Wskazują autorstwo Biblii. Zwrócili uwagę na te szczegóły
Międzynarodowy zespół wykorzystał sztuczną inteligencję i statystykę, by wyodrębnić trzy tradycje piśmiennicze w dziewięciu pierwszych księgach Biblii hebrajskiej i przypisać im sporne rozdziały.
Badacze wykorzystali sztuczną inteligencję, modelowanie statystyczne i analizę lingwistyczną, aby odpowiedzieć na jedno z najtrudniejszych badań w biblistyce: kto napisał poszczególne księgi Biblii. Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie PLOS One.
Analizując subtelne różnice w użyciu słów w tekstach biblijnych, zespół był w stanie rozróżnić trzy oddzielne tradycje stylów pisania obejmujące dziewięć pierwszych ksiąg Biblii.
AI i analiza języka: jak to działa
Korzystając z modelu statystycznego zespół był w stanie określić najbardziej prawdopodobne autorstwo pozostałych rozdziałów Biblii. Model nie tylko wskazywał przypisanie, lecz także wyjaśniał swoją decyzję, wskazując na poszczególne słowa, które pomogły w podjęciu "decyzji".
Badacze przeanalizowali: pięć pierwszych ksiąg Biblii hebrajskiej, księgi od Księgi Jozuego do Księgi Królów oraz pisma kapłańskie w Torze. Wyniki ujawniły, że Księga Powtórzonego Prawa i księgi Proroków Dawniejszych były do siebie bardziej podobne niż tekstów kapłańskich.
– Odkryliśmy, że każda grupa autorów ma inny styl. Zaobserwowaliśmy to, ku naszemu zaskoczeniu, nawet w odniesieniu do prostych i powszechnych słów, takich jak "nie", "który" czy "król". Nasza metoda precyzyjnie identyfikuje te różnice – powiedział Thomas Römer z Collège de France.
Testy modelu i przypisania autorstwa
Aby sprawdzić skuteczność, wybrano 50 rozdziałów z badanych ksiąg. Model opracował ilościową formułę przypisania każdego rozdziału do jednego z trzech stylów. Badacze mierzyli się z krótkimi fragmentami, co wykluczało standardowe algorytmy ML.
Zespół stworzył więc podejście szyte na miarę ograniczonych danych. Zamiast klasycznego treningu na dużych zbiorach porównywano wzorce zdań i częstość rdzeni słów w różnych tekstach, aby sprawdzić, czy zostały one napisany przez tę samą grupę autorów.
Zaskoczenie w "Opowieści o Arce"
Analiza wykazała różnice w dwóch częściach narracji o Arce w Księgach Samuela. Fragment w 1 Sm nie pasował do żadnego z analizowanych tekstów. Rozdział w 2 Sm wykazał zaś pokrewieństwo do Księgi Powtórzonego Prawa. To ważna wskazówka dla sporów o autorstwo.
Wnioski wykraczają poza biblistykę. Metoda może pomóc w weryfikacji innych zabytków piśmiennictwa, a zespół zapowiada zastosowanie jej do Zwojów znad Morza Martwego.
