SpaceX pokazał Stargaze. Przełomowy system kontroli ruchu na orbicie

SpaceX ogłosił pod koniec stycznia wdrożenie systemu Stargaze, który opiera się na obrazach pochodzących z kamer zainstalowanych na pokładzie satelitów konstelacji Starlink. Rozwiązanie pozwala na szybkie wykrywanie innych obiektów na orbicie oraz bieżące określanie ich trajektorii. Aktualnie w testach platformy bierze udział ponad tuzin firm, a już wiosną SpaceX zamierza udostępnić system wszystkim zainteresowanym podmiotom bez żadnych opłat.

SpaceX podaje, że każdego dnia system Stargaze gromadzi blisko 30 mln obserwacji obiektów na orbicie, umożliwiając niemal natychmiastowe obliczanie ich kursów. Ta niezwykle szczegółowa analiza pozwala szybko przewidywać potencjalnie niebezpieczne zbliżenia między satelitami i generować odpowiednie komunikaty ostrzegawcze dla operatorów.

Warto tutaj podkreślić, że na rynku funkcjonują już bezpłatne systemy SSA (świadomości sytuacyjnej w przestrzeni kosmicznej), ale wdrożenie Stargaze przez tak dużego operatora, jakim jest SpaceX wzbudza szczególne zainteresowanie całej branży. Nie powinno to nikogo dziwić, wszak SpaceX posiada obecnie największą konstelację satelitów na orbicie na świecie, a tym samym jest w stanie zbierać najwięcej danych o obiektach znajdujących się na orbicie.

Dziesięć tysięcy aktywnych satelitów Starlink krążących bezustannie wokół Ziemi, sprawia, że operatorzy systemu Stargaze są w stanie za pomocą różnych kamer zainstalowanych na różnych satelitów obserwować każdy pojedynczy obiekt na orbicie nawet tysiąc razy dziennie. W takiej sytuacji nie tylko możliwe jest precyzyjne wyliczanie trajektorii lotu takiego obiektu, ale przede wszystkim stałe monitorowanie i reagowanie na wykonywane przez nie manewry zmieniające te trajektorie.

Doskonałym przykładem skuteczności całego systemu może być sytuacja z grudnia 2025 r., gdy system Stargaze wykrył manewr innego satelity. Wcześniejsze trajektorie wskazywały, że ów satelita minie się ze Starlinkiem w odległości 9000 metrów. Sam manewr jednak sprawił, że odległość mijanki spadła do zaledwie 60 metrów. Dzięki tej obserwacji, SpaceX był w stanie zareagować i odpowiednio zmienić trajektorię swojego satelity, aby nie powodować zagrożenia kolizją. Według SpaceX takie szybkie reakcje nie byłyby możliwe przy tradycyjnych rozwiązaniach opartych na radarach czy manualnej analizie ostrzeżeń.

SpaceX planuje dostarczać dane z systemu Stargaze wszystkim operatorom satelitów bezpłatnie. Warunkiem skorzystania z platformy SpaceX jest jednak udostępnianie przez operatorów danych dotyczących pozycji ich własnych satelitów i planowanych manewrów. Ed Lu z LeoLabs przyznaje, że nawet najlepszy system monitorowania orbity nie zastąpi zwykłej informacji o tym, że dany operator planuje w najbliższych godzinach czy dniach manewr orbitalny. Takie informacje pozwoliłyby wszystkim innym operatorom dostosowanie trajektorii lotu swoich satelitów i zapewnienie bezpieczeństwa wszystkich obiektów na orbicie. Eksperci dodają, że warto rozważyć ujawnianie także danych o technicznych możliwościach manewru, np. dostępności paliwa, co pozwoli lepiej koordynować działania wszystkich podmiotów na orbicie.

W świecie, w którym dziesiątki firm z różnych krajów intensywnie pracuje nad tworzeniem własnych konstelacji składających się z setek, tysięcy, dziesiątek tysięcy, a niekiedy nawet setek tysięcy satelitów, system taki jak Stargaze jest niezbędnym składnikiem systemu zarządzania sytuacją na orbicie. Bez takich systemów rozwój gospodarki orbitalnej może skończyć się w każdej chwili (syndrom Kesslera) i uniemożliwić nam korzystanie z orbity nawet przez kilkadziesiąt kolejnych lat. Tego chyba nikt by nie chciał.