Co Sławosz Uznański-Wiśniewski robił w kosmosie? Lista eksperymentów

Sławosz Uznański-Wiśniewski, polski astronauta projektowy Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), razem z załogą misji Ax-4 poleciał na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS), by przeprowadzać naukowe eksperymenty. Polskie uczelnie, firmy i instytucje, w ramach pierwszej polskiej misji badawczej IGNIS przygotowały 13 eksperymentów, które mogą zrewolucjonizować naukę i technologię.

Lista eksperymentów w ramach polskiej misji IGNIS. Obejmują one medycynę, biologię, inżynierię kosmiczną i psychologię. Są to:

• PhotonGrav - eksperyment interfejsów mózg–komputer (BCI) w połączeniu z neurotechnologią, co się udało. "2 lipca o godzinie 18.45 po raz pierwszy człowiek w warunkach kosmicznych komunikował się z komputerem wyłącznie poprzez modulację przepływu krwi w mózgu. Był to przykład tzw. interfejsu mózg-komputer, którego celem jest sterowanie urządzeniami i aplikacjami bez udziału mięśni. Co ważne - cały system wykorzystany podczas eksperymentu został zaprojektowany i wykonany w Polsce" - opisywała POLSA.
• LeopardISS - to kompaktowy komputer, którego zadaniem będzie przeprowadzanie badań nad walidacją algorytmów służących do trójwymiarowego mapowania terenu. Cel: zweryfikować, czy zaawansowane algorytmy AI mogą być uruchamiane i trenowane bezpośrednio na stacji, zamiast na Ziemi.
• Human Gut Microbiota - mikrobiologia jelitowa i dietetyka kosmiczna. Cel: określić, jak dwutygodniowy pobyt na ISS wpływa na skład i aktywność drobnoustrojów jelitowych.
• Yeast TardigradeGene - biologia syntetyczna i inżynieria genetyczna. Cel: sprawdzić, czy drożdże z wprowadzonym genem białka ochronnego z niesporczaka lepiej znoszą stres radiacyjny i mikrograwitacyjny.
• Space Volcanic Algae - biotechnologia ekstremofilów i systemy podtrzymywania życia. Cel: ocenić zdolność mikroalg z ekosystemów wulkanicznych do produkcji tlenu i metabolitów w przestrzeni kosmicznej.
• AstroMentalHealth - psychologia i zachowanie w izolacji. Cel: monitorować dobrostan emocjonalny i efektywność pracy astronauty w realnym środowisku stacji.
• Wireless Acoustics - inżynieria akustyczna i higiena pracy w kosmosie. Cel: stworzyć sieć bezprzewodowych czujników hałasu do ciągłego monitorowania dźwięku na ISS.
• MXene in LEO - nanomateriały i technologie ubieralne. Cel: sprawdzić stabilność warstw MXene w warunkach stacji oraz możliwości czujnika pulsu zbudowanego z tego materiału.
• AstroPerformance (Mollis Textus) - fizjologia mięśniowo-szkieletowa i analityka AI. Cel: zrozumieć, jak brak obciążenia nóg w przestrzeni wpływa na mięśnie i ścięgna oraz jak szybko ciało regeneruje się po powrocie.
• RadMon-on-ISS - radiacja kosmiczna i inżynieria układów scalonych. Cel: zmierzyć w czasie rzeczywistym strumień cząstek i ich wpływ na działanie nowoczesnych mikroprocesorów.
• EEG Neurofeedback - neuropsychologia i medycyna lotów kosmicznych. Cel: sprawdzić, czy trening mózgu z użyciem sprzężenia zwrotnego EEG pomaga astronaucie lepiej kontrolować stres i skupienie w warunkach mikrograwitacji.
• Stability of Drugs - farmacja polimerowa i technologia leków. Cel: zbadać, czy enkapsulacja w folii polimerowej wydłuża trwałość popularnych leków w warunkach orbitalnych.
• Immune Multiomics - immunologia i epigenetyka kosmiczna. Cel: ocenić, czy ekspozycja na mikrograwitację modyfikuje ekspresję genów i metylację DNA w komórkach odpornościowych.

Misja Axiom 4 to ogromna szansa na rozwój nauki, łącznie cała załoga przeprowadziła 60 eksperymentów. Wkład naukowców może przełożyć się na sukces ekspedycji kosmicznych i wpłynąć na codzienne życie, od terapii po innowacje w przemyśle i ochronie środowiska.