"Trzeci stan życia". Czy komórki w naszym ciele mogą być świadome?
Nowa teoria sugeruje, że komórki tworzące ludzki organizm mogą wykazywać oznaki świadomości. To mogłoby oznaczać, że w naturze występuje "trzeci stan życia".
Organizm człowieka funkcjonuje dzięki współpracy ok. 30 bilionów komórek tworzących organizm. Jak podaje portal Popular Mechanics, nowe badania przybliżają nas do odpowiedzi, czym naprawdę jest komórka i czy może zachowywać się świadomie, nawet po śmierci organizmu. Naukowcy badający specjalne xenoboty, czyli organizmy powstałe na drodze eksperymentów, zauważyli, że komórki po śmierci mogą grupować się, przejmując całkowicie nowe funkcje.
Zaskakujące zachowanie
Eksperymenty prowadzone m.in. przez Petera Noble'a i Alexa Pozhitkova wykazały, że xenoboty potrafią wykorzystać swoje struktury w niespotykany sposób. Komórki, które normalnie przesuwałyby śluz, używają rzęsek do przemieszczania się. Według badaczy, to może dowodzić istnienia "trzeciego stanu życia", w którym komórki organizują się od nowa po śmierci organizmu.
"Łącznie te odkrycia podważają tezę, że komórki i organizmy mogą ewoluować tylko w z góry określony sposób" – piszą autorzy w "The Conversation". "Trzeci stan sugeruje, że śmierć organizmu może odgrywać znaczącą rolę w tym, jak życie zmienia się w czasie".
TechNielogicznie [#1] - Czy misja Ignis była stratą pieniędzy?
Odniesienia do podobnych zjawisk stwierdzono również w przypadku tzw. anthrobotów – komórek ludzkich zachowujących się autonomicznie w warunkach laboratoryjnych. Autorzy badań przyznają, że wyniki te podważają klasyczne spojrzenie na ewolucję organizmów. "Odkrycia te podważają przekonanie, iż komórki i organizmy mogą ewoluować wyłącznie w ściśle określony sposób" – podkreślili naukowcy na łamach The Conversation.
Jednym z największych orędowników koncepcji świadomych komórek jest William Miller – autor publikacji "The Sentient Cell". Uważa on, że to właśnie komórka, a nie geny, jest podstawową jednostką decyzyjną żywych istot.
"Organizm jako całość nie reaguje już tak, jak wcześniej, ale podzbiory komórek są aktywne, podejmują decyzje i rozwiązują problemy" – mówi Miller. "To fundamentalnie zmienia sposób, w jaki postrzegamy żywą strukturę… podstawową jednostką sprawczości biologicznej jest świadoma komórka".
Jak potwierdzić teorię?
Pomysł budzi wiele kontrowersji i część naukowców, m.in. Lincoln Taiz z University of California, krytykuje teorięjako pozbawioną solidnych dowodów. "Od 75 lat wiadomo, że komórki rozwijają się nietypowo wyjęte ze swojego naturalnego środowiska" – wskazuje Taiz. Podobnego zdania jest Wendy Ann Peer z University of Maryland, która podkreśla, że nie ma jak dokonać odpowiednich badań naukowych, które potwierdziłyby jej prawdziwość.
Niezależnie od sporów wokół interpretacji tej teorii, naukowcy są zgodni co do jednego: głębsze zrozumienie potencjału komórek może całkowicie odmienić współczesną medycynę. Rozwój tzw. anthrobotów otwiera drogę do terapii precyzyjnie dopasowanych do potrzeb konkretnego pacjenta, opartych na jego własnym materiale biologicznym. Choć kwestia "świadomości" komórek pozostaje przedmiotem debat, nie ulega wątpliwości, że ich wykorzystanie stanie się jednym z kluczowych kierunków rozwoju przyszłej biotechnologii.
