kosmos (strona 4 z 127)

Ziemskie pole magnetyczne mogło przez miliardy lat kierować cząstki pochodzące z atmosfery naszej planety ku Księżycowi. To zaskoczenie, bowiem naukowcy zakładali, że jest dokładnie odwrotnie.

Istniejąca od 2022 r. firma Overview Energy zaprezentowała właśnie swój plan na maksymalne wykorzystanie farm słonecznych na powierzchni Ziemi. Zbudowane przez nią satelity na orbicie geosynchronicznej miałyby za pomocą laserów przesyłać energię do istniejących już farm słonecznych na Ziemi.

W grudniu mieszkańcy północnej półkuli mogą podziwiać Geminidy, zjawiskowy rój meteorów znany z kolorowych, jasnych rozbłysków. Maksimum zjawiska przypada na noc z 13 na 14 grudnia, kiedy będzie można zobaczyć nawet do 150 meteorów na godzinę. Warto wtedy spojrzeć w niebo.

Cztery dekady temu nie znaliśmy jeszcze żadnej planety poza Układem Słonecznym. Teraz znamy ich ponad sześć tysięcy, a naukowcy zajmują się już badaniem ich szczegółów. Teleskop Jamesa Webba właśnie podniósł poprzeczkę, odkrywając dowody na istnienie atmosfery wokół skalistej egzoplanety TOI-561 b.

Przedstawiciele NASA potwierdzili doniesienia mówiące o utracie kontaktu z niezwykle ważną sondą krążącą wokół Marsa. Po 11 latach pracy MAVEN wleciał (jak robił to co 4,5 godziny) za Marsa i od tego czasu nie odebrano od niego żadnego sygnału. To jednak sygnał ostrzegawczy przed dużo poważniejszą sytuacją.

Zespół szkockich naukowców i projektantów mody chce wysłać na orbitę okołoziemską tkaninę barwioną pigmentami bakteryjnymi. Ten nietypowy materiał ma wizualnie wskazywać poziom promieniowania, co w przestrzeni kosmicznej może pomóc astronautom, a na Ziemi ograniczać ryzyko raka skóry.

Niemal 3 mld lat temu w odległej galaktyce doszło do nietypowego zdarzenia. W swojej najnowszej pracy międzynarodowy zespół astronomów opisał zdarzenie, w którym dwie supermasywne czarne dziury wspólnie rozerwały gwiazdę.

Aetherflux, amerykańska spółka, która planuje dostarczać na Ziemię energię słoneczną z przestrzeni kosmicznej, ogłosiła właśnie plany tworzenia centrów danych na orbicie okołoziemskiej. To odpowiedź na lawinowo rosnące zużycie energii przez AI.

Obserwatorium kosmiczne XRISM po raz pierwszy uchwyciło promieniowanie rentgenowskie komety pochodzące z międzygwiezdnej komety 3I/ATLAS. To pierwszy taki sygnał wykryty w obiekcie międzygwiezdnym. Ani 1/Oumuamua, ani 2I/Borisov takiego nie emitowały.

Kilka tygodni temu eksperci poinformowali, że łazikowi Perseverance udało się zarejestrować dźwięk wyładowań elektrostatycznych, do których dochodzi w wirach pyłowych przemierzających powierzchnię Marsa. Teraz agencja udostępniła nagrania.

NASA wybrała łazik MAPP stworzony przez firmę Lunar Outpost do pracy ramię w ramię z załogą drugiego lądowania Artemis. Według planów, robot zbada pył i plazmę na powierzchni Księżyca, aby zwiększyć bezpieczeństwo ludzi i sprzętu w tym nieprzyjaznym środowisku.

Jak na razie ludzkość nie posiada jeszcze technologii pozwalającej na realizację załogowej misji na Marsa. Sytuacja jednak może się zmienić w nadchodzących dekadach. Z tego też powodu powstał właśnie raport wskazujący na najważniejsze zadania, jakie stoją przed astronautami, którzy dotrą na Marsa.

Ziemia z przestrzeni kosmicznej wygląda jak błękitna kula otoczona delikatną, cienką warstwą atmosfery. W rzeczywistości naszą planetę charakteryzuje jeszcze jeden równie istotny komponent, którego nie sposób zobaczyć na zdjęciach w zakresie widzialnym. Mowa tu o długim ogonie magnetycznym.

Międzynarodowy zespół badaczy opisał w swojej najnowszej pracy układ gwiazd V Sagittae jako najjaśniejsze źródło supermiękkiego promieniowania rentgenowskiego w galaktyce. Nowa analiza wskazuje, że już wkrótce w tym układzie dojdzie do eksplozji nowej. Będzie to jednak preludium do czegoś większego.

Sonda MAVEN utraciła orientację i przestała się kontaktować z centrum kontroli misji na powierzchni Ziemi. Inżynierowie analizują dane i starają się przywrócić kontakt z sondą. Jeżeli to się nie uda, kilka innych misji będzie miało problem.

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba uchwycił światło supernowej sprzed 13 mld lat. To najstarsza jak dotąd eksplozja masywnej gwiazdy, jaką udało się zarejestrować za pomocą jakiegokolwiek teleskopu.

Międzynarodowy zespół naukowców kierowany przez astronomów z instytutu SRON zarejestrował w centrum galaktyki NGC 3783 gwałtowny wyrzut gazu z dysku akrecyjnego wokół czarnej dziury. Wyrzucony z dysku strumień gazu osiągnął prędkość rzędu 20 proc. prędkości światła.

Na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) po raz pierwszy sprawdzono system sterowania oparty na uczeniu maszynowym. Robot Astrobee przemieszcza się dzięki niemu szybciej o 50–60 proc., utrzymując przy tym wszystkie rygorystyczne zasady bezpieczeństwa.

Obserwatoria zauważyły pojawienie się spektakularnej grupy plam słonecznych AR 4294-4296. Jest ona porównywalna rozmiarami do tej, która 150 lat temu była źródłem zdarzenia Carringtona. Eksperci jednak podkreślają jednak, że tym razem nie ma powodów do obaw - gigantyczna burza słoneczna raczej się nie powtórzy.

Czasami w przestrzeni kosmiczej dochodzi do zdarzenia, które sprawia, że naukowcy uświadamiają sobie, że w naszej wiedzy wciąż są ogromne braki. Takim zdarzeniem jest GRB 250702B – najdłużej obserwowany rozbłysk gamma. Nie mieści się on w dotychczasowych modelach wyjaśniających takie eksplozje.

O chińskim programie kosmicznym mówi się najczęściej w kontekście załogowej misji księżycowej. Myli się jednak ten, kto uzna, że tylko tym zajmują się chińscy specjaliści od kosmosu. W telewizji CGTN przedstawiono ostatnio cztery nowe misje kosmiczne, których realizację zaplanowano na kolejne 5 lat.

Wystarczyło zmierzyć mikroskopijne opóźnienia w obrazach soczewkowanych grawitacyjnie kwazarów, aby uświadomić sobie, że wciąż nie wiemy, jak rozszerza się wszechświat. Wynik sprzyja „wyższemu” tempu ekspansji Wszechświata i dowodzi, że spór o stałą Hubble’a to rzeczywistość, a nie błąd pomiaru.

Międzynarodowy zespół astronomów wykorzystał sieć CHARA w Kalifornii do sfotografowania dwóch eksplozji nowych w 2021 r. w ciągu zaledwie kilku dni od erupcji. Powstałe w ten sposób zdjęcia pokazały nam niezwykle złożone, wielokrotne wyrzuty materii z eksplodującej gwiazdy.

Wojskowa Akademia Techniczna (WAT) poinformowała, że 6 grudnia pozyskano pierwsze zdjęcie z polskiej konstelacji PIAST. Jest to chyba najlepszy dowód na to, że Polska posiada własny krajowy łańcuch technologiczny – od instrumentu, przez satelitę, po kontrolę misji w Polsce.

Zespół astronomów z Uniwersytetu w Kyoto przyjrzał się za pomocą satelity XRISM pozostałości po supernowej Kasjopeja A. Szczegółowa analiza chemiczna pozostałości wykazała zaskakujące ilości pierwiastków niezbędnych do powstania życia. Nikt się ich tam nie spodziewał.