nauka (strona 4 z 243)

W północnej Kalifornii sztuczne tamy wzorowane na bobrowych wyraźnie poprawiły warunki dla zagrożonego łososia coho. W odtworzonych siedliskach przeżywalność młodych ryb wzrosła z 8 proc. do 60 proc., tym samym znacząco przewyższając początkowe założenia badaczy. Wyniki opisano w czasopiśmie Frontiers in Ecology and Evolution.

Koło Wrocławia archeolodzy natrafili na naszyjnik z zębów, który wstępnie datują na ok. 5 tys. lat. Jak przekazał PAP antropolog dr Paweł Dąbrowski z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, znalezisko i odkryty obok pochówek mogą zmienić wiedzę o obecności ludów ceramiki sznurowej na tym terenie.

Algorytm uczenia maszynowego przeanalizował ponad 2 mln zapisów trzęsień ziemi z lat 1900-2024 i wskazał sześć wcześniej nieopisanych struktur w pobliżu granicy jądra i płaszcza Ziemi. Wyniki badania opublikowanego w "Journal of Geophysical Research: Solid Earth" mogą pomóc lepiej zrozumieć procesy związane z trzęsieniami ziemi, tsunami i wulkanizmem.

12 sierpnia całkowite zaćmienie Słońca widoczne w Hiszpanii i w północno-wschodniej Portugalii wywołało krótkotrwałe zmiany w zachowaniu zwierząt. Wstępne wyniki badania Iberyjskiego Stowarzyszenia Ogrodów Zoologicznych (AIZA), opisywane przez serwis Nauka w Polsce, wskazują, że zareagowała ok. połowa z kilkudziesięciu monitorowanych gatunków.

Manchineel, tropikalne drzewo rosnące m.in. na Karaibach i w Ameryce Środkowej, uchodzi za najbardziej niebezpieczne na świecie. Toksyczny sok obecny w korze, liściach i owocach może wywołać ciężkie poparzenia, uszkodzenie oczu, a nawet śmierć. Może on poparzyć skórę nawet wtedy, gdy ktoś stoi pod koroną podczas deszczu.

Amerykański startup Generation Lab przekonuje, że zastrzyk złożony z dwóch istniejących leków może osłabiać procesy starzenia obecne we krwi i poprawiać działanie organizmu. Jak podaje MIT Technology Review, firma nie ujawnia jednak nazw substancji, a swoje deklaracje opiera na relacjach niewielkiej grupy osób związanych z projektem.

We wschodniej Polsce mężczyzna odnalazł przypadkiem fragment tarczy sprzed ok. 1,8 tys. lat z przepalonymi kośćmi w środku. Według Muzeum im. ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie znalezisko najpewniej należało do wojownika Wandalów i wiąże się z pochówkiem ciałopalnym.

Na Williston Lake w Kanadzie zauważono dryfującą formację porośniętą drzewami, która przypomina niewielką wyspę. Po kilku tygodniach tajemniczo zniknęła. Znów jednak udało się ją namierzyć. Według ustaleń CBC i spółki BC Hydro obiekt rzeczywiście pojawił się na zdjęciach satelitarnych, choć nadal nie wiadomo dokładnie, jak powstał i z czego się składał.

Mieszkanka Schopfheim w niemieckiej Badenii-Wirtembergii odkryła w szufladzie na bieliznę nieproszonego gościa. Jak podała agencja DPA, był to północnoamerykański wąż zbożowy, który nie jest jadowity i nie stanowi zagrożenia dla ludzi.

Radio Zet informuje, że Polska ma własne złoża fosforytów, ale nie eksploatuje ich od 1971 r. Jak wynika z danych PIG-PIB, ten surowiec należy do unijnych surowców krytycznych, a całe krajowe zapotrzebowanie od lat pokrywa import. Temat wraca wraz ze wzrostem znaczenia fosforu dla rolnictwa i planami nowych poszukiwań.

Archeolodzy wrócili do podziemi katedry we Fromborku i wykonali nowe odwierty w posadzce krypty kanoników - informuje Radio Olsztyn. Sprawdzają, czy w tym miejscu mogła znajdować się mniejsza krypta z pochówkami warmińskich biskupów, w tym Łukasza Watzenrodego, wuja Mikołaja Kopernika. Wszystko, by pomóc zidentyfikować DNA astronoma.

Ośmiornica olbrzymia to największy znany gatunek ośmiornicy. Jak podaje Discover Wildlife, zwierzę może dorastać do kilku metrów długości, świetnie się maskuje, a okazjonalnie atakuje nawet małe rekiny.

Biolodzy z Princeton University opisali u wilków ze strefy wykluczenia w Czarnobylu zmiany odpornościowe i genetyczne związane z długotrwałym narażeniem na promieniowanie. Opublikowana w kwietniu 2026 r. praca dowodzi, że geny zwierząt "odgrywają rolę w odpowiedzi immunologicznej na nowotwory".

Na górze Pop Iwan w Karpatach ruszyło Międzynarodowe Centrum Wspólnego Użytkowania Aparatury Naukowej. O uruchomieniu placówki poinformował na Facebooku minister edukacji Ukrainy Andrij Butenko, który otworzył ją razem z ministrem nauki i szkolnictwa wyższego Marcinem Kulaskiem.

Jak informowała TVP3 Warszawa, w Łazienkach Królewskich w Warszawie archeolodzy odsłonili relikty budowli z czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego, nazywanej potocznie "królewską piramidą". To dawna wartownia z lat 1772-1776, a muzeum zapowiada, że już wkrótce mieszkańcy będą mogli zobaczyć znalezisko z bliska.

Na dnie Morza Bałtyckiego odkryto dwa niemieckie wraki z czasów II wojny światowej. Jak informuje Deutsche Welle, chodzi o U-583 i U-649, które zatonęły podczas rejsów szkoleniowych po kolizjach z innymi U-Bootami. Jeden z wraków leży na wschód od Bornholmu, przy granicy polskiej strefy ekonomicznej.

Polski zespół badawczy opracował błękitny laser oparty na strukturze z azotku galu, który generuje światło w temperaturze pokojowej. Układ wykorzystuje mechanizm BIC, czyli szczególny sposób uwięzienia fal świetlnych, a wyniki badań opublikowano w czasopiśmie "Nano Letters".

Finlandia przygotowuje wybrzeże Zatoki Fińskiej na możliwy wyciek ropy. W pobliżu Kotki w klifach montowane są stałe mocowania dla zapór, które mają chronić brzeg Bałtyku przed skażeniem. Jak przekazały agencji prasowej AFP Fundacja Johna Nurminena i fińska Straż Przybrzeżna, zagrożenie wzrosło wraz z ruchem rosyjskiej floty cieni i atakami dronów na porty naftowe.

W Luizjanie w USA archeolodzy zbadali kompleks ziemnych kopców Watson Brake, którego początki sięgają ok. 3400 r. p.n.e. Datowanie radiowęglowe i badania opublikowane w "Science" wskazują, że to założenie powstało niemal dwa tysiące lat przed najstarszymi piramidami Egiptu. Jak podaje Unian, pierwsze badania tego kompleksu pojawiły się z kolei dopiero w latach 90. XX wieku.

Muszki owocówki zwykle nie są groźne, ale potrafią szybko opanować kuchnię, zanieczyścić świeże produkty i utrudnić przechowywanie zapasów. Eksperci Home Paramount Pest Control wskazują, że kluczowe jest nie tylko odłowienie owadów, lecz także usunięcie miejsc, które sprzyjają ich rozmnażaniu.

Badanie opublikowane w Nature Communications wskazuje, że globalne ocieplenie mocno zmieniło ważną zależność między tropikalnym Pacyfikiem a Oceanem Indyjskim. To istotna zmiana, bo taki układ pomagał naukowcom przewidywać warunki klimatyczne w części Afryki, Azji i Australii. Tym samym badacze są mocno zaniepokojeni najnowszym odkryciem.

Jak podawało w 2023 r. BBC, mieszkanka Caerphilly w Walii dostała nerkę od kobiety, którą poznała przypadkiem podczas wyjazdu na plażę w Barry. Do spotkania doszło po tym, jak jeden z jej psów podchodził do nieznajomej siedzącej niedaleko brzegu.

Jak podaje SINC, szybka rozbudowa energetyki słonecznej w Chinach może mieć koszt środowiskowy wykraczający poza sam krajobraz. Z analizy ponad 2,3 tys. powiatów wynika, że silniejsze wsparcie dla instalacji fotowoltaicznych wiązało się średnio ze spadkiem lokalnego wskaźnika bioróżnorodności ptaków o 2,10 proc.

Wisła w stolicy osiągnęła kolejny historycznie niski poziom. W sobotę wodowskaz na stacji Warszawa-Bulwary pokazał 100 cm, a według danych IMGW w najbliższych dniach stan wody w rzece ma dalej opadać.

W Skonager w zachodniej Jutlandii archeolodzy natrafili na grób młodej kobiety z VIII w., w którym zachowały się fragmenty tkanin sprzed ok. 1,3 tys. lat. Jak opisuje Archaeology News Online Magazine, znalezisko może pomóc odtworzyć wygląd stroju, stan zdrowia oraz część życiorysu pochowanej.