Grawitacja Marsa nie wystarczy. Astronauci będą mieli poważne problemy
Eksperyment przeprowadzony na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej wskazuje, że siła grawitacji na Marsie może być zbyt mała, by chronić mięśnie astronautów przed zanikaniem. To zła wiadomość dla ludzi, którzy będą musieli przetrwać
Badania prowadzone na ISS skupiły się na wpływie różnych poziomów grawitacji na mięśnie ssaków. Naukowcy sprawdzali, przy jakiej wartości siły ciążenia zaczyna się proces zaniku mięśni, wysyłając na pokład stacji 24 samce myszy. Zwierzęta poddano działaniu trzech symulowanych poziomów grawitacji: 0,33g, 0,67g oraz 1g, gdzie 1g odpowiada ziemskiej wartości.
Wyniki eksperymentu pokazały, że przy grawitacji na poziomie 0,33g – czyli zbliżonej do tej, jaka panuje na Marsie – u myszy stwierdzono już wyraźne zmiany w strukturze mięśni. Natomiast dopiero 0,67g, czyli ponad połowa ziemskiej grawitacji, skutecznie zapobiegała postępującemu zanikowi mięśni. To sugeruje, że warunki zarówno na Księżycu, jak i Marsie mogą być niewystarczające do utrzymania odpowiedniej kondycji mięśniowej bez dodatkowych rozwiązań.
Badacze, poprzez analizę zmian w mięśniu podudzia (soleus), wykryli obecność jedenastu metabolitów, których stężenie zmieniało się wraz z poziomem grawitacji. Wyniki te mogą mieć bezpośrednie znaczenie dla przyszłych misji kosmicznych, gdzie ograniczona grawitacja będzie codziennością.
Według autorów publikacji konieczne jest lepsze zrozumienie mechanizmów molekularnych, które wpływają na zanik mięśni w warunkach ograniczonej grawitacji. Naukowcy podkreślają: "Zrozumienie, w jaki sposób grawitacja reguluje homeostazę mięśni szkieletowych, jest kluczowe dla zapewnienia zdrowia człowieka w długotrwałych misjach kosmicznych".
Astronauci na ISS straciliby nawet 20 proc. masy mięśniowej w ciągu kilku dni bez codziennego, intensywnego treningu. Nawet systematyczne ćwiczenia – korzystając z zaawansowanego sprzętu na stacji, takiego jak urządzenie ARED, bieżnia T2 czy rower treningowy CEVIS – nie zawsze chronią przed utratą nawet 40 proc. mięśni przez pięć miesięcy pobytu w przestrzeni kosmicznej.
Zespół badaczy sugeruje, że opracowanie skutecznych metod zapobiegania zanikowi mięśni w warunkach słabej grawitacji stanie się jednym z największych wyzwań dla astronautyki w kontekście załogowych lotów na Księżyc i Marsa. Wyniki eksperymentu zostały opisane w czasopiśmie Science Advances.