Ten werset Biblii krył tajemnicę. Dzięki UV odczytano go po 1500 latach
Badacz z Austriackiej Akademii Nauk dotarł do ukrytego tłumaczenia Ewangelii według św. Mateusza, które było zapisane na palimpseście. Pod oficjalnym tekstem znajdował się inny, który po latach udało się odczytać.
Odkrycie dotyczy rękopisu, który przez stulecia ukrywał kilka warstw zapisu. Grigory Kessel z Austriackiej Akademii Nauk przeanalizował manuskrypt w świetle UV i wykonał serię zdjęć, co pozwoliło rozpoznać aż cztery poziomy tekstu: jeden zachowany i trzy starte. Badany fragment - nowy rękopis starosyryjskiej Ewangelii - zawiera bardzo wczesne tłumaczenia Ewangelii, datowane przez badacza na VI wiek n.e., pierwotnie zapisane po grecku - o czym pisał w "New Testament Studies".
Fotografia UV odsłoniła podwójny palimpsest
Palimpsesty to rękopisy, na których nowy zapis nakładano na wcześniej starty tekst. Po takie rozwiązanie sięgali m.in. starożytni Rzymianie. W tym przypadku mamy do czynienia z podwójnym palimpsestem, co dodatkowo utrudniało lekturę. Technika z użyciem ultrafioletu, powszechnie używana przy badaniach manuskryptów, pozwala uwidocznić resztki dawnych zapisów i rozdzielić warstwy.
"Ukryty rozdział" Ewangelii wg św. Mateusza?
Najciekawszy element odkrycia austriackiego badacza to "ukryty rozdział" Ewangelii wg św. Mateusza. Chodzi o rozdział 12., znany wcześniej w greckiej wersji. Nowo odczytane tłumaczenie ujawnia odmienną, dotąd nieopisywaną interpretację konkretnej sceny, co podnosi znaczenie odkrycia dla badań nad wczesnymi przekładami biblijnymi.
Szef AI apeluje do przywódców. Padły deklaracje na szczycie w Indiach
"Fragment ten jest jak dotąd jedynym znanym śladem czwartego rękopisu świadczącego o starosyryjskiej wersji" - opisywał w "New Testament Studies" Grigory Kessel z Austriackiej Akademii Nauk. Jak dodał, zawiera on nową informację w wersetach Mt 11,30–12,26 w wersji starosyryjskiej.
W najstarszym znanym greckim tłumaczeniu pierwszy werset rozdziału 12. opisuje Jezusa, który przechodzi wraz z głodnymi uczniami przez pola zboża, zaczęli więc zrywać kłosy i je jeść. Nowo odczytana wersja z palimpsestu (tłumaczenie syryjskie): "W tym czasie Jezus przechodził w szabat przez pola zboża. Jego uczniowie byli głodni i zaczęli zrywać kłosy, rozcierać je w dłoniach i jeść."
Choć wydawać by się mogło, że dwa wersety różnią się jedynie szczegółem, to dla badaczy i historyków to dość istotne, bo każdy nowy rękopis wskazuje na wagę drobnych różnic dla badań nad tradycją tekstu. Odkrycie naukowca jest o tyle ważne, że wspomniane tłumaczenia Ewangelii są jednymi z najstarszych, jakie kiedykolwiek udało się odnaleźć.
Rekonstrukcja większego, zaginionego kodeksu
Stare tłumaczenia syryjskie Starego i Nowego Testamentu powstały w III wieku n.e., a w VI wieku były szeroko kopiowane. Analizowany przez Kessela rękopis miał pochodzić z terenów dzisiejszej Palestyny.
Na podstawie wielkości fragmentu badacz oszacował, że pierwotny kodeks mógł mieć ok. 160 kart i zawierał pełny tekst Ewangelii. Oznacza to, że istnieje szansa, iż inne fragmenty tego samego rękopisu wciąż gdzieś istnieją.
