowiada ministerstwo, dzięki temu klienci nie będą musieli się zastanawiać, które butelki czy puszki są objęte systemem.

Wysokość kaucji zależeć będzie od rodzaju opakowania:

• 0,50 zł – plastikowe butelki PET do 3 litrów,
• 0,50 zł – puszki metalowe,
• 1 zł – butelki szklane jednorazowe do 1,5 litra (od 1 stycznia 2026 r.).

Rządowy program zapewnia też, że wraz z początkiem października będzie można odebrać kaucję w formie gotówki. Specjalne opakowania pojawią się nie tylko w sklepach dużych sieci handlowych, jak zapowiada resort, umowy są również zawierane z mniejszymi sklepami, co ma zapewnić dostępność systemu dla wszystkich konsumentów. W Polsce, tak jak w innych krajach, system będzie wdrażany krok po kroku, np. na Litwie poziom 90 proc. zbiórki osiągnięto po dwóch latach.