Legenda starożytności. Co wiadomo o Atlantydzie?

Atlantyda pojawia się w dwóch słynnych dialogach Platona: "Timajos" i "Kritias". Filozof opisał ją jako bogate, spokojne państwo wyspiarskie, rządzone przez potomków boga Posejdona. Według Platona mieszkańcy Atlantydy stworzyli idealną cywilizację, która z czasem stała się potęgą morską.

Platon był przekonany, że Atlantyda znajduje się na Oceanie Atlantyckim, w pobliżu dzisiejszego Gibraltaru. Jak twierdził, założyciele byli półbogami. Stworzyli oni utopijną cywilizację i w taki sposób stali się wielką potęgą morską.

Sama wyspa miała być oddzielona fosą i połączona kanałem z innymi podobnymi wyspami. W centrum Atlantydy znajdować się miał pałac dla śmiertelnej żony Posejdona - Kleito.

Przez wieki powstało wiele teorii o lokalizacji Atlantydy - od Morza Śródziemnego po Antarktydę. Naukowcy podchodzą jednak do mitu sceptycznie. Jak podkreśla Robert Ballard, znany badacz mórz, żaden wybitny naukowiec nie potwierdził istnienia Atlantydy. Ballard zauważa jednak, że opowieść Platona jest logiczna, bo w historii ludzkości zdarzały się katastrofalne powodzie i erupcje wulkanów.

Jak informuje "National Geographic", około 3600 lat temu potężna erupcja wulkanu zniszczyła wyspę Santorini na Morzu Egejskim, niedaleko Grecji. W tym czasie na Santorini żyło wysoko rozwinięte społeczeństwo minojskie. Cywilizacja minojska zniknęła nagle mniej więcej w tym samym czasie, co erupcja wulkanu.

Niektórzy badacze widzą tu podobieństwo do historii Atlantydy, choć Ballard podkreśla, że daty nie pokrywają się z opisem Platona. Inni dlatego są przekonani, że Platon mógł wykorzystywać mit Atlantydy, by wzmacniał on jego filozoficzne idee.

- Jego idee dotyczące natury boskiej i ludzkiej, społeczeństw idealnych, stopniowego rozkładu społeczeństwa ludzkiego - wszystkie te idee można odnaleźć w wielu jego dziełach. "Atlantyda" była innym narzędziem do poruszania niektórych z jego ulubionych tematów - powiedział James Romm, profesor z Bard College w Annandale.

Jak podaje "National Geographic", legenda Atlantydy to opowieść o moralnych i wierzących ludziach, którzy żyli w wysoko rozwiniętej, utopijnej cywilizacji. Stali się jednak chciwi, małostkowi i "moralnie zepsuci". Bogowie "wpadli we wściekłość, ponieważ ludzie zbłądzili i zwrócili się ku niemoralnym dążeniom" - wyjaśnia Charles Orser, kurator historii w Muzeum Stanu Nowy Jork w Albany.

Orser twierdzi, również, że zgodnie z przekazem bogowie zesłali na Atlantydę "jedną straszliwą noc ognia i trzęsień ziemi", które sprawiły, że Atlantyda zatonęła w morskich głębinach.