nauka (strona 4 z 223)

Badacze coraz częściej traktują odporność bezkręgowców jako cel szczepień. Jak podaje Science News, w USA warunkowo dopuszczono już preparat dla pszczół miodnych, a firma rozwijająca tę technologię pokazała wstępne wyniki testów szczepionki dla krewetek.

Chińskie uczelnie mocno przebudowują ofertę studiów. Jak podaje South China Morning Post, między 2021 a 2025 r. zlikwidowano lub zawieszono 12,2 tys. kierunków licencjackich, a jednocześnie uruchomiono 10,2 tys. nowych. Zmiany objęły ponad 30 proc. programów akademickich w kraju.

W indyjskim stanie Kerala wielokrotnie notowano opady deszczu zabarwionego na czerwono, a w 2001 r. zjawisko utrzymywało się przez wiele tygodni. Naukowcy ostatecznie powiązali kolor opadów z zarodnikami glonów z rodzaju Trentepohlia.

Zdjęcia siatkówki mogą pomóc wychwycić osoby bardziej narażone na chorobę Alzheimera nawet na lata przed diagnozą - wynika z badania opisanego przez ScienceAlert i opublikowanego w "Journal of Alzheimer's Disease". Zespół z University of Florida zastrzega jednak, że nie jest to metoda wczesnego rozpoznania, lecz sposób oceny ryzyka.

Polska znalazła się wśród najsłabszych państw w ostatnim badaniu PIAAC 2023, które mierzy kompetencje dorosłych w czytaniu, matematyce i rozwiązywaniu problemów. Jak wynika z polskiego raportu Instytutu Badań Edukacyjnych, 39 proc. badanych osiągnęło w rozumieniu tekstu poziom 1. lub niższy, uznawany za niewystarczający do sprawnego funkcjonowania we współczesnym świecie.

Badanie opisane przez ScienceAlert, opublikowane w czasopiśmie "Science", sugeruje, że po trzęsieniu Tōhoku z 2011 r. część Japonii mogła przesunąć się na wschód o 5-6 mm pod wpływem fali sejsmicznej odbitej od granicy płaszcza i zewnętrznego jądra Ziemi. Jeśli ta interpretacja się potwierdzi, naukowcy będą mieli do czynienia z pierwszym rozpoznanym przypadkiem takiego zjawiska.

Tajemniczy dźwięk nazwany "Bloop", który w 1997 r. zarejestrowały hydrofony NOAA rozmieszczone na Pacyfiku, przez lata uchodził za jedną z najbardziej zagadkowych oceanicznych rejestracji. Jak opisuje "Popular Mechanics", odpowiedź pojawiła się dopiero po ośmiu latach: sygnał pochodził z pękającego lodu w rejonie Antarktydy.

Naukowcy coraz częściej wiążą nadmierne korzystanie z mediów społecznościowych z gorszym zdrowiem psychicznym młodych ludzi. Wpływ ekranów na inteligencję jest dużo słabiej udokumentowany. Jak opisuje Science News, internetowe określenie "brainrot" przestało być tylko żartem i stało się tematem poważnych badań.

Sporothrix brasiliensis, grzyb wywołujący ciężką chorobę u kotów i zakażenia u ludzi, objął już kilka krajów Ameryki Południowej. Jak opisuje Science News, eksperci obawiają się, że patogen może z czasem dotrzeć także w inne części świata.

Określenie "Jesus H. Christ" nie pochodzi od drugiego imienia Jezusa. Jak opisuje IFLScience, biblista dr Dan McClellan z University of Birmingham wiąże tę literę z dawnym chrystogramem, który z czasem zaczął być błędnie odczytywany w języku angielskim.

Chiny realizowały niezwykle ambitny projekt modyfikacji pogody, próbując stworzyć "rzekę na niebie" nad Płaskowyżem Tybetańskim. Projekt miał wspomóc walkę z kryzysem wodnym, jednak napotkał poważną krytykę naukowców i został wstrzymany bez oficjalnych wyjaśnień.

Jak wynika z badań opublikowanych w "Journal of Climate", wyjątkowo silne El Niño z lat 1876-1878 towarzyszyło globalnej klęsce głodu, która mogła pochłonąć ok. 50 mln istnień w Azji, Ameryce Południowej i Afryce. Dziś świat znów szykuje się na kolejny epizod tego zjawiska, choć eksperci nie przewidują powtórki tamtej skali.

Z analizy niemieckich i szwajcarskich badaczy, którą opisuje Vogue, wynika, że poczucie szczęścia zwykle rośnie z wiekiem i najwyższy poziom osiąga ok. 70. roku życia. W badaniu uwzględniono ponad 460 tys. osób z różnych krajów i kultur.

Parlament Europejski przyjął nowe przepisy dotyczące roślin tworzonych z użyciem nowych technik genomowych. Zmiany mają ułatwić dostęp do odmian odpornych na zmiany klimatu i szkodniki, które mogą dawać wyższe plony i wymagać mniejszej ilości pestycydów.

W bazie reprezentacji Niemiec podczas mundialu 2026 w USA znaleziono jadowitego węża z gatunku Agkistrodon contortrix, po polsku znanego jako mokasyn miedziogłowiec. Jak opisuje Infobae, po odkryciu w Winston-Salem w Karolinie Północnej sztab zmienił codzienne zasady poruszania się i zwiększył nadzór w ośrodku.

W Ogrodzie Botanicznym Uniwersytetu Wrocławskiego może w najbliższych dniach dojść do pierwszego w historii tego miejsca rozkwitu dziwidła olbrzymiego. Ogród zachęca do oglądania go na żywo oraz w internecie.

Według zachowanych relacji i późniejszego śledztwa w sierpniu 1939 r. luksusowy pociąg The City of San Francisco wypadł z torów w stanie Nevada w USA. Zginęły 24 osoby, a śledczy sprawdzali, czy ktoś celowo uszkodził tor przed przejazdem składu.

Naukowcy wykryli zmianę kierunku przepływu ciekłego żelaza w zewnętrznym jądrze Ziemi pod równikowym Pacyfikiem. Jak opisuje BBC Science Focus Magazine, analiza danych z lat 1997-2025 wskazuje, że zwrot nastąpił w 2010 r. Badacze nie wiedzą jeszcze, czy to krótkotrwałe zaburzenie, czy część dłuższego naturalnego cyklu.

Coraz więcej osób ogranicza kontakt z serwisami informacyjnymi, bo nadmiar złych wiadomości obniża nastrój i daje poczucie bezradności. Jak opisuje The Conversation, nie jest to oznaka obojętności, lecz przewidywalna reakcja mózgu na stały napływ zagrożeń.

Choć mogłoby się wydawać, że przestrzeń międzyplanetarna jest przede wszystkim pusta, to w rzeczywistości tak nie jest. Już za kilka dni w pobliżu Ziemi przeleci planetoida skatalogowana pod numerem 1997 NC1. Obiekt ten nie znalazł się tak blisko naszej planety od 1600 roku. Po raz kolejny tak blisko nas znajdzie się dopiero w 2133 roku.

W serwisie YouTube opublikowano nagranie, które ukazuje krąg zbożowy w pobliżu First Broad Drove przy Grovely Wood niedaleko Wilton w hrabstwie Wiltshire w Wielkiej Brytanii. Symetryczna formacja składa się z trzech głównych elementów oraz centralnego okręgu.

W prowincji Junnan w Chinach do szpitali trafiają osoby, które po zjedzeniu jednego z miejscowych grzybów zgłaszają wizje małych ludzi. Jak opisuje ZME Science, badacze wskazują na gatunek Lanmaoa asiatica, ale nie wykryli w nim żadnego znanego związku psychoaktywnego.

W odległych częściach Alaski w USA część rzek przybiera rdzawopomarańczowy kolor, a badacze wiążą to z ociepleniem klimatu. Jak wynika z badania opublikowanego w "Communications Earth & Environment", topniejąca zmarzlina uwalnia do wód żelazo i inne metale, co może zagrozić ekosystemom oraz społecznościom położonym niżej.

Pod kopalnią Kidd Creek w Ontario naukowcy oszacowali skalę naturalnych wycieków wodoru z pradawnych skał. Jak opisuje ScienceAlert, złoże w Kanadzie mogłoby dostarczać ok. 4,7 mln kWh energii rocznie, czyli tyle, ile średnio zużywa 400 gospodarstw domowych przez rok. Sam wodór uznawany jest zaś od lat przez badaczy za potencjalne paliwo przyszłości.

Naukowcy z Europy i Chin zbudowali pierwsze działające zegary oparte o oscylacje jąder atomowych, wykorzystując izotop toru-229. Ten przełom może doprowadzić do stworzenia urządzeń jeszcze precyzyjniej odmierzających czas niż dotychczasowe zegary atomowe.