Odchodzą z hukiem. To dla nich ostatni sylwester z fajerwerkami
Holenderskie sklepy notują skok sprzedaży fajerwerków przed planowanym ogólnokrajowym zakazem od 2026 r. Zakaz wydaje się mieć jednak pozytywne skutki dla środowiska.
Nowa ustawa zakazująca sprzedaży fajerwerków dla konsumentów została zatwierdzona w kwietniu 2025 r. przez obie izby parlamentu holenderskiego. Ustawa wejdzie w życie już od 1 stycznia 2026 r. Dla mieszkańców Holandii oznacza to, że obecny sylwester będzie ostatnim sylwestrem z fajerwerkami. Zbliżający się zakaz spowodował jednak gwałtowny wzrost popytu wśród Holendrów.
Sylwester w Holandii: wzmożone zakupy i emocje
W połowie grudnia przedstawiciele branżowi poinformowali holenderskie media, że liczba zamówień fajerwerków w przedsprzedaży była znacznie wyższa niż w poprzednich latach. Sprzedawcy detaliczni potwierdzają również, że odnotowali oni szczególnie wysoką sprzedaż w sklepach.
Jeden z klientów sklepu w Zwolle nazwał zakaz "szkodą", określając fajerwerki "długoletnią tradycją". Inny klient z kolei zaznaczył, że większość obrażeń wywołanych przez fajerwerki związana była z użyciem ich przez osoby znajdujące się pod wpływem alkoholu lub korzystających z nielegalnych produktów.
Negatywne skutki fajerwerków
Zakaz fajerwerków ma jednak mieć korzystny wpływ na środowisko. W samej Holandii fajerwerki odpowiedzialne są za nie mniej niż 30 proc. wszystkich emisji miedzi i ok. 15 proc. emisji antymonu do środowiska.
Dym fajerwerkowy zawiera metale ciężkie, tlenki siarki, tlenki azotu, ozon, pyły zawieszone (PM2,5/PM10) oraz polichlorowane dioksyny i furany. Substancje te są niezwykle toksyczne i mogą przyczyniać się do rozwoju raka, problemów z oddychaniem oraz zakłóceń ekosystemu. Jak podaje organizacja Hedgehog, ok. 10 proc. emisji metali z fajerwerków trafia do powietrza. Pozostała część spada na ziemię i może przedostawać się np. do kanalizacji.
Strzelanie fajerwerkami związane jest również z uwalnianiem gazów cieplarnianych do atmosfery. Przy odpaleniu fajerwerków uwalniane są takie gazy jak dwutlenek węgla, metan i podtlenek azotu. Ponadto sam proces produkcyjny ma negatywny wpływ na środowisko.
Stres i huk
Fajerwerki mają również negatywny wpływ na zwierzęta. Jak informowała dziennikarka Wirtualnej Polski Amanda Grzmiel ptaki mogą doświadczać stresu spowodowanego hukiem fajerwerków nawet do 10 dni po sylwestrze.
Fajerwerki stresujące są również dla zwierząt domowych. Wiele kotów czy psów może wymagać leków uspokajających, by poradzić sobie z noworocznym stresem.