Powodują szybsze starzenie. "Wieczne chemikalia" są niemal wszędzie

PFAS to obszerna grupa związków używanych od lat 40., które są znane z wyjątkowej trwałości. To cecha niezwykle porządana w przemyśle, ale to właśnie ich trwałość sprawia, że mierzymy się z gigantycznym problemem. Nowa analiza wskazuje, że dwa z nich – PFNA i PFOSA – mogą korelować z szybszym starzeniem biologicznym. Autorzy badania podkreślają, że to sygnał ostrzegawczy dotyczący nowszych zamienników PFAS.

Jak podaje Science Alert, badanie oparte na danych z amerykańskiego programu NHANES (1999–2000) objęło 326 dorosłych. W próbkach krwi oznaczono stężenia 11 rodzajów PFAS, a wiek biologiczny oszacowano na podstawie 12 „zegarów epigenetycznych”, które wykorzystują wzorce metylacji DNA.

PFNA i PFOSA wykryto u około 95 proc. uczestników badania, co potwierdza powszechność ekspozycji na te związki z grupy PFAS w populacji. Analiza wykazała, że u mężczyzn w wieku 50–64 lata wyższe stężenia PFNA były silnie powiązane z szybszym starzeniem epigenetycznym, mierzonym wybranymi wskaźnikami biologicznymi.

- Ustalenia sugerują, że nowsze alternatywy PFAS niekoniecznie są bezpiecznymi zamiennikami i wymagają poważnej uwagi pod kątem wpływu na środowisko - powiedziała Epidemiolog Xiangwei Li.

Co istotne, takiej zależności nie odnotowano w przypadku kobiet, co może sugerować różnice związane z płcią w reakcji organizmu na działanie tych substancji.

- Średni wiek to wrażliwe biologiczne okno, gdy organizm staje się bardziej podatny na stresory związane z wiekiem, co może tłumaczyć silniejszą odpowiedź na ekspozycję chemiczną w tej grupie - stwierdziła epidemiolog Ya-Qian Xu.

Naukowcy nie znaleźli powiązań między wiekiem biologicznym a pozostałymi oznaczonymi w badaniu rodzajami PFAS. Autorzy podkreślają, że stężenia PFAS nie różniły się istotnie między płciami i grupami wieku, a powiązań nie stwierdzono dla pozostałych analizowanych PFAS.