Dolina Dolnej Odry oficjalnie parkiem narodowym. Sejm dał zielone światło

Sejm zdecydował o przyjęciu ustawy, która przewiduje utworzenie Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry. Za jej uchwaleniem opowiedziało się 226 posłów, przeciw było 198, a żaden z obecnych nie wstrzymał się od głosu. Teraz dokument trafi do Senatu, gdzie będzie kontynuowany proces legislacyjny - informuje PAP.

Minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska, odnosząc się do decyzji Sejmu, określiła ją jako moment o historycznym znaczeniu. W swoim wpisie na platformie X podkreśliła, że to pierwszy od 24 lat nowy park narodowy w Polsce. Wyraziła wdzięczność wszystkim osobom zaangażowanym w prace nad projektem oraz parlamentarzystom, którzy poparli ustawę.

Zgodnie z uzasadnieniem do ustawy, Park Narodowy Doliny Dolnej Odry ma powstać w celu ochrony bioróżnorodności, zasobów przyrodniczych, elementów przyrody nieożywionej oraz walorów krajobrazowych. Dodatkowo, park ma przyczynić się do przywrócenia właściwego stanu środowiska naturalnego. Siedziba nowego parku zostanie zlokalizowana w Gryfinie, a jego oficjalne utworzenie planowane jest na 11 listopada bieżącego roku.

Obszar parku obejmie ponad 3,8 tys. ha w województwie zachodniopomorskim. Na tym terenie przewidziano możliwość prowadzenia wędkarstwa amatorskiego oraz rybactwa i rybołówstwa kulturowego, rozumianego jako połowy ryb tradycyjnymi metodami charakterystycznymi dla regionu. Zasady prowadzenia wędkarstwa będą określone w planie ochrony, zadaniach ochronnych lub w zarządzeniach dyrektora parku narodowego.

W przypadku rybactwa i rybołówstwa kulturowego, których definicje zostały zawarte w ustawie, przewidziano, że plan ochrony parku narodowego – a do czasu jego opracowania zadania ochronne – będzie określał miejsca udostępnione do tych celów oraz maksymalną liczbę osób mogących jednocześnie z nich korzystać. Katalog elementów planu ochrony zostanie poszerzony o wskazanie obszarów przeznaczonych do rybactwa i rybołówstwa kulturowego.

Nowy park narodowy będzie podlegał wszystkim przepisom ustawy o ochronie przyrody, które dotyczą parków narodowych. Obejmuje to zarówno realizację działań ochronnych, udostępnianie terenu, jak i prowadzenie edukacji przyrodniczej. Zgodnie z zapisami ustawy, limit wydatków budżetowych związanych z funkcjonowaniem parku w latach 2026–2035 wyniesie 167 mln zł. W 2026 r. przewidziano na ten cel ponad 19 mln zł, a w kolejnym roku – 16,6 mln zł.

Granice nowego parku mają być wyznaczone w taki sposób, by zapewnić skuteczną ochronę przyrody, a jednocześnie umożliwić dotychczasowe użytkowanie terenu. W ocenie skutków regulacji projektu rozporządzenia podkreślono, że oba ramiona Odry – Odra Zachodnia i Odra Wschodnia – nie zostaną włączone do parku ani jego otuliny. Do obszaru parku zostaną natomiast włączone trzy wyspy: Łęgi Kurowskie, położone między Odrą Zachodnią a Kanałem Kurowskim, oraz kompleks dwóch wysp – Klucki Ostrów i Zaklucki Ostrówek – znajdujących się między Odrą Wschodnią a Kanałem Kurowskim. Te ostatnie administracyjnie należą do miasta Szczecin.

Otulina parku będzie pełnić funkcję strefy ochronnej, zabezpieczającej park przed zagrożeniami wynikającymi z działalności człowieka. Jak wyjaśniono w ocenie skutków regulacji, otulina zostanie wyznaczona głównie na działkach położonych w międzywale, czyli na pasie terenu od granicy rzeki do podstawy wału przeciwpowodziowego, po zewnętrznej stronie Międzyodrza. W przypadku braku wydzielenia takiej działki, całość – wał wraz z międzywałem – zostanie włączona do parku.

Otulina nie będzie stanowić jednolitego, ciągłego obwodu, lecz w wielu miejscach będzie przerywana. Nie obejmie też terenów, na których prowadzona jest jakakolwiek działalność ludzka, poza samym Międzyodrzem.

Zgodnie z obowiązującym prawem, parki narodowe w Polsce powołuje się ustawą, a ich granice określa rozporządzenie Rady Ministrów. Do utworzenia lub zmiany granic parku wymagana jest zgoda odpowiednich organów samorządu terytorialnego.

Obecnie w Polsce działa 23 parki narodowe, które zajmują około 1 proc. powierzchni kraju. Najstarszym z nich jest Pieniński Park Narodowy, natomiast największy obszar chroniony stanowi Biebrzański Park Narodowy.